13060CENTERCONTACT

1 Centercon is d groothandel voor koude- en klimaattechniek in Nederland. Onze ambitie is een bijdrage te leveren aan het succes van onze klanten. Behalve onze producten, spelen dienst-verlening en informatievoorziening hierbij een cruciale rol. We maken het u graag technische kennis. Direct contact met de juiste persoon. Een compleet assortiment. Levering uit voorraad via eigen voor meer informatie op of bel naar uw Centercon vestiging:RotterdamT (010) 458 44 55 Rosmalen T (073) 513 21 32 Zwolle T (038) 425 00 90 Juni 2013 NEN 378 en brandbare koudemiddelen p. 3 p. 2 Centercon levert complete klimaatinstallatie voor zwembadIntegratie van technieken bij Bovendeert p. 4 p. 5 Danfoss loopt voorop in ontwikkeling p.

2 6 Wat gebeurt er in Europa?De Centercon Expertdagen zijn d gelegenheid om actuele onderwerpen uit te diepen. Nadat we het in maart over synthetische koudemiddelen als alternatief voor R404A en R507A hebben gehad, stond deze drukbezochte dag helemaal in het teken van halogeenvrije (natuurlijke) koudemiddelen, de koolwaterstoffen en Natuurlijke KoudemiddelenDe dag in het kortWe hebben kort gekeken naar wat er eigenlijk in de landen om ons heen gebeurt op het gebied van gefluorideerde broeikasgassen en welke maatregelen zij nemen. Daarna hebben we gefocust op de regelgeving in Nederland. De nadruk van de dag lag op de brandbare koudemiddelen (propaan) en op CO2. Vooral de concrete toepassing van CO2 is uitgebreid aan de orde gekomen.

3 Hierbij hebben vertegenwoordigers van Bitzer en Danfoss laten zien wat het gebruik van natuurlijke koudemiddelen voor de compo-nenten en compressoren gaan we verderDe Expertdag is een dag van interactie, met elkaar in gesprek zijn, van elkaar leren en dat geldt zeker voor de natuurlijke koudemiddelen. Er valt ook nog veel te leren, daarom is deze Centercontact grotendeels gewijd aan dit onderwerp. Door kennis te delen en elkaar te informeren over wat er speelt en gebeurt, wordt het uiteindelijke resul-taat gewoon Expertdag Natuurlijke Koudemiddelen . Een dag van interactie,met elkaar in gesprek zijn en van elkaar is een natuurlijk koudemiddel met een hoge volumetrische capaciteit, hoge persgastemperaturen, hoge COP bij lage omgevingstemperaturen en met effici nte warmteoverdracht.

4 Bovendien is het gunstig geprijsd. Maar hoe kunnen we het concreet toepassen?VoordelenDe eigenschappen van CO2 zorgen voor belangrijke voordelen op het gebied van materia-len en arbeidskosten: Kleinere compressoren door kleiner slagvolume Kleinere leidingdiameters Kleinere warmtewisselaars Normale materiaalsoorten blijven toepasbaarMaar ook nadelenCO2-systemen werken onder hogere druk, dat vereist een mechanisch sterkere compres-sor. Die hogere drukken zijn echter wel acceptabel. Bij hoge omgevingstemperaturen is de COP relatief laag. CO2 is reukloos en daarom is CO2-detectieapparatuur nodig. Al met al vraagt dit om meer systemen?Als je kiest voor CO2 als koudemiddel, heb je de keuze uit twee basissystemen: subkritisch en transkritisch.

5 In een apart artikel leest u hier meer een groot voordeelEen ander belangrijk aspect van CO2 is de mogelijkheid tot warmteterugwinning. De relatief hoge persgastemperatuur, die vergelijkbaar is met ammoniak, maakt dit moge-lijk. Terugwinning kan bijvoorbeeld plaatsvinden op twee temperatuurniveaus, waardoor een combinatie gemaakt kan worden van tapwater en ruimteverwarming. DK heeft in dit kader speciale warmtebuffers ontwikkeld die geschikt zijn voor toepassing met vergelijkHet energetisch vergelijk tussen de koudemiddelen is natuurlijk altijd afhankelijk van de omstandigheden waarop je selecteert. Maar wat je bij CO2 ziet, is dat naarmate de om-gevingstemperatuur daalt, de COP enorm toeneemt. Dat is de grote kracht van rondom brandbare koudemiddelen is opgenomen in de NEN-EN 378.

6 Sinds 1 mei 2013 kunt u ook gebruikmaken van de definitief geworden NPR 7600:2013, die spe-cifiek over de toepassing van brandbare koudemiddelen 378 Deze norm gaat over alle koudemiddelen waarbij er onder meer onderscheid wordt gemaakt tussen de brandbare en niet-brandbare koudemiddelen. Als het gaat om brand-bare koudemiddelen stelt de norm dan ook dat ze uit de buurt van ontstekingsbronnen moeten blijven. Voor fabrieksmatig duurzaam gesloten systemen tot 150 gram gelden geen restricties voor de opstellingsplaats. Verder zijn er meer aanvullende eisen voor toepassing van brandbare koudemiddelen, zoals: Geen afsluiters in algemeen toegankelijke ruimtes Het gebruik van drukindicatoren Oppervlakken die in contact kunnen komen met het koudemiddel (bijvoorbeeld bij lekkages) moeten altijd 100 C lager zijn dan de zelfontbrandingstemperatuur van het worden er eisen gesteld aan de maximale hoeveelheden koudemiddel in be-paalde beperktAls we vanuit de norm de toepassingsmogelijkheden van propaan (R290) en iso-butaan (R6008) bekijken, dan blijven die beperkt tot.

7 Kleine systemen Klasse C verblijfsruimte (alleen geautoriseerde toegang) Buitenopstelling, bovengronds Chillers Meerdere koudemiddelcircuits/sectiesLaag GWP F-gassen, zoals HFO1234yf, hebben wat ruimere mogelijkheden, maar onder-vinden ook soortgelijke beperkingen. Het alternatief is dan even over ATEX 137 Als je in een binnenruimte onder de 5 kg brandbaar koudemiddel blijft, is zone-indeling niet nodig. Uiteraard moet de apparatuur daar wel geschikt voor zijn. Bij een buiten-opstelling ligt die grens bij 50 kg. Bij hogere volumes val je met propaan en iso-butaan in gaszone 2. Bedenk overigens dat propaan en HFO1234yf zwaarder zijn dan lucht. Lokaal kunnen dus grotere concentraties concreet NEN 378 en brandbare koudemiddelenDe eigenschappen van CO2 zorgen voor belangrijke voordelen op het gebied vanmaterialen en regelgeving leidt tot steeds verdere inperking gebruik F-gassen.

8 Propaan CO2 en NH3 zijn natuurlijke vulling?NEN-EN 378-1 hanteert een aantal bepalende factoren bij het vaststellen van de hoeveelheid koudemiddelvulling in een systeem: Brandbaarheid Vulling (kg koudemiddel) Soort verblijfsruimte Opstelling van het koelsysteem Direct of indirectCO2 eigenschappenFysiologisch: Kleurloos Geurloos Niet toxisch Niet brandbaarGWP: 1 Veiligheidsklasse: A1 Thermodynamisch: Hoge drukken Hoge volumetrische koelcapaciteiten Zeer effici nte warmteoverdracht Lage viscositeit03 Kijk voor meer (technische) informatie op of bel naar Centercon:Koudetechniek Rotterdam (010) 258 11 20 /Rosmalen (073) 513 21 30 / Zwolle (038) 425 00 90De EU wil in 2050 een reductie van alle broeikasgassen realiseren.

9 Onderdeel daarvan is de emissiereductie van 72-73% van niet-CO2-broeikasgassen, waar onze F-gassen onder vallen. Bovendien is een vergaande reductie in 2020 van het gebruik van F-gassen met een hoge GWP-waarde voorgesteld. Hierover is inmiddels binnen de ENVI-commissie gestemd, maar er staat nog niets vast. Verder kunnen de EU-parle-mentsverkiezingen nog voor vertraging zorgen. Wat wel vaststaat, is dat de F-gassen in meer of mindere mate gereduceerd zullen gebeurt er om ons heen?Er is heel veel aandacht voor natuurlijke koudemiddelen. De meest toegepaste naast lucht en water zijn R717, R744, R290 en R600a, ook wel bekend als ammoniak, kooldioxide, propaan en iso-butaan. De stimulans voor het toepassen van natuurlijke koudemiddelen is vooral politiek gedreven in de vorm van positieve en negatieve maatregelen.

10 Positieve maatregelen zijn bijvoorbeeld subsidies en belastingvoorde-len, zoals in Nederland en Duitsland. De meeste andere landen kiezen echter voor negatieve maatregelen, zoals belasting op het gebruik van HFK s of beperking van de maximale n ding is zekerHet is absoluut zeker dat iedereen om ons heen bezig is met het uitfaseren van F-gassen en dat er sterke aandacht is voor zowel synthetische F-gassen met een laag GWP als voor natuurlijke (halogeenvrije) koudemiddelen. En dat is niet alleen in de landen om ons heen, ook de automobielindustrie speelt hierop in en ook het Consu-mer Goods Forum heeft initiatieven op dit gebied genomen. Kortom, de druk op de reductie van F-gassen neemt toe en de markt beweegt zich in de richting van andere is een wereldwijde beoordelingsmethode om de duurzaamheidsprestatie van gebouwen te bepalen.