Türk Psikiyatri Dergisi 2013;24( )

1 1 BASKIDAT rk Psikiyatri Dergisi 2013;24( ): mmpi Lineer T Puanlar ve mmpi -2 nin Tek Tip T Puanlar n n T rk Yeti kin rnekleminde Kar la t r lmas Psik. Sait ULU 1, Psik. Sevginar VATAN, Psik. Sedat I IKLI2,3 ZETAma : Bu al ma kapsam nda T rk rneklemi i in zg n mmpi line-er T puanlar ve mmpi -2 tek-tip T puanlar kar la t r larak yenilenen mmpi n n bu de i imden nas l etkilendi i ve klinisyenlerin dikkat et-mesi gereken noktalar belirlenmeye al lm t r. Y ntem: al maya toplam 50 yeti kin (30 Kad n ve 20 erkek) g n l-l olarak kat lm t r. Kat l mc lar n ya lar 18 ile 55 aras nda de i mek-tedir ( ,96, SS=8,66). Kat l mc lara hafta ara ile mmpi ve mmpi -2 uygulanm t r. Veriler temel al narak zg n mmpi i in line-er, mmpi -2 i in tek tip ve mmpi -2 i in lineer T puanlar na ula lm -t r.

2 Puan t r 3 d zey ( mmpi lineer, mmpi -2 tek tip ve mmpi -2 li-neer) ve cinsiyet 2 d zey (kad n ve erkek) al narak 3X2 kar k desenler i in ANOVA hesaplanm t r. Bulgular: Sonu lar zg n mmpi ve mmpi -2 nin alt l ek puanlar a s ndan anlaml bir fark g stermedi ine i aret etmektedir. Madde say -s ve i eriklerindeki de i ikliklerin anlaml bir fark yaratmad ve g zle-nen ufak farkl l klar n T puan n n hesaplanmas nda kullan lan y ntem-den kaynaklan yor olabilece i saptanm t r. Ek olarak, mmpi -2 nin hi-pokondriazis, depresyon ve histeri alt l eklerinde cinsiyete ba l farkl -l klar bulundu u belirlenmi tir. Sonu : al man n sonu lar zg n mmpi ve mmpi -2 nin kar la -t r labilir nitelikte oldu unu ve zg n mmpi ya ait bilgi birikiminin mmpi -2 de erlendirmelerine ta nabilece ini savunan g r leri destek-lemektedir.

3 Ancak, mmpi -2 de kad n profillerinde g zlenen y kselme-nin klinik yorumlarda g z n nde bulundurulmas gereken bir durum oldu u d n lmektedir. Anahtar S zc kler: mmpi , mmpi -2, kar la t r labilirlik d zeyleriSUMMARYA Comparison of T-Scores from mmpi and mmpi -2 in Turkish Adults Turkish PopulationObjectives: The aim of this study was to compare the mmpi Lineer T scores and mmpi -2 Uni form T scores in Turkish : 50 adult (30 female and 20 male) who volunteered to participate in the study completed mmpi and mmpi -2. Participants age ranged from 18 to 55 (X= , SD= ). There were at least 3 weeks between two tests application. mmpi lineer Tscore, mmpi -2 uni form Tscore and mmpi -2 lineer T score compared by 3X2 Repeated-measures : According to the results there were not significant difference between the mean scores of mmpi and mmpi -2 s sub scales.

4 Change in number of item and content did not lead to significant difference. However the minimal differences were thought to based on the method of computing T scores. Also, in Hypochondriasis, Depression and Hysteria sub scales of mmpi -2 there were group differences among men and : These findings supported the idea about the psychometric equivalence of the Original mmpi and mmpi -2. Also there were no profile differences between two tests. Therefore the results support the idea knowledge of old profiles can be used in new ones. However during the transition from mmpi to mmpi -2, it may be helpful to alert about differences in some subscales for Words: mmpi , mmpi -2, ComparabilityGeli Tarihi: - Kabul Tarihi: Do.

5 , 2,3 Psik., Psikoloji Bl., Hacettepe niv. Sait Ulu , e-posta: 2G R minnesota ok Y nl Ki ilik l e i ( minnesota multiphasic personality inventory / mmpi ) (Hathaway ve McKinley 1943), ki ilik de erlendirmesi alan nda en s k kullan lan l- m ara lar ndan biridir. l e in T rkiye uyarlamas Sava r (1981) taraf ndan ger ekle tirilmi ve T rkiye de de yayg n bir kullan m alan bulmu tur. mmpi , yayg n kullan m na ra -men, klinik alt l ekler aras ndaki korelasyonun ok y ksek olmas ; klinik alt l eklerin adland r ld klar belirti k mesini ( r., depresyon ya da paranoya alt l e i gibi) tam olarak tem-sil etmemeleri; kimi maddelerin karma k, iyi ifade edilme-mi ve cinsiyet i olmas ya da klinik alt l ekler i in hesapla-nan lineer T puanlar n n kar la t r lmas n n g olmas gibi bir ok ele tirinin hedefi olmu tur (Butcher ve Pope 1992).

6 Norm grubunun da g ncelli ini yitirmi oldu u ger e i g z n nde bulunduruldu unda, zg n mmpi n n yenilenme-si bir zorunluluk halini alm t r. Ara la ilgili ilk kapsaml ye-nileme al mas ( mmpi -2) Butcher ve arkada lar (1989) ta-raf ndan ger ekle tirilmi tir. mmpi -2 nin T rk k lt r ne uyarlama al malar Sava r ve ulha (1996) taraf ndan; test-tekrar test ve l t ge erli ine ili kin psikometrik al malar Bozkurt (2001) taraf ndan yap lm t r. Ancak, mmpi -2 nin T rk e Kullan m K lavuzu hen z yay nlanmam t r. l e in psikiyatrik de erlendirme ama l kullan m hen z ba lama-m olsa da, ara t rma ama l olarak kullan m giderek yayg n-la maktad r (Ulu 2008, Y ld r m ve ark. 2005, Demir ve ark. 2002 gibi). Bu t r al malar, mmpi -2 nin yayg n kullan m -na ge i a amas nda sa layabilecekleri katk lar a s ndan b -y k nem ta maktad r.

7 Zg n mmpi n n ruh sa l ba ta olmak zere bir ok alan-daki pop lerli i ara t rmac lar n ilgisini ara zerine yo un-la t rm ve geni bir mmpi ara t rmalar havuzunun olu ma-s na olanak sa lam t r. Bu al malar n en nemli r nlerin-den biri s k g zlenen profil r nt leri ve bunlara ili kin yo-rumlar n aktar ld mmpi haritalar d r. Bu nedenle, yenile-me komitesi mmpi -2 nin geli tirilme s recinde klinik alt l- eklerin b t nl n n korunmas na ve zg n mmpi ya ait profil haritalar n n kullan m na olanak sa layacak g rece tu-tucu bir yakla m benimsemi tir (Fekken 1992). mmpi -2 ko-mitesinin d zenlemelerde mmpi ile paralelli i korumaya y -nelik temkinli yakla m , klinik alt l ekler aras nda g zlenen madde rt melerinin devam etmesine yol a m t r.

8 Bu da var olan bu konudaki baz ele tirilerin devam etmesine neden ol-maktad r. Bu durum zg n mmpi ve mmpi -2 profilleri ara-s ndaki denkli in korunabilmesinin bedeli olarak kabul edil-mektedir. Ancak bu denkli in ne l de korunabildi i nem-li bir soru olarak varl n s rd rmektedir. zg n mmpi ile mmpi -2 aras ndaki farkl l klar: (a) Norm grubunun g ncel-lenmesi, (b) l ek maddelerinin yeniden yaz larak g ncellen-mesi ve (c) Tek tip (uniform) T puanlar n n kullan lmas ol-mak zere temel ba l k alt nda toplanabilir. A a da eski ve yeni mmpi profillerinin denkli i konusundaki tart man n odak noktalar n olu turan l ek maddelerin g ncellenmesi ve tek-tip T puanlar n n hesaplanmas na ili kin de i iklikler daha kapsaml olarak zetlenmi g ncellenmesi: zg n mmpi y olu turan maddelerin bir b l m n n hastalar taraf ndan anla lmas n-da ya anan g l kler ve baz maddelerinse daha ok erkek ka-t l mc lara y nelik olarak yaz lm olmas l ekle ili kili en te-mel ele tirilerdendir.

9 Yenileme s recinde, zg n mmpi mad-delerinden 82 si d zeltilerek yeniden ifade edilmi ve baz maddeler tamamen kart lm t r. Ben-Porath ve Butcher a (1989) g re, yeniden yaz lan maddelerin madde toplam kore-lasyonlar ile zg n maddelerin madde toplam korelasyonlar aras nda anlaml bir fark bulunmamaktad r. Bu nedenle, z-g n maddelerin yeniden yaz lan maddelerle de i tirilmesinin ham puan toplamlar a s ndan fark yaratmayaca savunul-mu tur. Ancak kat l mc lar n yeniden yaz lan maddelere ver-dikleri yan tlarda T puanlar n etkileyecek d zeyde farkl l k-lar oldu una i aret eden al malar da bulunmaktad r (Ward 1991). Maddelerin yeniden ifade edilmesinden kaynaklana-bilecek profil farkl l klar n de erlendirmekte s kl kla kullan -lan yakla m, ayn kat l mc dan elde edilen zg n mmpi T puanlar ile mmpi -2 den elde edilen puanlar n uygun d zelt-meler arac l ile zg n mmpi T puanlar na evrilerek fark-lar n kar la t r lmas d r.

10 Bu ara t rmada da benzer bir y nte-me ba vurulmu Tip T puanlar : zg n mmpi da, kad n ve erkekler i in ayr ayr olmak zere, 10 klinik l ekten 8 ine (sosyal i e e-kilme ve kad ns l k/erkeksilik l ekleri hari ) ait ham puan-lar lineer T puanlar na d n t r lmektedir. Ard ndan, orta-lamas 60 T puan olan 16 adet sa a yat k normal da l m e risi elde edilmektedir. Bu y ntemin s n rl l , her bir l- ek i in y zdelik dilimler aras nda kalan T puanlar n n fark-l olmas nedeniyle l ek puanlar aras nda kar la t rma yap-man n m mk n olmamas d r. Alt l ek T puanlar n n birbi-ri ile kar la t r lamamas klinik a dan belirti k meleri aras n-da k yaslama yap lmas na izin vermemektedir. mmpi -2 deki nemli bir de i iklik de T puanlar n n hesaplanma y ntemi-nin de i tirilerek, tek-tip T puan hesaplamas na ge ilmi ol-mas d r.