Femur başının avasküler nekrozu: Tanı ... - totbid.org.tr

1 TOTB D Dergisi T rk Ortopedi ve Travmatoloji Birli i Derne i TOTB D Dergisi 2010;9(1):41-51. Femur ba n n avask ler nekrozu: Tan ve tedavisi Avascular necrosis of the femoral head: diagnosis and treatment Hakan zdemir, Murat Balo lu Akdeniz niversitesi T p Fak ltesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dal , Antalya Femur ba avask ler nekrozu; kemi in kan dola m n n Avascular necrosis of the femoral head is a pathologic travmatik veya travmatik olmayan sorunlar nedeniyle process resulting from the death of the cells in bone tis- bozulmas sonucunda, kemik dokunun canl h crele- sue after interruption of its blood supply by traumatic rinin l m ile seyreden ve Femur ba nda kme ve or non-traumatic causes and it results in collapse of the erken eklem dejenerasyonu ile sonu lanan patolojik femoral head and early degeneration of the joint.

2 While a bir s re tir. Avask ler nekroz olu umunda rol oynayan number of factors have been documented to cause avas- ok say da fakt r oldu u ortaya konulmu olmakla bir- cular necrosis, alcoholism, excessive steroid use, trauma, likte; alkolizm, a r steroid kullan m , travma, dola m vascular compression, sickle cell anemia, caisson disease sorunlar , orak h creli anemi, dekompresyon hastal and Gaucher's disease are the most common etiologic ve Gaucher hastal en s k kar la lan etyolojik neden- factors. In some cases it is idiopathic. When an area of lerdir. Baz olgularda etyolojisi belli de ildir. Kemi in bone is completely deprived of its blood supply, local belirli bir b lgesi kan deste inden tamamiyle yoksun cell death occurs, resulting in necrotic bone. Articular kald zaman, o b lgedeki kemik h creleri l r ve bu cartilage which is not affected by these changes primar- da nekroza yol a ar.

3 Ba lang ta sa lam olan eklem ily may become affected secondarily by mechanical k k rda , mekanik olarak bas n alt nda kalman n da pressure and necrosis develops in time causing a picture etkisiyle zamanla nekroze olur ve artrit tablosu geli ir. of arthritis to develop. It is difficult to treat this problem Nekrotik s reci engellemek zor oldu undan, hastal n because of the lack of effective measures to interrupt the tedavisi olduk a g ve sorunludur. Tedavide, hastal n necrosis process. Different treatment modalities can be tan s n n kondu u zamandaki evresine g re farkl y n- used to treat this disease depending on the stage of the temler uygulanabilir. disorder at the time of diagnosis. Anahtar s zc kler: Alkolizm; avask ler nekroz; kemik dokusu; Key words: Alcoholism; avascular necrosis; bone tissues; diagno- tan /tedavi; Gaucher's hastal ; patolojik s re ; orak h creli sis/treatment; Gaucher's disease; pathologic process; sickle cell anemi; travma; vask ler s k t rma.

4 Anemias; trauma; vascular compression. TANIM VE TAR H E ba na yeterli kan ula amamas sonucunda Femur ba nda geli en osteonekroza verilen isimdir. Septik bir nedenle geli memi ise aseptik nekroz, damarlarla ilgili sorunlar nedeniyle; avask ler nekroz, Femur ba avask ler nekrozu ilk olarak Munro yeterli kanlanma sa lanamad i in; iskemik nekroz taraf ndan, 1738 y l nda, tan mlanm t r.[1] Cruveilhier veya kal an n koroner hastal , hastal n ilerlemesiy- ise 1842 y l nda Femur ba ndaki deformitenin avas- le ortaya kan kemik l m nedeniyle; osteonekroz k larite nedeniyle olu tu unu ortaya koymu tur.[1]. gibi farkl ekillerde adland r lan hastal k, taraf m z- Hastal n etyolojisi, patogenezi ve tedavisi, Phemister dan, en s k kullan lan ad yla avask ler nekroz olarak taraf ndan 1934 y l nda bug nk ne yak n bir bi imde an lacakt r.

5 Yeniden tan mlanm t r.[1]. Femur ba avask ler nekrozu; Femur ba n besle- Femur ba avask ler nekrozu, bug nk bilgileri- yen damarlar n t kanmas veya farkl nedenlerle Femur mizle, kemi in canl elemanlar n n, belirgin bir patoloji leti im adresi: Dr. Hakan zdemir. Akdeniz niversitesi T p Fak ltesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dal , 07059 Antalya. Tel: 0242 - 249 61 85 Faks: 0242 - 227 43 29 e-posta: Geli tarihi: 16 Kas m 2009 Kabul tarihi: 15 Aral k 2009. 42 TOTB D Dergisi olmadan, ortadan kalkmas ile ilerleyen, mekanik ve lateral epifizeal arterler yaralan r. Femur ba n n bes- biyolojik fakt rlerin etkisiyle Femur ba kan dola m - lenmesi g revi medial epifizeal ve inferiyor metafi- n n bozulmas yla sonu lanan ve be y la kadar uzaya- zeal arterlere kal r. B ylesi bir yaralanmadan sonraki bilen bir zaman i erisinde, e itli evrelerden ge erek, 6-8 saat i erisinde osteonekrotik s re ba lar.

6 Bunu kal an n dejeneratif artritine neden olan bir s re tir. takip eden alt ay i erisinde ise mekanik fakt rlerin de etkisiyle, segmenter kme geli ir.[2] Ayr m Femur ETYOLOJ boyun k r klar ve 12 saatten uzun s re red kte edil- Femur ba avask ler nekrozu; bir ok t bbi durumla meyen kal a k klar sonras %50'ye varan oranlarda ili kilendirilmi ve olu umundan bir ok fakt r sorum- avask ler nekroz geli ti i yap lan al malarla ortaya lu tutulmu tur, ancak travma d ndaki hi bir neden konulmu tur.[3-5]. bu patolojik fenomeni net bir bi imde a klayamam Travmatik nedenler olmadan geli en Femur ba . ve hastal n etyolojisi tam olarak a kl a kavu turu- avask ler nekrozunun patolojik geli imi net olarak lamam t r. Bu nedenle de etyolojik fakt rler, travma- bilinmemekle birlikte, steroid, alkol kullan m ve tik olan ve olmayan iki temel gruba ayr l r, travmatik hemoglobinopati ile avask ler nekroz aras nda kesin olmayan etyolojik fakt rler de olduk a geni bir alt bir ili kinin var oldu una inan lmaktad r.

7 Steroid kul- grup olu tururlar (Tablo 1). lan m n n, ya nekrozu, steroid vask liti, osteopo- Femur ba ve boyun k r veya travmatik kal a rotik kemikte kompresyon k r eklindeki s rece;. k sonras nda, s kl kla, superiyor retinak ler ve alkol kullan m n n ise ya embolisine ba l olarak Femur ba nda avask ler nekroz olu umuna neden olduklar bilinmektedir.[2] Hemoglobinopatilerde ise Tablo 1. Femur ba avask ler nekroz etyolojisi Femur ba nda geli en ven z obstr ksiyon sonras nda A. Travmatik intraosse z bas n artarak, iskemi geli imine neden 1. Femur boyun k r olmaktad r.[6]. 2. Kal a k . 3. Kal an n crush yaralanmas PATOGENEZ. 4. Vask ler yaralanma 5. Kal a cerrahisi Femur ba n n y k ta yan alan n n beslenmesi 6. Kal a manip lasyonu superiyor retinak ler arter taraf ndan sa lanmaktad r B. Travmatik olmayan ve Femur ba avask ler nekrozunun erken d nemin- 1.

8 Sistemik steroid kullan m de bu arterdeki kan ak m nda azalma, ge d nemle- 2. A r alkol kullan m rinde ise, ekstraosse z superiyor retinak ler arterde 3. Kontraseptif ila kullan m t kan kl k, spongi z kemikte revask larizasyon ve sub- 4. Gebelik kondral k r lman n oldu u b lgede ise damarlanmada 5. Hiperlipidemi azalma oldu u g sterilmi tir.[7-9]. 6. Caisson hastal . 7. Dekompresyon hastal Retinak ler arterler kadar nemli olan bir di er grup 8. Y ksek irtifada uzun s re kalmak ise Femur ba ndaki intraosse z arterlerdir ve al ma- 9. Organ transplantasyonu lar, nekrozun b y kl n n t kal olan intraosse z 10. Sigara kullan m arter say s ile ili kili oldu unu ortaya koymu tur.[10,11]. 11. Radyasyona maruz kalma Bu al malar n belgeledi i bir di er bilgi ise; Femur 12. Koag lasyon sorunlar ve hematolojik hastal klar a.

9 Antitrombin III eksikli i ba n n antero-superiyorunu besleyen lateral epifizeal b. Protein C ve S eksikli i arterdeki t kan kl n s n rl bir alanda nekroza neden c. Plasminojen aktivat r eksikli i oldu u, daha geni nekroz alanlar n n olu mas i in d. Hemofili ise inferiyor metafizeal arterin tutulmas gerekti idir. e. Polistemi ntraosse z kan ak m n n azalmas PO2'yi azaltmakta f. Orak h creli anemi ve osteosit nekrozuna neden olmaktad r.[12]. 13. Metabolik hastal klar a. Hiperparatroidizm T m bu veriler, Femur ba dola m n n son derece b. Gut hastal hassas ve kolayl kla sekteye u rayabilir oldu unu ve c. Cushing hastal bu etkilenime neden olan fakt rlerin, s kl kla, intra- 14. Gastrointestinal sistem hastal klar vask ler obstr ksiyon ve ekstravask ler bas oldu- a. Pankreatit unu g stermektedir. Femur ba ndaki kan ak m n n b.

10 Kron hastal azalmas temel mekanizma ile ger ekle ir. Bunlar;. c. lseratif kolit k r k veya k a ba l olarak kan ak m n n durmas , C. dyopatik lipit birikimine ba l olarak ekstravask ler bas ve ya . Femur ba n n avask ler nekrozu: Tan ve tedavisi 43. embolisi veya intravask ler tromb se ba l trombotik KL N K. t kanmad r. Femur ba avask ler nekrozu ile ilgili olarak Femur ba ndaki anoksiden 2-3 saat sonra osteosit ak lda tutulmas gereken temel bilgilerden biri, has- nekrozu ger ekle ir[13] ve nekrotik alan n etraf fibr z tal n o unlukla iki tarafl oldu udur. ki tarafl . tamir dokusu ile evrelenir.[14] Kapiller neogenez ve tutulum oran n n %50'nin zerinde oldu u bilinmek- revask larizasyon ile olu an yeni kan damarlar n n tedir.[1]. nekroz sahas na ula mas ile de tamir i lemi ba lar. Hastal n ba lang d nemi genellikle semptom- Tamir i lemi, hemen t m kemiksel patolojilerde oldu- suzdur.