Buigen - induteq.nl

1 Buigenvormgeven van dunne metaalplaatvm 113 Vereniging FME-CWMvereniging van ondernemers in detechnologisch-industri le sectorBoerhaavelaan 40 Postbus 190, 2700 AD ZoetermeerTelefoon: (079) 353 11 00 Telefax: (079) 353 13 65E-mail: Vereniging FME-CWM/januari 2010, 2e herziene drukNiets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaaktdoor middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke ander wijze ookzonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de grote zorg is besteed aan de waarborging van een correcte en, waarnodig, volledige uiteenzetting van relevante informatie, wijzen de bij detotstandkoming van de onderhavige publicatie betrokkenen alleaansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/ofonvolkomenheden in deze publicatie van de FME-CWMafdeling Technologie & InnovatiePostbus 190, 2700 AD Zoetermeertelefoon: 079 - 353 11 00telefax: 079 - 353 13 65e-mail: van dunne metaalplaattoelichting:De eerste uitgave van deze publicatie is in 1996 samengesteld door de werkgroep " Buigen van dunne plaat" engeeft gerichte theoretische en praktische informatie ten behoeve van respectievelijk de gebruikers van hetbuigproces, ge nteresseerden in dit proces, technische cursussen en opleidingen.

2 In 2009 is deze publicatieaangepast aan de huidige stand der inhoud van deze publicatie behandelt de aspecten welke voor het vormgeven van plaat door middel van buigenvan belang zijn. De achterin toegevoegde supplementen over materialen en over machines en gereedschappengeven processpecifieke informatie over de desbetreffende onderwerpen. In de voorlichtingspublikaties VM 111"Materialen" en VM 112 "Machines en gereedschappen" worden de algemene gegevens over deze NIMR (Netherlands Institute of Metals Research) inmiddels opererend onder de naam M2i (Materials innovationinstitute) heeft geld ter beschikking gesteld om deze nieuwe publicatie te laten opstellen en aan te passen aan destand der techniek. De FME heeft de co rdinatie daarvan op zich genomen en voor de aanpassing van de inhoudvan deze voorlichtingspublicatie onder meer TNO en FDP de websites en die in het kader van andere projecten zijnontwikkeld, is op het gebied van dunne plaat bewerking en verbindingstechnieken een groot aantal publicaties vrijte downloaden (waaronder ook deze publicatie).

3 Samenstelling werkgroep (1996) AldenkampPMPP. BoersVereniging Grimbergen Hoogovens Research & DevelopmentTh. JanssenPhilips PMF Nederland BVW. LagingFokker Aircraft BV, Bedrijf DrechtstedenR. LietDarley RobroekTNO IndustrieG. van ScherrenburgPMP (voorzitter)T. SlotSafan WillemsenMachinefabriek Wila BVG. van WijngaardenMetaalcompagnie Brabant BVsamenstelling werkgroep herziening (2009/2010):J. BorsboomFederatie Dunne PlaatH. de KruijkTNO Industrie en TechniekH. RaaijmakersFederatie Dunne PlaatJ. van de PutSyntensT. SlotSafan BVeindredactie:P. BoersVereniging FME-CWMsamenstelling overleggroep (1996):Darley , EijsdenR. LietDelem BV, EindhovenF. KockenFokker Aircraft, Bedrijf Drechtsteden, Papendrecht W. LagingHolec Systemen en Componenten BV, Hengelo G. SchatsHoogovens Research & Development, IJmuiden Grimbergen en A. HurkmansIOP-Metalen, ApeldoornD. TorreMachinefabriek Wila WillemsenMetaalcompagnie Brabant BV, Valkenswaard G.

4 Van WijngaardenPhilips PMF Nederland BV, EindhovenTh. JanssenPMP, Aldenkamp, G. van Scherrenburg en Vaessen (voorzitter)Safan Lochem BV, LochemT. Slot, Todd en P. WielensStork Brabant BV, BoxmeerR. WilmsenTNO Robroek (projectleider)Vereniging FME-CWM, ZoetermeerP. BoersAl deze bedrijven/instellingen hebben indertijd een bijdrage geleverd aan het onderzoek. Het Ministerie vanEconomische Zaken had daarnaast in belangrijke mate bijgedragen aan de financiering van dit over en bestelling van VM-publicaties:Vereniging FME-CWM / Industrieel Technologie Centrum (ITC)- bezoekadresBoerhaavelaan 40, Zoetermeer- correspondentie-adresPostbus 190, 2700 AD ZOETERMEER- telefoon079 - 353 11 00- telefax079 - 353 13 Definities van vrij-, strijk-, matrijs-, elastomeer- Lokale Spanningen bij het Vervormingen bij het De neutrale Minimale Totale Voor- en nadelen Voor- en nadelen Voor- en nadelen Voor- en nadelen elastomeer- Buigen (vergeleken met matrijs- Buigen )

5 Voor- en nadelen zwenkbuigen3 Praktische Berekeningen en De De uitslag van het Uitslagberekening methode Uitslagberekening methode Voorbeeld van De De terugvering en de De De walsrichting van het Gatvervorming tengevolge van het De werkvoorbereiding of het Kenmerken van de Kenmerken van de Trouble shoot Uitgewerkt Keuze van het Benodigde Platines Buigen van het De totale maatvoering van het Het benodigde De handling van het product tijdens de Nabeschouwingblz. 5 6 7 8 8 8 8 8 8 8 9 9 9101010111111111112121213131313131414141 5151515151616161616161616161617171717181 8181819202020222223232323232324242424262 6262626262727 Supplement materialen Mechanische eigenschappen van belangzijn voor het Overige eigenschappen van belang voorproces en Verandering mechanische eigenschappendoor Invloed knipdeformatie/braam warmte-be nvloede zone bij thermisch Voor Buigen geschikte SmeermiddelenSupplement machines en gereedschappen Universele De De Het De De hoofd- en De De Het De De De Gemeenschappelijke De De De Plaatvolgsysteem (buighulpen) Meten en corrigeren van de Meten en corrigeren van de Bij Bij Gereedschappen voor kantpersen Matrijsbuig- of kalibreergereed- Stellen (stelplan)

6 Onderhoud en Voorbeeld Gereedschapmateriaal en Onderhoud en Gereedschappen voor een :Deze VM-publicatie is onderdeel van een serie publicaties die zich richt op diegenen die in de praktijk te makenhebben met het vormgeven van dunne plaat of zich daarmee willen gaan van dunne plaat kan met een groot aantal technieken. De publicaties richten zich op de meestvoorkomende:!dieptrekken, kraagtrekken en strekken;!buigtechnieken zoals vrij-, strijk-, zwenk-, matrijs- en vijfpuntsbuigen;!scheidingstechnieken zoals ponsen en knippen, plasma- en het verbinden van dunne plaat wordt verwezen naar diverse VM-publicaties over lassen, solderen, lijmen,mechanisch verbinden (zie de catalogus van de FME en de website ).Bij het vormgeven van plaat spelen drie aspecten een rol:!de keuze van het vormgevingsproces, op basis van of in wisselwerking met het productontwerp;!

7 De keuze en invloed van het productmateriaal, het gereedschapmateriaal en smeermiddelen (hulpstoffen) ophet vormgevingsproces en het eindproduct;!de keuze van machines en materiaal- en machinegebonden aspecten zijn alleen van belang voor een bepaaldevormgevingstechniek, zoals bijvoorbeeld smeermiddelen voor dieptrekken. Andere zijn van algemeen over respectievelijk dieptrekken (inclusief kraagtrekken en strekken), Buigen en scheiden worden indrie aparte (proces-)publicaties gegeven. Deze procespublicaties worden geflankeerd door twee publicaties:!een publicatie met algemene informatie over product- en gereedschapmaterialen alsmede hulpstoffen;!een publicatie over machines en de procespublicaties bevinden zich supplementen over materialen, alsmede machines en gereedschappen,waarin specifieke informatie wordt gegeven die van belang is voor het desbetreffende proces. Voor een goedbegrip van de stof wordt aangeraden ook de publicaties VM 111 Materialen en VM 112 Machines engereedschappen erbij te de procespublicaties worden trouble shoot lijsten gegeven.

8 Deze verwijzen niet alleen naar de tekst in deprocespublicatie zelf, maar indien nodig ook naar de andere het hieronder afgebeelde schema wordt de samenhang na breukB(plaat)breedteDdoorndiameterEelast iciteitsmodulusFkrachtFbbuigkrachtFklemk lemkrachtFnnormaalkrachtFrreactiekrachtF wwrijvingskrachtLouitgangslengteMmomentM pmaximaal buigend momentRverticale verplaatsing achteraanslagReelasticiteitsgrensRiminim aal toelaatbare inwendige buigradiusRmtreksterkteSooppervlakte van doorsnedeVmatrijsopening, verstelling onder-balkWkleminklemlengteXhorizontale verplaatsing achteraanslagYverplaatsing persbalkZhorizontale verplaatsing achteraanslagvingeraafstandbbreedteccorr ectiefactorhhoogtekcorrectiefactornverst evigingsexponentriinwendige buigradiusrmmatrijsradius, inloopradiusrnradius van de neutrale lijnrsstempelradiussplaatdiktesouitgangs dikteugrootte buigspleetvbuigverliesxafstand in x-richting.

9 Minimale beenlengteyafstand in y-richting buighoek product- of openingshoek spanning ddrukspanning maxpiekspanning trtrekspanning yspanning in y-richting7 Hoofdstuk 1 InleidingOm fabricage door middel van omvormen te beschrijven,kan gebruik worden gemaakt van het schema in figuur staat het eigenlijke omvormproces: de rekken enmateriaalverplaatsingen waardoor een plaat tot eenproduct wordt komen tot stand door middel van een gereedschap,aangedreven door een machine. Contact met het gereed-schap dwingt het materiaal een bepaalde vorm aan tenemen. De wederzijdse respons van het materiaal en hetgereedschap op hun contact wordt bepaald door de eigen-schappen van het productmateriaal, het gereedschapmate-riaal en eventueel het contactmedium (smeermiddel).In de praktijk wordt de rol van het omvormproces vaakonderbelicht. Bij het voorbereiden van de fabricage gaat deaandacht vooral uit naar het gereedschap en het eventueelte bestellen de categorie spaanloze bewerkingen neemt hetbuigen van metalen een vooraanstaande plaats in.

10 In dezepublicatie worden de meest voorkomende doel van de publicatie is de, thans in de bedrijven aan-wezige, kennis en ervaring op een gestructureerde wijzevast te leggen en beschikbaar te stellen. Om deze doel-stelling te realiseren is voor de volgende aanpak gekozen:1. Beschrijving van het buigproces met praktische toe-passingen (hoofdstuk 2 en 3);2. Een supplement "Materialen", als aanvulling van devoorlichtingspublicatie VM 111 "Materialen" op hetgebied van Buigen ;3. Een supplement "Machines en gereedschappen", alsaanvulling van de voorlichtingspublicatie VM 112"Machines en gereedschappen" op het gebied publicatie is bestemd voor gebruik in de ontwerp-, dewerkvoorbereidings- en de productiefase van een het eind van deze publicatie zijn supplementen toe-gevoegd met betrekking tot materialen, alsmede machinesen gereedschappen. Deze supplementen zijn speciaal voorde in deze publicatie behandelde processen een aanvullingop de algemene voorlichtingspublicaties VM 111 Mate-rialen en VM 112 Machines en gereedschappen.