De Belgische Grondwet

1 De Belgische Grondwet maart 2021 2 Dienst Juridische Zaken en Parlementaire Documentatie van de Kamer van volksvertegenwoordigers D/2021/4686/01 3 Deze brochure bevat de tekst van de geco rdineerde Grondwet van 17 februari 1994, aangevuld met de volgende grondwetsherzieningen: Titel Ibis (25 april 2007 BS 26 april 2007) artikel 5 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 7bis (25 april 2007 BS 26 april 2007) artikel 8 (11 december 1998 BS 15 december 1998) artikel 10 (21 februari 2002 BS 26 februari 2002) artikel 11bis (21 februari 2002 BS 26 februari 2002 en 6 januari 2014 BS 31 ja-nuari 2014) artikel 12 (24 oktober 2017 BS 29 november 2017) artikel 14bis (2 februari 2005 BS 17 februari 2005) artikel 22bis (23 maart 2000 BS 25 mei 2000 en 22 december 2008 BS 29 de-cember 2008) artikel 22ter (17 maart 2021 BS 30 maart 2021) artikel 23 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014)

2 Artikel 39bis (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 39ter (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 41 (11 maart 1997 BS 2 april 1997, 12 maart 1999 BS 9 april 1999, 26 maart 2005 BS 7 april 2005 en 6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 43 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 44 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 46 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 56 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 57 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 59 (28 februari 1997 BS 1 maart 1997) artikel 63 (19 juli 2012 BS 22 augustus 2012) artikel 64 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 65 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 66 (25 maart 1996 BS 19 april 1996) artikel 67 (10 juni 2004 BS 11 juni 2004 en 6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 68 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 69 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 70 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 71 (25 maart 1996 BS 19 april 1996 en 6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 72 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 74 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 75 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014)

3 Artikel 76 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 77 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 78 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) 4 artikel 79 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 80 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 81 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 82 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 100 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 103 (12 juni 1998 BS 16 juni 1998) Opschrift van Titel III, Hoofdstuk IV, Afdeling I, Onderafdeling I (9 juli 2004 BS 13 augustus 2004) artikel 117 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 118 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 118bis (25 maart 1996 BS 19 april 1996) artikel 119 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 123 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 125 (17 juni 1998 BS 18 juni 1998) artikel 130 (20 mei 1997 BS 21 juni 1997) artikel 135bis (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) Opschrift van Titel III, Hoofdstuk V en Afdeling II ervan (7 mei 2007 BS 8 mei 2007) artikel 142 (7 mei 2007 BS 8 mei 2007 en 6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 143 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 144 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014)

4 Artikel 147 (16 mei 2000 BS 27 mei 2000) artikel 149 (22 april 2019 BS 2 mei 2019) artikel 150 (7 mei 1999 BS 29 mei 1999) artikel 151 (20 november 1998 BS 24 november 1998 en 6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 157 (17 december 2002 BS 31 januari 2003) artikel 157bis (19 juli 2012 BS 22 augustus 2012) artikel 160 (19 juli 2012 BS 22 augustus 2012) artikel 162 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 167 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 168bis (19 juli 2012 BS 22 augustus 2012) artikel 170 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 180 (6 januari 2014 BS 31 januari 2014) artikel 184 (30 maart 2001 BS 31 maart 2001) artikel 195 (29 maart 2012 BS 6 april 2012) Opheffingsbepalingen met betrekking tot Titel IX (6 december 2005 BS 28 december 2005) Wijzigingen van de terminologie (25 februari 2005 BS 11 maart 2005 + erratum BS 18 maart 2005)

5 5 INHOUD Titel I Het federale Belgi , zijn samenstelling en zijn grondgebied Titel Ibis Algemene beleidsdoelstellingen van het federale Belgi , de gemeenschappen en de gewesten Titel II De Belgen en hun rechten Titel III De machten Hoofdstuk I De federale Kamers Afdeling I De Kamer van volksvertegenwoordigers Afdeling II De Senaat Hoofdstuk II De federale wetgevende macht Hoofdstuk III De Koning en de federale Regering Afdeling I De Koning Afdeling II De federale Regering Afdeling III De bevoegdheden Hoofdstuk IV De gemeenschappen en de gewesten Afdeling I De organen Onderafdeling I De Gemeenschaps- en Gewestparlementen Onderafdeling II De Gemeenschaps- en Gewestregeringen Afdeling II De bevoegdheden Onderafdeling I De

6 Gemeenschapsbevoegdheden Onderafdeling II De gewestbevoegdheden Onderafdeling III Bijzondere bepalingen 6 Hoofdstuk V Het Grondwettelijk Hof, de voorkoming en de regeling van de conflicten Afdeling I De voorkoming van de bevoegdheidsconflicten Afdeling II Het Grondwettelijk Hof Afdeling III De voorkoming en de regeling van de belangenconflicten Hoofdstuk VI De rechterlijke macht Hoofdstuk VII De Raad van State en de administratieve Rechtscolleges Hoofdstuk VIII De provinciale en gemeentelijke instellingen Titel IV De buitenlandse betrekkingen Titel V De financi n Titel VI De gewapende macht Titel VII Algemene bepalingen Titel VIII De herziening van de Grondwet Titel IX Inwerkingtreding en overgangsbepalingen 7 DE Grondwet TITEL I HET

7 FEDERALE BELGI , ZIJN SAMENSTELLING EN ZIJN GRONDGEBIED Artikel 1 Belgi is een federale Staat, samengesteld uit de gemeenschappen en de gewesten. Art. 2 Belgi omvat drie gemeenschappen: de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap en de Duitstalige Gemeenschap. Art. 3 Belgi omvat drie gewesten: het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brusselse Gewest. Art. 4 Belgi omvat vier taalgebieden: het Nederlandse taalgebied, het Franse taalgebied, het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad en het Duitse taalge-bied. Elke gemeente van het Rijk maakt deel uit van een van deze taalgebie-den. De grenzen van de vier taalgebieden kunnen niet worden gewijzigd of ge-corrigeerd dan bij een wet, aangenomen met de meerderheid van de stem-men in elke taalgroep van elke Kamer, op voorwaarde dat de meerderheid van de leden van elke taalgroep aanwezig is en voor zover het totaal van de ja-stemmen in beide taalgroepen twee derden van de uitgebrachte stem-men bereikt.

8 8 Art. 5 Het Vlaamse Gewest omvat de provincies Antwerpen, Limburg, Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen. Het Waalse Gewest omvat de provincies Henegouwen, Luik, Luxemburg, Namen en Waals-Brabant. Een wet kan bepaalde gebieden, waarvan zij de grenzen vaststelt, aan de indeling in provincies onttrekken, ze onder het rechtstreekse gezag plaatsen van de federale uitvoerende macht en ze een eigen statuut toekennen. Deze wet moet worden aangenomen met de meerderheid bepaald in artikel 4, laatste lid. Art. 6 De onderverdelingen van de provincies kunnen alleen door de wet wor-den vastgesteld. Art. 7 De grenzen van de Staat, van de provincies en van de gemeenten kunnen niet worden gewijzigd of gecorrigeerd dan krachtens een wet.

9 TITEL IBIS ALGEMENE BELEIDSDOELSTELLINGEN VAN HET FEDERALE BELGI , DE GEMEENSCHAPPEN EN DE GEWESTEN Art. 7bis Bij de uitoefening van hun respectieve bevoegdheden streven de fede-rale Staat, de gemeenschappen en de gewesten de doelstellingen na van een duurzame ontwikkeling in haar sociale, economische en milieugebonden as-pecten, rekening houdend met de solidariteit tussen de generaties. 9 TITEL II DE BELGEN EN HUN RECHTEN Art. 8 De staat van Belg wordt verkregen, behouden en verloren volgens de re-gelen bij de burgerlijke wet gesteld. De Grondwet en de overige wetten op de politieke rechten bepalen welke de vereisten zijn waaraan men moet voldoen, benevens de staat van Belg, om die rechten te kunnen uitoefenen.

10 In afwijking van het tweede lid kan de wet het stemrecht regelen van de burgers van de Europese Unie die niet de Belgische nationaliteit hebben, overeenkomstig de internationale en supranationale verplichtingen van Bel-gi . Het stemrecht bedoeld in het vorige lid kan door de wet worden uitge-breid tot de in Belgi verblijvende niet-Europese Unie onderdanen, onder de voorwaarden en op de wijze door haar bepaald. Overgangsbepaling De wet bedoeld in het vierde lid kan niet worden aangenomen v r 1 ja-nuari 2001. Art. 9 Naturalisatie wordt verleend door de federale wetgevende macht. Art. 10 Er is in de Staat geen onderscheid van standen.