Gospodarka magazynowa jako element systemu …

1 38 Magazynowanie i transport wewn trznyLogistyka 2/2007 Gospodarka magazynowa stanowi jeden z podstawowych podsystem w w systemie logistycznym przedsi -biorstwa. Przegl d dost pnej literatu-ry logistycznej, zar wno krajowej jak i zagranicznej, potwierdza ten pogl d. Prace takich autor w, jak Bower-sox, Closs, Cooper, P. Blaik, Lambert, Stock, Ellram, M. Nowicka-Skowron, H. Ch. Pfohl, M. So tysik, Cz. Skowronek i Z. Sarjusz-Wolski3 w spos b jednoznaczny wska-zuj na wa n rol jak odrywa ona we wsp czesnym przedsi biorstwie. Wykorzystuj c podej cie badaw-cze, kt re mo na by okre li jako konstrukcyjny opis system w4, mo -na wyodr bni w przedsi biorstwie podsystem gospodarki magazyno-wej nadaj c mu konkretny kszta t.

2 Warto zauwa y , e prace zwi za-ne z badaniem gospodarki magazy-nowej, zawieraj si z jednej strony w nurcie teoretyczno poznawczym i dotycz og lnych prawid owo ci, ja-kie zachodz w tym obszarze. Z dru-giej strony widoczne s prace przed-stawiaj ce zagadnienia praktyczne, gdzie dyskusje dotycz konkretnych problem w zwi zanych z organizacj proces w magazynowania, posiadan infrastruktur magazynow oraz sy-stemami informatycznymi, wspoma-gaj cymi zarz dzanie przep ywami rzeczowymi i informacyjnymi przez magazyn. Szczeg owa charaktery-styka funkcjonowania system w go-spodarki magazynowej wskazuje na r norodno stosowanych rozwi -za w zale no ci od rodzaju prowa-dzonej dzia alno ci gospodarczej oraz rodzaju systemu artyku u jest prezentacja systemu gospodarki magazynowej na przyk adzie jednego z krajowych przedsi biorstw zajmuj cych si pro-dukcj sok w owocowo warzyw-nych.

3 G wny nacisk przy omawianiu prezentowanych zagadnie zosta po- o ony na aspekty organizacyjne go-spodarki magazynowej. Uj cie teoretyczne systemu logistycznegoW literaturze wyst puje wiele pogl -d w, cz sto zr nicowanych odnosz -cych si do okre lenia poj cia system logistyczny przedsi biorstwa. Nale y jed-nak podkre li , e wi kszo autor w przyjmuje podej cie systemowe przy opisie systemu logistycznego przedsi -biorstwa, co wskazuje na teoretyczny rodow d logistyki, kt ry zawiera si w og lnej teorii system w6. Przegl d dost pnych opracowa po wi conych teorii system w logistycznych wskazu-je zdaniem autora na trzy zasadni-cze kierunki rozwoju.

4 Pierwszy z nich ma zwi zek z badaniem system w lo-gistycznych przez pryzmat dzia alno ci marketingowo logistycznej przedsi -biorstwa. Drugi zwraca uwag na wy-st powanie silnych zwi zk w logistyki z zarz dzaniem jako ci . Trzeci doty-czy postrzegania system w logistycz-nych z punktu widzenia metod opty-malizacyjnych bada operacyjnych (ang. operational research, OR)7. Jedno z uj systemu logistycznego przedsi biorstwa stanowi propozycja M. Nowickiej-Skowron, w kt rym do rozwa a teoretycznych zastosowa-no podej cie matematyczne, stosowa-ne w logistyce do opisu formalno te-oretycznego8.

5 Wychodz c od poj cia systemu , zgodnie z propozycj zapisu matematycznego, przedstawion przez Mesarovica, do modelu systemu zostaj wprowadzone elementy cha-rakterystyczne dla systemu logistycz-nego9. System logistyczny S zdaniem M. Nowickiej-Skowron w uk adzie formalnym mo na traktowa jako upo-rz dkowan par z o on ze zbioru A element w systemu oraz zbioru R ich w asno ci lub relacji mi dzy nimi10: S = (A,R),gdzie: A = {a1, a2, .., an) zbi r element w systemu logistycznego,Adam Sadowski1 Gospodarka magazynowa jako element systemu logistycznego przedsi biorstwa2 1 Dr in.}

6 Adam Sadowski, Instytut Ekonomik Stosowanych, Uniwersytet dzki (przyp. red.). , 2 Artyku recenzowany (przyp. red.).3 Por. Bowersox, Closs, Cooper, Supply Chain Logistics Management, McGraw-Hill, New York 2002; P. Blaik, Logistyka, PWE, Warszawa 2001, Lambert, Stock, Ellram, Fundamentals of Logistics Management, Irwin/McGraw-Hill, New York 1998; M. Nowicka-Skowron, Efektywno system w logistycznych, PWE, Warszawa 2000, Pfohl, Systemy logistyczne, ILiM, Biblioteka Logistyka, Pozna 2001; M.

7 So tysik, Zarz dzanie logistyczne, AE w Katowicach, Katowice 2000; Cz. Skowronek, Z. Sarjusz-Wolski, Logistyka w przedsi biorstwie, PWE, Warszawa Zob. R. A. Orchard, O pewnym uj ciu og lnej teorii system w, [w:] Klir (red.), Og lna teoria system w, WNT, Warszawa 1976, s. 207 i W przypadku niezr wnowa onych system w logistycznych mo na wyr ni rozbudowan gospodark magazynow po stronie zaopatrzenia na przyk ad w przemy le motoryzacyjnym lub po stronie dystrybucji w przypadku szerokiego asortymentu d br zaliczonych do grupy FMCG (ang. Fast Moving Consumer Goods).

8 Zob. szerzej Coyle, Bardi, Langley, Zarz dzanie logistyczne, PWE, Warszawa 2002, s. Zob. L. von Bertalanffy, Og lna teoria system w. Podstawy, rozw j, zastosowania, PWE, Warszawa 1984, s. W swojej pracy Daganzo przedstawia system logistyczny wy cznie w kategorii problemu decyzyjnego, koncentruj c uwag na postaci analitycznej modelu, z uwzgl dnieniem r nych warunk w ograniczaj cych odpowiadaj cych r nym rozwi zaniom organizacyjnym. Przy takim zapisie, elementami systemu logistycznego s dostawcy, odbiorcy oraz magazyny w przypadku wyst powania prze adunk w. Zob. szerzej Daganzo, Logistics Systems Analysis, Springer Verlag, Berlin M.

9 Nowicka-Skowron, Efektywno system w logistycznych, PWE, Warszawa 2000, s. 18-28. 9 Mesarovic, Matematyczna teoria system w, [w:] Klir (red.), Og lna teoria system w, WNT, Warszawa 1976, s. 247 i W dalszej cz ci rozwa a M. Nowicka-Skowron uwzgl dnia r wnie relacje zewn trzne oraz czynnik czasu, co wskazuje na mo liwo dynamicznego uj cia systemu logistycznego. Takie podej cie wymaga jednak e dalszych bada nad zachowaniem si system w logistycznych. Poszukiwany Specjalista ds. LogistykiCarolina Medical i transport wewn trzny39 Logistyka 2/2007A = {r1, r2, .., rn) zbi r relacji we-wn trznych w systemie c szczeg owe ele-menty systemu logistycznego, co mo na zapisa jako: S = (M, B, L, J, Z, W, R),gdzie:M zapasy,B logistyczna baza materialna, L pracownicy realizuj cy zadania lo-gistyczne,J informacje,Z zadania logistyczne,W realizacja zada stanowi cych cel istnienia i funkcjonowania oraz R zbi r si szczeg owy obraz sy-stemu logistycznego.}

10 W powy szym zapisie systemu logistycznego podsy-stem gospodarki magazynowej zosta uj ty w postaci zapas w oraz cz -ciowo logistycznej bazy materialnej. Z punktu widzenia koszt w ca kowi-tych zwi zanych z gospodark maga-zynow , dotyczy to zar wno zapas w surowc w i opakowa , produkcji w to-ku oraz wyrob w gotowych. Wzrost efektywno ci gospodarki magazy-nowej mo e mie zwi zek ze stoso-waniem odpowiednich strategii logi-stycznych, na przyk ad Just-in-Time czy kanban w produkcji, w odniesieniu do podstawowych sfer dzia alno ci logi-stycznej przedsi biorstwa. Dzia alno magazynow przed-si biorstwa mo na charakteryzowa w trzech zasadniczych aspektach: organizacyjnym, technicznym oraz ekonomicznym11.