EĞİTİM NEDİR? ÖĞRETİM NEDİR? AŞIDAN ÖNCE ATEŞ …

1 Geli imsel ocuk N rolojisi Derne i ocuk Sa l ve Geli imi Dergisi 2013 Say : 6E T M NED R? RET M NED R?A IDAN NCE ATE D R C VERMEK GEREKL M D R ?SEREbRAL PALS NED R?ERGENL K D NEM NDE bESLENMEN N NEM YEN DO AN bEbEKTE bESLENME SORUNLARI OCUKLUK D NEM NDE ObEZ TE LE M CADELE edit rE itim ya am n ilk g n nden ba lar ve m r boyu devam eder. Anne-baba, aile bireyleri, retmen, okul, ortam e itim yolu ile ocu un ki ili i belirler. ocu un en yak n olan anne-baba ve aile bireylerinin yakla m n n e itimdeki nemi tart mas zd r. ocu un toplumdaki konumunu davran lar , al ma d zeni, ng rd kararlardaki tutarl l k her zaman alabildi i e itimle ilgilidir. ocu un sa l ndan sonra en nemli konu e itimdir. Bu nedenle anne-babalar n ocuklar n n sa l na verdikleri nemi e itim alan n da g stermeleri sa l kl ya am , mutlulu u, ba ar lar kendi ald kararlarla belirlerler. ocuklar m z i in sa l kl ve e itimde ba ar l bir ya am dile imsel ocuk N rolojisiDernek Ba kan Prof.

2 Dr. Kalbiye YALAZYay n SahibiGeli imsel ocuk N rolojisi Derne i ad na Dernek Ba kan Prof. Dr. Kalbiye YALAZ, Ba kan Yard mc s Prof. Dr. Banu ANLARYay na Haz rlayanlarBanu ANLAR, Birg l BAYO LU, Deniz YILMAZ, Handan ERCAN, Damla SEYDAN, Hazan O UZ, Kaan T RK ZYay na Katk da BulunanlarY ksel YILMAZ, Nesrin ENB L, Mintaze Kerem G NELN ihal TANRI ER, Sezen AKSU derne imizdenG N Derne imizin Ayl k E itim Toplant lar Devam Etmekte;Psk. Dr. Demet A kg z N ropsikoloji ve Psikometrik Testler , Yeni Do an ocuk Doktoru Sinan Tra Prenatal Santral Sinir Sistemleri Koruyucu Y ntemler ,Fizyoterapist Erhan Karadeniz Serebral Palsi ( ) de Destekleyici Fiziktedavi Y ntemleri ve Destekleyici Medikal Aletler hakk nda sunum yapt .Ayn zamanda DENVER II Geli imsel Tarama Testi Sertifika Programlar m z devam Hastanesinde Pediatri Asistanlar na ve stanbul da Spastik ocuklar ve z rl ler Merkezinde DENVER II ile ilgili al tay d zenlendi. stanbul da yap lan al taya ok say da Psikolog, retmen, Doktor ve Pedagog kat ld.

3 Geli imsel ocuk N roloji Derne i ocuk Geli imi De erlendirme ve Dan ma Merkezi Ankara ncelikli olmak zere farkl illerden gelen ailelere ocuk geli imi, erken giri im, anne-babal k becerileri ve geli imsel sorunlar konusunda bireysel dan manl k hizmeti y r tmektedir. Telefonla dan manlar m zdan randevu alabilirsiniz. E T M NED R, RET M NED R? Y ksel YILMAZ, ocuk N rolojisi Uzman E itim, ya am s rd rmek i in gereken yeterlili i (deneyim, donan m, bilgi, birikim, tutum, davran ) kazanma s lar n bir k sm i g d leri ve deneyimleme ile ya am n ba ms z s rd rme yeterlili ini kazan rken, baz canl lar ve insan yavrusu do umdan itibaren ncelikle anneleri, daha sonra yak n bireyler ve toplumun di er eleri arac l yla e itim bir bilimdir, e itilecek olan n kapasitesi ve zelliklerine g re farkl l klar g sterse de e itimin ana par alar olan alg lama, kavrama, tekrar, imgeleme, deneyimleme, i selle tirme vb.

4 S re ler bilimsel bir metodoloji temelinde ger ekle itim do umda ba lar, bebeklik, oyun a ve okul ncesi d nem kendiyle ve d d nya ile ilgili temel bilgilerin edinildi i d nemdir; z bak m becerilerinin geli tirilmesi, tehlikeleri ve farkl l klar fark etme, d zeni kavrama, ince ve kaba motor becerileri geli tirme, dili kendini, duygu ve d ncelerini ifade edecek ekilde kullanabilme, ba kas n n duygular n anlayabilme, basit somut muhakeme yeteneklerini geli tirme, aile i inde kendi ve di er bireylerin s n rlar n renme ve bu s n rlara sayg duyma bu d nemde kazan l r. Bu d nemde ocuk d nyay ke fetmektedir, merak eder, sorar, inceler. Bebek ve k k ocuk uygun, farkl ve do ru uyaranlar karar nda, yeterince al rsa ve duyusal integrasyonu sa lan rsa sonraki e itim ve retimin erken altyap s sa l kl olu abilir. Herkes e itilemez; a r ya da derin zeka gerili i olan ki iler e itilemez kabul mas ve geli imi s rmekte olan ocuk beyni i in en g zel uyaranlar insan ili kisi, do a, oyun ve do ru e itimdir.

5 E itim, bu d nemde oyun ve g nl k ya am n i inde s rer, g zlem, taklit ve kurgulama esast r. Bu anlamda rol modeller ve g nl k ya amda kullan lan her ara -gere e itim materyelidir; be ya nda bir k z ocu u karde lerinin nas l b y t ld n g rd yse bebek temizli i yapabilir, lkemizde yapan ocuklar da vard r. Orta a da serflerin, s m rgecilik d neminde k lelerin be ya ve st ndeki ocuklar i g c olarak kullan lm t r. retim, e itimin bir par as d r; e itimden fark retimin belirli bir amaca y nelik olarak, belirli bir s re ve programda yap lmas ve formel olarak de erlendirilmesidir. Herkes retim alamaz, ancak nomal, normal zeri ya da s n r zeka seviyesinde olan, ya da hafif derecede zihinsel gerilik g steren ki iler retim IDAN NCE ATE D R C VERMEK GEREKL M D R ? Nesrin ENb L, ocuk Sa l ve Hastal klar Uzman Difteri-Tetanoz-Bo maca (DTB) karma a s ndan sonra hafif derecede ate g r lebilir.

6 39 oC nin zerindeki ate nadirdir. Son y llarda lkemizdeki a lama program nda asell ler (yan etkisi azalt lm ) Bo maca (aB) a s i eren be li karma a lar kullan lmaktad r. 2-4-6. aylarda ve ya ta yap lan bu a n n ate yan etkisi ok daha d kt r. 15-20 ay aras DTB a s yap lan ocuklarda a lama ile birlikte veya iki saat sonras nda verilen koruyucu ate d r c n n ate i ve a yap lan yerde i lik, k zar kl k gibi etkileri azaltmad g sterilmi tir (S. Yal n ve ark. World J Pediatr 2008; 4(2):127-129). Ayn konuda ilk 1 ya i inde yap lan al malarda; koruyucu ate d r c kullan m ile ate in azald g sterilmi ancak kullan m nerilmemi tir. A lamada ama lanan ba kl k cevab n , ge ici olarak, azaltabilece i bildirilmi tir. ocukluk a nda yap lan di er a lardan hemen sonra ate yan etkisi neredeyse yoktur. Sonu olarak a lamalardan nce veya hemen sonras nda koruyucu olarak ate d r c vermeye gerek yoktur.

7 Baz ocuklarda ate e y nelik risk fakt r varsa (ate li havale gibi) doktora dan larak kullan PALS NED R?Mintaze Kerem G nel, FizyoterapistSerebral beyin ile ilgili, Palsi ise kas kontrol nde yetersizli i veya kas zay fl demektir. Serebral Palsi (SP) beynin bir b lgesindeki hasar nedeniyle ortaya kan kas kontrol yetersizli ine verilen isimdir. Bebeklik d neminde etkili oldu u i in motor geli im etkilenir, oturma, y r me, elini kullanma gibi aktiviteler yetersiz kal her bin ocuktan yakla k ikisinde g r l r. Beyindeki sorun u nedenlerle ortaya kabilir:1. Gebelik s recinde beyin bir nedenle normal b y me ve geli imini ger ekle tirememi Gebeli in ilk aylar nda, annenin ge irdi i k zam k k gibi enfeksiyonlardan Do um esans nda, bebek yeterli oksijen alamam t Do umu takip eden g nler i erisinde, bebe in ge irdi i menenjit gibi ciddi enfeksiyonlar beyin geli imini Ya am n ilk y llar nda ge irilen kazalar kal c beyin hasar na yol a m t n % 50 sinde ileri MRG incelemeleri ve baz yeni geli mi kan testleri ile hastada nedene ula labilmektedir.

8 Bug n, t m serebral palsilerin yakla k %75 inin hamilelik s ras ndaki nedenlere, %10-15 inin zorlu do um ve yeni do an d nemindeki rahats zl klara ba l oldu u, geri kalan %10 un ise ya am n erken haftalar ndaki kaza ve hastal klara ba l ortaya kt bilinmektedir. Serebral Palsi ka ya na kadar g r l r?Serebral palsili ocuklarda sorunlar n ikibu uk ya lar na kadar belirti vermesi beklenir. Erken do an ocuklar zellikle risk alt ndad r. Tedavisi m mk n m d r?Serebral palsi terimi kal c bir rahats zl anlat r. Bu hastal kla ilgili sorunlar (kas zay fl veya gerginli i, istemsiz hareketler) ya am boyu devam eder. Erken tan ve tedavi hastal n seyrini de i ve orta dereceli serebral palsilerin o u y r meyi renir. Konu abilme yetene i beyin zedelenmesinin derecesine g re farkl d zeyde kazan labilir. Ama ocu un m mk n oldu unca ba ms z ya ayabilmesidir.

9 Tedavide yeni yakla mlar var m d r? Son 10 y l i inde tedavi 3 ana ba l kta de erlendirilebilir:A. Hareket sorunlar n n tedavisiB. E lik eden di er hastal klar n tedavisiC. Destek tedavileriA. Hareket Sorunlar n n Tedavisi;1. ocuklar n b y k o unlu u, geli imlerinin belirli basamaklar nda yard mc cihazlar (ortez) kullan r. 2. Kol atelleri, iyi bir kavrama fonksiyonu elde ederek el ve kolun daha iyi i lev g rebilmesine olanak sa lamak i in i -u ra terapistleri taraf ndan nerilebilir. 3. Botulinum toksin (Botoks) s k ve gergin kaslar i in son y llarda nerilen bir tedavi y ntemidir. 4. Omurili in baz liflerinin kesilmesi /selektif dorsal rizotomi/ gerginli i azaltmak i in nadiren tercih edilen bir ameliyat olup geriye d n m mk ns zd r. 5. Ortopedik cerrahi, o u kez bacaklar, nadiren de kollar i in tercih edilir. Cerrahi tedavi kal ay yerine koymay de il, yerinde tutmay ama : Hamstringlerin (uyluk arkas kaslar) uzat lmas ile dizin a labilmesi ve bu sayede y r y n iyile tirilmesi m mk n olabilir.

10 Ayak bile i ve ayak: Ortopedik cerrahini en ok gerekti i v cut b lgesidir. B. E lik Edebilecek Di er Problemler;1. Epilepsi. 2. Mide-barsak ka a (refl ). 3. T k r k kontrol . SEREbRAL PALS NED R?Mintaze Kerem G nel, Fizyoterapist4. Kab zl k. 5. Beslenme. Yeterli beslenme i in diyetisyen deste i al nmal d r. ocuklar n a r kilo almas mutlaka nlenmelidir. C. N ro eli imsel Tedavi (Bobath yakla m olarak da bilinir) ; ocuklar n hareket yeteneklerinin de erlendirilmesi ve y nlendirilmesini hedefler. Bobath yakla m bu hedeflere ula mak i in farkl fizyoterapi uygulamalar n , ortez ve adaptif ara -gere kullan mlar n da i ermektedir. Erken giri im programlar , sadece ocu un hareket kabiliyetini geli tirmeyi de il, t m geli im s recini olumlu y nde geli tirmeyi ama lar. Bu ama la en s k kullan lan iki yakla mdan birincisi, sinirsel geli im tedavisi, di eri ise y nlendirme palsili ocuk ve ailelerine yard m edecek ki i ve kurulu lar nerelerdir?