Hıçkırık (Singultus) - guncel.tgv.org.tr

1 G ncel gastroenteroloji 18/2277rastlanmaktad r. Bu komorbid durumlar aras nda %20 ora-n nda vask ler hastal klar, %18 postoperatif durumlar, %17 santral sinir sistemi hastal klar ve %5 duodenal lser rapor edilmi tir. nat h k r klar; maln trisyon, kilo kayb , halsizlik, dehidra-tasyon, insomnia ve mental strese yol a arak hastan n hayat kalitesini d r r. 1958 y l nda Papa XII. Pias n l m ne h -k r k katk da bulunmu tur (3).F ZYOPATOLOJ H k r provoke eden mekanizmalar, tam olarak bilinme-mektedir. Olgular n yakla k %80 inde sol hemidiafragman n unilateral kontraksiyonu s z konusudur. Patolojik h k r klar ise genellikle bilateraldir. H k r k refleks ark n , birka n ral yolak olu turmaktad r: Sempatik zincirlerin yan s ra, frenik ve vagus sinirlerini i ine alan bir afferent yol Santral bir mediat r Frenik sinirle birlikte, glottis ve inspiratuvar interkostal kaslarla ili kili aksesuar efferent ba lant lar i eren effe-rent yolSantral ba lant lar iyi tan mlanamam t r.

2 Nceleri, medul-la spinaliste C3-C5 aras ndaki bir anatomik lokalizasyondan bahsedilirdi. Ancak imdi medulla oblangata, beyin sap n n retik ler formasyonu, nervus pherinicusun n kleusu ve hi-TANIMH k r k, diafragma ve interkostal kaslar n istemsiz, intermit-tan ve spazmotik kontraksiyonudur. S k kar la lan bir du-rumdur. Hemen herkesin zaman zaman ya ad bir durum-dur. Nadiren uzun s rebilir ve bir tak m istenmeyen sonu lara yol a abilir ki bu yaz da patolojik h k r k ele al nacakt k r k esnas nda olu an kas kontraksiyonu, ani bir inspiras-yon ve glottisin kapanmas yla son bulur ve bu esnada h k diye bir ses kar. Zaten ngilizcede kullan lan hiccup ad da bu sesten t retilmi tir. H k r k dakikada genellikle 6-12 kadar olup, bu aral k 4-60 aras nda de i ebilmektedir (1).H k r k ataklar , s resine g re 3 kategoriye ayr lmaktad r:1. 48 saate kadar s rebilen h k r k ataklar ,2. 48 saatten, 1 aya kadar s rebilen persistan h k r k,3. 1 aydan daha uzun s ren inat h k r k (Guinness Rekor-lar kitab nda Iowa l bir adam n 60 y l h k rd bildiril-mi tir).

3 EP DEM YOLOJ Persistan ya da inat h k r klar n insidans ve prevalanslar hakk nda yeterli bilgi yoktur. H k r kla ilgili olarak rk, co -rafya veya sosyoekonomik de i kenler bak m ndan veri yok-tur. 220 olguluk bir seride, inat h k r klar n etyolojisi ince-lenmi tir (2). Bu al mada hastalar n yakla k %80 kadar n n ya l erkekler oldu u ve hastalar n o unlu unda komorbid durumlar n n oldu u bildirilmi tir. Ancak ocukluk a nda da yayg nd r; yeti kin erkeklerde kad nlara g re daha fazla H k r k (Singultus)Hakan DEM RC , Mustafa G L ENG lhane Askeri T p Akademisi, Gastroenteroloji Bilim Dal , Ankara27827F Z7 YOPATL rastlan lan , alkol kullan m d r. H k r k tedavisinde kullan lan baz ila lar n, ayn zamanda h k r a yol a abilmesi de ilgin bir durumdur ( r. steroid, opioid). Bu durum muhtemelen h k r n olu umunda, beyin sap ve medullada yer alan do-pamin, serotonin, opioid, kalsiyum kanallar gama amino b -tirik asit (GABA) resept rlerinin rol almalar ile ilgili k r n myokardial iskeminin tek ana semptomu da olabi-lece i bildirilmi tir (9,10).

4 Psikolojik nedenler; tam bir medikal de erlendirme yap l p, di er organik nedenler d land ktan sonra dikkate al nmal d DE ERLEND R LMES H k r k ataklar na ok s k rastland ndan, detayl bir ara -t rma gerektirmez. Ancak diren li ve persistan h k r k s z konusu olunca, etyolojisinin ara t r lmas ve buna g re teda-vinin planlanmas gerekir. Pek ok hastada spesifik bir neden li h k r k nedenlerinin bir k sm , detayl bir anamnez ve fizik muayene ile ortaya konabilir. Anamnezde; h k r n ne zamandan beri var oldu u, ciddiyeti, ataklar n s resi, hastan n dikkatini eken herhangi bir fakt rle ili kili olup ol-mad , kullan lan t bbi ila lar ve yasa d ila lar, e lik eden hastal klar, ge irilmi operasyonlar, alkol kullanma dozu so-ru turmal d r. H k r n uykuda da olup olmad soru tu-rulmal d r. ayet b yle bir durum varsa organik nedenler n plana kmaktad MuayeneD kulak yolu; kulak zar n irrite edebilecek enfeksiyon ya da yabanc cisimler gibi nedenleri d lamak i in, dikkatli bir e-kilde muayene edilmelidir.

5 Detayl bir ba -boyun muayenesi; lenfadenopatileri ve tiroid b y melerini ve nod lleri sapta-mak i in nemlidir. Ayr ca tam bir n rolojik muayene (krani-al sinirler dahil), g s osk ltasyonu ve kar n muayenesi de ihmal edilmemelidir. H k r k; parmak u lar yla kaburgalar n zerinden kolayca palpe Tam kan say m , elektrolitler, re, kreatinin, kalsiyum, ka-raci er fonksiyon testleri ve amilaza rutin olarak bak lma-l d aras ndaki bir etkile im oldu u d n lmektedir (4). Van Dame ve arkada lar n n olgusunda (5), sa temporal lobunda glioblastoma multiforme saptanan hastan n h k r - n n, rezeksiyon sonras d zelmesi; temporal lobun, h k r - n kontrol merkeziyle ilgili olabilece ini d nd rmektedir. H k r n fizyolojik bir rol olup olmad bilinmemektedir. In utero h k r k, inspiratuvar kaslar n proglamlanm izome-terik bir egzersizi H k r k ataklar ; genellikle a r yemeye, karbonatl i ecekle-re, aerofajiye ve endoskopi esnas nda mideye hava verilmesi-ne ba l olarak olu an gastrik distansiyonla ortaya kar.

6 Di er sebepler aras nda; evresel ya da gastrointestinal s n n ani de i iklikleri, a r alkol al m , ani heyecan veya di er emos-yonel stressler say labilir. H k r k ataklar ; bir al mada, zofagusun proksimaline yerle tirilen balonlar n i irildi i sa l kl ki ilerin %40 nda olu turulmu tur (6).Diren li h k r klar, altta yatan ciddi bir hastal n g stergesi olabilir. Tablo 1 de persistan ve diren li h k r klar n potansi-yel nedenleri g sterilmi tir (1).Santral sinir sistemi hastal klar ; vask ler, enfeksiy z ve yap -sal olaylarla h k r a yol a arlar. Bu durumlar n h k r k ref-leksinin normal inhibisyonunu ortadan kald rmak suretiyle, h k r a yol a t klar d n lmektedir. En s k sebepler ara-s nda A-V stroke, malformasyonlar, ensefalit, menenjit ve kafa travmalar say ve diafragmatik sinir irritasyonu; diren li h k r n s k g r len nedenlerini olu turur. Bu nedenler i inde ise en s k rastlan lanlar guatr ve hastal klar i inde de en s k g r lenleri; zo-fajitin e lik etti i refl hastal , gastrik distansiyon ve aero-fajidir.

7 Zellikle zofageal kandidiazisle birlikte oldu unda, AIDS in nadir g r len bir komplikasyonu olarak da h k r k kar m za kabilir (7). Torasik hastal klar i inde en s k g r len neden, enfeksiyon ya da neoplazmalara ba l olarak geli en geni lemi lenf nod-lar d r. elik ve arkada lar pacemaker implantasyonundan 1 ay son-ra ortaya kan lead perforasyonuna ba l 2 h k r k olgusunu sunmu lard r (8). Toksik-metabolik nedenler i inde en s k GG279hastalarda myokardial iskemiyi ara t rmak i in elektro kardiyografi (EKG) ekilmelidir. Dispne ve/veya ks r k lave testler ise hastan n spesifik semptomlar na veya risk fakt rlerine g re planlanmal d r. Risk grubundaki Santral sinir sistemi hastal klar 1. Vask ler nedenler: skemik/hemorajik stroke, arterioven z malformasyonlar, temporal arterit2. Enfeksiyonlar: Ensefalit, menenjit, beyin absesi, n rosifiliz, subfrenik abse3. Yap sal nedenler: Kafa travmas , intrakraniyal neoplazmlar, beyin sap neoplazmlar , multipl skleroz, siringomyeli, hidrosefali, Parkin-son hastal Vagus ve diafragmatik sinirin irritasyonu1.

8 Guatr, farenjit, larenjit, boynun kist ve t m rleri2. Timpanik membran n t y ya da yabanc cisimlerle irritasyonu Gastrointestinal hastal klar1. Gastrik distansiyon, gastrit, peptik lser hastal , gastrik kanser2. Pankreatit, pankreatik kanser 3. Abdominal abse 4. Safra kesesi hastal klar 5. nflamatuvar barsak hastal 6. Hepatitler 7. Aerofaji- ge irti, zofajitler, zofageal distansiyon, zofageal stent uygulamalar Torasik hastal klar1. Enfeksiyon ya da neoplazmlara ba l lenfadenopatiler2. Pn moni, ampiyem, bron it, astma, pl rit3. Aortik anevrizma, g s travmas 4. Mediastinit, mediastinal t m rler Kardiovask ler hastal klar1. Myokardial iskemi ve enfarkt s, perikardit2. Pacemaker lead perforasyonu Toksik metabolik nedenler1. Alkol, remi, Diabetes mellitus2. Hipokarbi 3. Hiponatremi, hipokalsemi, hipopotasemi Postoperatif1. Genel anestezi, ent basyon (glottisin uyar lmas )3. Boynun ekstansiyonu (diafragmatik sinir k klerinin zorlanmas )4.

9 Gastrik distansiyon, organlar n traksiyonu la lar1. Alfa metil dopa, k sa etkili barbit ratlar, deksametazon2. ntratekal morfin injeksiyon tedavisi Psikojenik1. Stress, heyecanlanma2. Konversiyon reaksiyonu, simulasyon (temaruz) dyopatikTablo 1. Diren li ve persistan h k r n nedenleri28027F Z7 YOPATLT edavide ana prensip, altta yatan nedenin bulunup, o nede-nin ortadan kald r lmas d r. rne in, refl hastal saptan rsa proton pompas inhibit r (PP ) tedavisi verilir; varsa enfek-siyonlar tedavi edilir, biyokimyasal anormallikler d zeltilir, fakat s kl kla h k r klar Manevralar ayet herhangi bir neden bulunamazsa, fiziksel manevralarla birlikte verilen ampirik tedaviler, ilk se ene i olu turur. Fizik-sel manevralar n uygulanmas kolayd r ve komplikasyonlara yol a ma ihtimalleri zay ft r. Tablo 2 de bu manevralar g r manevralar n etkinli i sadece olgu sunular ile desteklen-mi tir, ge erli al malarla teyit edilmemi Tedavi ayet fiziksel manevralar, h k r durduramazsa o zaman ila lar kullan lmal d r.

10 H k r k tedavisinde kullan lan ila lar Tablo 3 de sunulmu birlikte h k r k kesilirse, ertesi g n de ila kesilir. la tedavileri o unlukla 7-10 g n s rer. ayet h k r k ge -mezse, ba ka bir tedavi alternatifine ge mek daki ila lar n etkinli ini k yaslayan al malar bulun-mamakla birlikte, h k r k tedavisinde ilk se ilecek ila lardan biri klorpromazin dir. Bu ilac n etkinli i iyidir, d k dozlar-da genellikle iyi tolere edilir ve d nyada en yayg n kullan -lan ila lardand r. Bir fenotiazin olan klorpromazin, h k r k semptomu olanlarda riegrafi ve gerekirse g s bilgisa-yarl tomografi (BT), akci er ve mediasten patolojisini ara t rma da yararl d r. Disfaji, reg rjitasyon, bulant -kus-ma gibi semptomlar olanlarda st gastrointestinal endos-kopi gerekebilir. Beyin magnetik rezonans g r nt leme (MR), n rolojik semptomlar olanlarda veya ba a r s art g sterenlerde gerekebilir. Santral sinir sisteminin muhtemel enfeksiyonlar veya muhtemel maligniteleri d n lenlerde lomber ponksi-yon gereklidir.