BEROEPSPROFIEL ERGOTHERAPIE

1 1 InhoudInhoud 1 BEROEPSPROFIEL ERGOTHERAPIE2 InhoudVoorwoord 3 2 InhoudVOORWOORDV oorwoord 3 We leven in een wereld in beweging. Samenlevingen evolueren snel en zijn onderhevig aan veranderingen van binnenuit en van buitenaf. De veranderingen worden onder andere ge-kenmerkt door een wankelende economie, een vergrijzende bevolking, toenemende diver-siteit, mensen op de vlucht. Dit zorgt voor nieuwe kwetsbare groepen en individuen die nood hebben aan zorg en het bevorderen van hun welzijn. De wijzigende context vereist een bre-dere benadering die niet enkel gericht is op de beperkingen van het individu, maar tevens gericht is op het streven naar attitudeveranderingen in de samenleving, aanpassingen van de context en het bijsturen van het beleid. Nieuwe normen en waarden dringen zich op. De gezondheidszorg past zich aan op basis van onderzoek naar oorzaken en behandeling van functioneringsproblemen.

2 Door de groeiende inhoudelijke kennis verandert het beroep van ergotherapeut voortdurend. Ergotherapeuten werken steeds meer op nieuwe terreinen in de gezondheidszorg of binnen de aangrenzende gebieden van welzijn, zakelijke dienstverlening en het regulier en buitengewoon beleidsaccenten en politieke beslissingen richten zich duidelijk op de structurele verbin-ding tussen gezondheids- en welzijnszorg, inclusie, vermaatschappelijking van de zorg, re-gionalisering, toenemende extramuralisering. Bovendien wordt de zorg steeds meer vraag gestuurd met de focus op empowerment, versterking en autonomie en op het belang van sociale netwerken en opvang. De zorg wordt zoveel mogelijk ge ntegreerd in de evolutie vraagt om een vernieuwd BEROEPSPROFIEL van ERGOTHERAPIE . Reeds in 1997 kreeg, op vraag van de vlaamse Onderwijsraad (VLOR), de toenmalige visie vorm in een BEROEPSPROFIEL ERGOTHERAPIE .

3 Dit profiel is nog steeds waardevol, maar heeft nood aan bijsturing, rekening houdend met het huidige maatschappelijke gegeven, haar behoeften en BEROEPSPROFIEL vormt de basis voor het beschrijven van de beroepscompetenties. Deze leiden tot vormgeving van een wettelijk kader dat de ergotherapeutische tussenkom-sten definieert, registreert en ze controleerbaar en financierbaar maakt. Door functie-profilering en -differentiatie wordt de beroepseigenheid kenbaar en bespreekbaar naar collega-zorgverstrekkers, naar de overheden en beleidsorganisaties die bevoegd zijn voor VoorwoordLeeswijzer 5 Het BEROEPSPROFIEL biedt een gemeenschappelijke taal voor elke ergotherapeut, ongeacht de context waarin hij zijn functie waarmaakt. De visie op het beroep en de maatschappelijke evolutie bieden inspiratie voor borging van hoogkwalitatieve ergotherapeutische interventies en een sterk praktijkgericht, wetenschappelijk onderbouwd en maatschappelijk relevant vormingsaanbod.

4 Het BEROEPSPROFIEL is het uitgangspunt voor de implementatie van de huidige en toekomstige ontwikkelingen in de dagelijkse beroepspraktijk van de ergotherapeut. Daarnaast inspireert het BEROEPSPROFIEL de curricula van de opleidingen ERGOTHERAPIE en geeft aan wat ERGOTHERAPIE te bieden heeft aan de gezondheid en het welzijn van mensen en met regionale, nationale en internationale ERGOTHERAPIE consortia, andere be-roepsgroepen, opleidingen en welzijns- en gezondheidszorgorganisaties verduidelijkt de essenties van de beroepsuitoefening. Waar de ergotherapeut vroeger voornamelijk opgeleid werd tot behandelaar zien we nu een verruiming van de dimensies van het beroep: adviseren, begeleiden, behandelen, coachen, communiceren, diagnosticeren, innoveren, onderzoeken, managen en werken aan kwaliteit. Naast de praktische invullingen van ERGOTHERAPIE op de werkvloer, wordt de beroepsvisie sterk be nvloed door bevindingen vanuit wetenschappelijke literatuur en onderzoek, praktische wijsheid en bewijs.

5 Het BEROEPSPROFIEL is een dynamisch referentiekader dat de beroepsgroep ERGOTHERAPIE de nodige handvatten aanreikt om zich eigentijds en kwaliteitsvol te blijven profileren ten aanzien van de cli nt en zijn omgeving, het multidisciplinaire team, de verantwoordelijke instanties en het VoorwoordLeeswijzer 5 LEESWIJZERHet onderhavige BEROEPSPROFIEL onderscheidt zich van een competentieprofiel. Het BEROEPSPROFIEL beschrijft wel waar de ERGOTHERAPIE inhoudelijk voor staat, echter niet de competenties waarover de ergotherapeut moet beschikken om het beroep uit te oefenen. Het beschrij-ven van de beroepscompetenties is een afzonderlijke het BEROEPSPROFIEL is gekozen om de verschillende fa-cetten van het beroep samen te brengen in dimensies, boven de mogelijkheid om beroepsrollen uit te schrij-ven. Het begrip rol wekt de impressie dat deze op zich kan staan, terwijl dimensies weliswaar de diverse kan-ten van het beroep ordenen maar per definitie aangeven slechts deel te zijn van een dezelfde reden zijn de dimensies alfabetisch ge-schikt.

6 Het belang van een dimensie wordt bepaald door de werkomstandigheden en het oordeel daarover door de begrippen die gehanteerd worden om een dimensie te benoemen worden niet uitgelegd. Over de aard van communiceren, managen of werken aan kwaliteit bij-voorbeeld is afdoende onderbouwde literatuur beschik-baar die naargelang de specifieke omstandigheden kan worden is besloten om het BEROEPSPROFIEL te bouwen rond algemene concepten en niet rond bestaande modellen omwille van de vrijheid van de therapeut. Bestaande modellen hebben reeds keuzes gemaakt, gebruiken mogelijk een jargon en zijn gevoelig voor veranderingen over de tijd stappen beschreven worden, bijvoorbeeld in de dimensies advies en innoveren, zal de lezer er zich van bewust zijn dat deze stappen steeds deel uitmaken van een circulair proces, waar elke stap steeds onder in-vloed staat van elke andere het begrip cli nt kan naargelang de situatie wor-den bedoeld een persoon, meerdere personen, een net-werk, een organisatie of een BEROEPSPROFIEL maakt geen onderscheid tussen het opleidingsniveau of de werkplek van de ergotherapeut.

7 Niettemin kan elke ergotherapeut doorheen alle di-mensies de aspecten filteren die hem het meeste verwijzingen naar de literatuur zijn verzameld in een apart hoofdstuk. Het BEROEPSPROFIEL is namelijk ge-schreven als een geheel waarin onderbouwde idee n uit diverse invalshoeken zijn verwerkt. Behoudens de mis-sie van het Vlaams Ergotherapeutenverbond zijn geen citaten ingevoegd. 6 InhoudInhoud 7 Voorwoord ..3 Leeswijzer ..5 Inhoud ..6 Missie en visie van de ERGOTHERAPIE ..8 Missie ..8 Visie ..8De dimensies van het beroep ERGOTHERAPIE ..9 ADVISEREN ..10 BEGELEIDEN ..12 BEHANDELEN ..14 COACHEN ..16 COMMUNICEREN ..18 DIAGNOSTICEREN ..20 INNOVEREN ..22 MANAGEN ..24 ONDERZOEKEN ..26 WERKEN AAN KWALITEIT ..28 Referenties ..30 INHOUD6 InhoudInhoud 7 COLOFON De auteursgroep: Marc Claeys (co rdinator) Dirk Vandamme (redacteur) Jonny Peeters (voorzitter ERGOTHERAPIE Vlaanderen 2003 2015) Pierre Seeuws (voorzitter ERGOTHERAPIE Vlaanderen vanaf 2015) Dirk Caulier - Marc Coulier Annemie Coup Annemie Denolf - Geert Deschacht Reinhilde Lenaerts Marlies Suetens Kristof Uvijn Dominique Vande Velde Bertje Vanhoey Marc dank aan de occasionele medewerkers en de Missie en visie van de ergotherapieInhoud 9 MISSIEEen ergotherapeut begeleidt mensen uit alle levensfa-sen in het terugwinnen, verbeteren en in stand houden van hun functioneren in hun leer-, leef-, werk- en ont-spanningssituaties.

8 De middelen van de ergotherapeut zijn alle activiteiten en handelingen die de mensen in die situaties kunnen uitvoeren . (Vlaams Ergotherapeutenverbond, 2015)VISIEDe kijk op gezondheid evolueert. Niet enkel de afwezig-heid van ziekte of beperking bepaalt gezond zijn maar evengoed het vermogen van iemand om zich te hand-haven in zijn levenssituatie en er aan te interventies richten zich op het bete-kenisvol handelen van mensen en de factoren die daarop van invloed zijn. Met zijn tussenkomsten streeft de ergo-therapeut verandering na bij de cli nt, de omgeving of de inhoud van het handelen en in de wisselwerking tussen deze EN VISIE VAN DE ERGOTHERAPIEOm zijn missie waar te maken legt de ergotherapeut het accent op de verschillende dimensies van het be-roep: advies, begeleiding, behandeling, communicatie, coachen, diagnose, innovatie management, onder-zoek en zorg voor doel van de interventies is optimaliseren van de le-venskwaliteit op alle gebied van het dagelijkse handelen zoals wonen, leren, werken en persoonlijke tijdsbeste-ding, vanuit de houding van integrale zorg, gebaseerd op een biopsychosociale zijn interventies baseert de ergotherapeut zich naast eigen kennis en ervaring ook op de wensen en des-kundigheid van de cli nt en op het beste wetenschappe-lijke bewijs.

9 Om zijn aanpak actueel te houden staat hij open voor maatschappelijke veranderingen en innovatie in zijn ergotherapeut werkt samen met andere disciplines. Hij onderscheidt zich op de gezamenlijke weg naar een betere kwaliteit van leven door zijn specifieke focus op de activiteiten en handelingen van het leven als therapeu-tisch middel en als therapeutisch cli nt van de ergotherapeut kan een persoon, meer-dere personen, een netwerk, een organisatie of een in-stantie zijn. Naast de belangen van de cli nt zijn ook deze van de omgeving bepalend voor zowel het doel, het ver-loop als de uitkomst van een Missie en visie van de ergotherapieInhoud 9 DE DIMENSIES VAN HET BEROEP ERGOTHERAPIE10 De dimensies van het beroep ergotherapieDe dimensies van het beroep ERGOTHERAPIE 11 ADVISERENDOEL EN INHOUD Ergotherapeutisch adviseren heeft de intentie om pre-ventief te zijn, dysfuncties te verbeteren of ongemakken te verminderen in de activiteiten en handelingen van het dagelijkse leven, het leren, het werk en de vrije tijdsin-vulling.

10 Het advies kan mensen sterken en steunen tij-dens een leerproces en de voortgang van hun participa-tie, integratie of advies kan betrekking hebben op elke dimensie van het handelen: de kijk op en het inzicht in de handeling door de cli nt en de betrokkenen, de in-houdelijke aspecten van de handeling en de elementen van de omgeving waarin de handeling gebeurt. Naargelang de noodwendigheid verschillen bij de afwik-keling van het advies de ergotherapeutische acties en werkvormen. De ergotherapeut kan kiezen voor een of meerdere werkwijzen zoals het uitdenken van hulpmid-delen, omgevingsaanpassingen of methodeveranderin-gen, het verstrekken van gespecialiseerde informatie INLEIDEND Adviseren is op uitnodigende wijze vakkundig informeren en voorstellen of aanbevelingen doen met als doel een cli nt bij te staan in zijn dagelijkse handelingen. Adviseren heeft geen bindende kracht.