Voorheen Van Tuldel - leoadriaenssen.nl

1 Voorheen Van TuldelCIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, S-GRAVENHAGE auteur, titelMet lit. opg., : genealogie; Noord-Brabant / Noord-Brabant; geschiedenis Adriaenssen, Amsterdam, 2011 Layout: AdriaenssenDruk:Uit deze uitgave mag niets worden gereproduceerd door middel van boekdruk, foto-offset, microfilm ofwelk ander middel dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de Van TuldelThans Van Tulden, Van Tulder, Van AdriaenssenSTICHTINGBRABANTSEREGIONALEGE SCHIEDBEOEFENINGI nhoudsopgaveDE OUDSTE GENERATIES VAN DE FAMILIE.. 11. De wapens .. 62. De naam .. 93. Bijlagen .. 10DE HOEVENAARS EN HUN AANVERWANTEN.. 17 TETILBURG IN DE TEXTIEL.. 43DE PATRICISCHE TAKKEN.. 85 THEODORE VANTHULDEN.

2 99 LIMBURGSE LANDBOUWERS.. 112 HOOGGELEERD EN HOOGGEBOREN.. 140 KETTERS EN HERVORMD.. 152 VANTULDEN UITALEYTEN TEBEST.. 159 LEMMENS, LEMNIUS, LEMMENS VANTULDER.. 165 ONGEALLIEERDEVANTULDERS ENVANTULDENS.. 1851. Poppelaars .. 1852. Van Klein Tulder .. 189 VIBIJLAGEN.. 1951. Voorwoord van het cartularium van Averbode .. 1952. Testimonium vicinarum curtis de Tuldel super warascapiis sive miricis ..de Mierda productum tempore domini Joannes Multorus ..huius ecclesie abbatis .. 2013. Pachtcontract van de Tulderhoeve, 1513 .. 2044. Genealogisch processtuk voor het leenhof van Brabant te Brussel, 1525 .. 2065. Inventaris van de huisraad van kanunnik Aert van Tuldel , 1535 .. 2096.

3 Brief over moeder Denise van Tulden .. 2147. Latere hoevenaars van Tulder .. 217 BRONNEN EN LITERATUUR.. 2191. Noten .. 2192. Geciteerde literatuur .. 297De oudste generaties van de familieDe eerste genealogische inspanningen rond deze familie lijken te zijn gedaan in de zeven-tiende eeuw. Zij leidden tot vier bewaard gebleven varianten van de familiegeschiedenis,waarvan er twee zijn opgenomen in de bijlagen op p. 10 Alle vier hebben ze ongetwijfelddezelfde genealogiografische oorsprong, waarnaar alleen kan worden gegist. Genealogischebelangstelling is nawijsbaar bij leden van de patricisch-adellijke tak, te beginnen mr. Johanvan Tulden (1583 1665), vice-kanselier van Brabant, die zicheques auratusnoemde, eentitel die hij slechts mocht dragen na genealogisch bewijsmateriaal van zijn afkomst te hebbenovergelegd.

4 Zijn zoon Simon van Tulden (1614 1676) noemde zich jonker en liet in 1645verklaringen optekenen die wijzen op inspanningen een adelsdiploma te verwerven (ziebijlage 3 op p. 14). Andere belangstellenden voor de stamboom waren Floris van Thulden(1637 1698), die in 1696 tot baron werd verheven met het recht de gravenkroon in zijn wapente voeren, en Isabella van Thulden (1686 1740), die de titel erfde, waardoor haar man in 1720werd verheven tot baron van Thulden en Rumsdorp. Hun dochter Maria Isabella van Thulden(1727 1791) liet een (geautoriseerde?) versie van de stamboom genealogie n kunnen worden beschreven als pre-archivalisch, omdat zij slechts tendele tot stand kwamen door middel van archiefonderzoek.

5 De stamboom werd geschreven opbasis van overlevering in de familie, terwijl voor de oudste generaties gebruik werd gemaaktvan literatuur en oorkonden, die er vaak met de haren werden archiefonderzoek werd voor het eerst verricht door Hans van Tulder te Amsterdam,die in de oorlog het gemeentearchief betrad om er naar zijn voorgeslacht te vorsen. In 1954publiceerde de om zijn speculatieve producten beruchte genealoog van Schijndel eenstamboom Van Tulden, waarbij hij volledig en kritiekloos uitging van de pre-archivalischestambomen, terwijl zijn aanvullingen door eigen archiefonderzoek ronduit tot de pre-archivalische stambomen niet met wetenschappelijke oogmerken zijn samen-gesteld, maar als opportunistisch bewijsmateriaal van een gewaande adellijke afstamming,verdienen enkele passages het serieus te worden genomen.

6 De verschillende versies tonenonderlinge afwijkingen, het sterkst in de oudste generaties. De meeste gegevens van na 1500zijn redelijk betrouwbaar, de meeste van voor 1400 overwegend fabuleus en ten gevolge vanwishfull thinkinggeconstrueerd en tot stand gekomen. Dat laat als moeilijkst te beoordelenpart de gegevens uit de vijftiende eeuw de Beeck, dominus de Thulden et Mierden, se fust religieux, estant vef deMachtildis l an 1146 en l abbeije de Everbode, ou il fit donnation de ses biens avecq adveude son fils unicq, quij se fut aussii religieux, nom Eewijn de Beeck(Diederik van Beek,heer van Thulden en de Mierden, werd als weduwnaar in 1146 religieus van de abdij vanAverbode, waaraan hij zijn goederen schonk met toestemming van zijn enige zoon, geheten1De oudste generatiesVoorheen Van TuldelIwaan van Beek, die eveneens religieus werd), aldus een van de manuscripten.

7 Vader enzoon hebben inderdaad bestaan. Blijkens een rond 1200 te dateren oorkonde had weleerDiederik van Beek zijn hoeve te Mierde geschonken aan de norbertijnenabdij van Averbodeen had zijn zoon Ivels zich tegen die geste verzet. Gebruikelijk was dat een schenker als(gedeeltelijke) tegenprestatie een jaargetijde of andere memorie bedong, zeker als hij inde kloostergemeenschap trad. Uit de omstandigheid dat het necrologium noch Diedericknoch Ivels of Iwaan van Beek noemt, kan worden afgeleid dat het jaar 1146 plausibel is;het dodenboek werd immers pas een eeuw later schenkingsjaar 1146 (zo ntien jaar na de stichting van de abdij) is dus mogelijk, maar de titeldominus de Thuldenisniet aanvaardbaar: vermoedelijk is achteraf het aan de Tulderse Hoeve verbonden heerlijkejachtrecht vergroot tot een heerlijkheid Tulder zonder samensteller van de pre-archivalische stamboom heeft zeer zeker de moeite genomenom enig historisch bronnenonderzoek in te stellen, zij het dat hij de synthetiserendeconclusies met een wel zeer natte vinger heeft bronnen zijn van drie rlei aard.

8 Ten eerste wordt een aantal niet meer traceerbareoorkonden genoemd. Ten tweede zijn er oorkonden geciteerd als die uit 1146, waarvanenige historische waarde mag worden aangenomen. Ten slotte wordt een beroep gedaan opbronnenpublicaties van Alberic Doust en Rennebourg .Een tweede categorie mededelingen in de genealogische schetsen betreft waarachtigegebeurtenissen, waarbij Van Beeck s dan wel Van Tuldel s betrokken zouden zijn worden de slag van Cassel (1072), de eerste twee kruistochten (1096 1099, 1147 1149), het conflict tussen de bisschop van Luik en Alexander van Gulik (1126), het pauselijkebezoek aan Luik, de kroning van koning Lotharius, de canonisatie te Aken van het hartvan keizer Karel, de Gulden-Sporenslag (1302), de slag bij Dueren (Drunen?)

9 , de slag bijBaesweiler (1371) en de laatste campagnes van Karel de er enige raadpleging van literatuur en oorkonden te pas zijn gekomen aan desamenstelling van de aloude genealogie-Van Tulden, zoals gezegd zijn de aangetroffenindividuen op heilloze wijze aaneengeregen tot een familieverband. Leidraad lijkt te zijngeweest de Van Beeck s te identificeren met de Van Tuldel s. Daarvoor waren verschillenderedenen en mogelijkheden. Om te beginnen kwam de familie Van Tuldel uit Beek (Hilvaren-beek), hetgeen nog in de vijftiende eeuw zichtbaar was aan de toponimische toevoeging bijverschillende religieuzen: bijvoorbeeld Jan van Tuldel van Beke (in 1400 pastoor van Balen)en Jan van Beeck alias van Tuldel (1398 na 1449).

10 Voorts was er een familie Van Beeck, dieeen met dat van de Van Tuldel s vergelijkbaar geslachtswapen met drielingbalken slotte woonden er in de veertiende eeuw verschillende tamelijk aanzienlijke Van Beke ste het hertogelijke cijnsboek van 1340 betaalde Enghelbertus filius decani (zoonvan de kapitteldeken Enghelbertus de Rivo alias van Beke) aan de hertog van Brabant cijnsuit het goedin Loekete Hilvarenbeek4, welke belastingplicht in 1380 werd voldaan doorJoannes filius domini Gerardi de Vorselaer quondam pro Arnoldo de Rivo(Jan heer Geritsvan Vorselaar voor wijlen Arnt van Beek)5; uit dit Hilvarenbeekse goed zou later het kasteeltjeGroenendaal ontstaan en genoemde Arnt van Beek werd vermoedelijk de stamvader van deaanzienlijke familie Van Groenendael, met wie de familie Van Tuldel zich meermalen zouparenteren.