Deel I. Het begrip verbintenis - SOFIA

1 Deel I. Het begrip verbintenisA. Juridische verbintenis -De rechtsband krachtens welke een persoon (SA) aan een ander persoon (SE) een prestatie (geven, doen of laten) verschuldigd zijde vh recht: de schuld of plicht tot prestatie jegens een andere-Actieve zijde vh recht: de inschuld, het recht op prestatie van een ander, schuldvordering-Het gaat om een in rechte afdwingbare de betrekkingen die een vermogensrechtelijk karakter Zedelijke verplichting-Is degene die uitsluitend haar grondslag vindt in de moraal en waaraan het recht gn waarde Natuurlijke verbintenis -Niet in rechte afdwingbaar, wel een bron van in rechte erkend, wnnr ze vrijwillig, geheel of gedeeltelijk uitgevoerd wordt of wnnr de SA belooft haar na te komen. (dan soort omvorming in een juridische verplichting)-De loutere erkenning door de SA dat in zijn hoofde een ntrlke verb bestaat is niet natuurlijke verbintenis is niet opeisbaar, wel art.

2 1235, 2e lid BW-Bv. feitelijke vader die aan buitenechtelijk kind waarvan de afstamming niet bewezen is of mag worden, vrijwillig steungeld betaalt, zet aldus een ntrlke verb in een burgerlijke om. (zie arrest 1)D. Onderscheid tussen juridische verbintenissen en zakelijke rechten1. Klassieke theorie-Zakelijk recht: het recht van een persoon op een zaak-Persoonlijk recht: recht van een persoon tav een andere persoon of op een prestatie vanwege een persoon-In dit perspectief is de verbintenis een persoonlijk Personalistische theorie-Planiol: Alle rechten, zowel de zakelijke als de persoonlijke, scheppen verhoudingen tussen tss zakelijk en persoonlijk recht: Zakelijk recht geldt erga omnes: de titularis mag eisen dat derden de uitoefening van zijn recht niet belemmeren Persoonlijk recht geldt enkel inter partes: er is slechts een band tss de partijen bij de verbintenis3.

3 Moderne theorie-Beaamt stelling van Planiol in de mate waarin deze het recht beschouwt als een ordening van verhoudingen tss is een wezenlijk verschil tss beide soorten rechten in de tegenstelbaarheid jegens derden maar mbt de verbintenis moet een onderscheid gemaakt worden tss de innerlijke uitwerkselen en het louter bestaan. De innerlijke uitwerkselen betreffen de rechten en verplichtingen die uit de verbintenis voortspruiten en die gelden slechts voor de bij die verbintenis betrokken partijen. Het louter bestaan vd verbintenis moet echter als dusdanig door iedereen als een feit erkend rechten hebben een bep zaak tot voorwerp, het voorwerp vd verbintenissen is veel ruimer, nl een prestatie die kan bestaan in een geven, doen of is een numerus clausus voor de zakelijke rechten, bij verbintenissen kan hier omwille vd wilsautonomie gn sprake van Tanguy2010-20111 Deel II.

4 De verschillende soorten verbintenissenA. Indeling volgens het voorwerp van de verbintenis1. Indeling volgens de aard van het voorwerpA. Verbintenissen om iets te geven, te doen of te laten (art. 1101 BW) 1 verbintenis om iets te geven-Impliceert een overdracht vd eigendom van een goed of van een ander zakelijk recht. De verbintenis doet een nieuw zakelijk recht ontstaan in hoofde vd de verb de overdracht van een bepaalde zaak tot voorwerp dan acht men de eigendomsoverdracht voltrokken door de enkele toestemming vd contracterende de verb op een onbepaalde zaak slaat dan moet de zaak eerst ge ndividualiseerd worden vooraleer er eigendomsoverdracht de verplichting tot eigendomsoverdracht bestaat er ook een leveringsverplichting, dit is een verb om iets te doen aangezien er gn sprake is van overdracht van een zakelijk recht.

5 2 verbintenis om iets te doen-Houdt vanwege de SA de verplichting in bepaalde daden te in het raam v een arbeidsov moet de werknemer een reeks prestaties verrichten 3 verbintenis om iets te laten-Houdt vanwege de SA de verplichting in bepaalde daden niet te stellen. (onthoudingsverplichting)-bv. wettelijk verbod om op een bepaalde plaats een gebouw op te richten 4 Draagwijdte van bovengenoemd onderscheid-Verb om iets te geven zijn steeds uitvoerbaar in natura, desnoods manu de verb om iets te doen is de rechtstreekse gedwongen uitevoering bij onwil vd SA veelal niet mogelijk. (persoonlijke vrijheid)-Bij de verb om iets niet te doen is de gedwongen uitvoering in natura niet meer mogelijk, omdat hetgeen dat niet mocht gedaan worden, effectief verricht is gedwongen uitvoering in natura heeft de voorkeur op de gedwongen uitvoering bij wijze van equivalent.

6 Deze regel geldt ook voor de verb om iets te doen of niet te doen, ondanks art. 1142 BW. -Art. 1142 BW betekent echter slechts dat de gedwongen uitvoering in natura van een verb om iets te doen of niet te doen noch rechtstreeks, noch onrechtstreeks dmv fysieke dwang op de persoon vd SA mag dwangsom kan ook op onrechtstreekse wijze de gedwongen uitvoering in natura van de meeste verb om iets te doen/geven bekomen Inspannings- en resultaatsverbintenissen-Zie vraag 22. Indeling volgens het aantal voorwerpen van de verbintenisA. Conjunctieve of cumulatieve verbintenis -Een verbintenis is cumulatief wnnr haar voorwerp bestaat uit verschillende prestaties die door de partijen als ondeelbaar worden beschouwd en dus cumulatief moeten worden SE van een cumulatieve verb kan zich verzetten tegen de uitvoering v slechts een deel vd verbintenis .

7 (art. 1244, 1e lid BW)-Bv. A koopt nieuwe auto in ruil voor zijn oude auto en een opleg van 2000 euroB. Alternatieve verbintenis (art. 1189-1196 BW) en facultatieve verbintenis -Zie vraag 3 Alexander Tanguy2010-20112B. Indeling volgens het aantal schuldenaars of schuldeisers1. De gezamenlijke of samengevoegde verbintenis -Is de verbintenis die aan de actieve of passieve zijde vanaf haar ontstaan door verschillende personen is aangegaan of naderhand verschillende personen 4 studenten kopen gezamenlijk een autoA. Gevolgen: verhouding tss SE(s) en SA(s) (verplichting)-In beginsel is de verbintenis deelbaar en zal zij dus verdeeld dienen te worden in zoveel delen als er schuldenaren of schuldeisers zijn, zodat iedere SA slechts tot beloop van zijn aandeel kan aangesproken worden en iedere SE de SA slechts kan aanspreken tot beloop vh aandeel van die SE.

8 Alhoewel geen wettekst de deelbaarheid vd samengevoegde verbintenis bekrachtigt, men aanvaardt algemeen dat de regels voor erfenissen (artt. 870, 873 en 1220 BW) analogisch moeten worden SE zal afzonderlijk moeten dagvaarden en iedere SA zal dus afzonderlijk moeten gedagvaard schuldvordering of schuld heeft haar eigen lot inzake stuiting vd verjaring ten overstaan v 1 der schuldenaren is niet tegenstelbaar aan de v 1 SA komt voor rekening vd SE, niet vd andere Gevolgen: verhouding tss SE(s) of SA(s) onderling (bijdrage)-Partijen kunnen hun onderlinge bijdrage vrij regelen. (Bv met 2 een huis kopen, 1/3 + 2/3)2. De hoofdelijke of solidaire verbintenis (art. 1197-1216 BW)A. begrip -Hoofdelijkheid = eenheid v voorwerp en pluraliteit v verbintenissen-Passieve hoofdelijkheid: wnnr een pluraliteit v SA's gehouden is tot n en dezelfde prestatie, zodat ieder van hen voor het geheel kan worden aangesproken, en de betaling door 1 v hen gedaan de overige SA's jegens de SE bevrijdt.

9 Is voordelig voor de SE: op vlak vd procedure omdat hij de gehele schuldvord kan opeisen v 1 SA en dus kosten kan besparen, op vlak vd waarborgen is hij beschermd tegen onvermogen van een enkele SA-Actieve hoofdelijkheid: wnnr een pluraliteit v SE's gerechtigd is tot n en dezelfde prestatie, zodat ieder v hen de SA voor het geheel kan aanspreken, en de betaling gedaan in handen v 1 vd SE's de SA jegens allen Bronnen-Art. 1202 BW: Hoofdelijkheid wordt niet vermoed, zij moet uitdrukkelijk bedongen zijn of bestaan krachtens een bepaling vd wet. 1 Contract-Ruime opvatting 'uitdrukkelijk': het beding kan uitdr of stilzw worden aanvaard, maar de wil moet zeker, dwz duidelijk zijn. In geval van twijfel moet de rechter zich tegen hoofdelijkheid uitspreken.

10 1 Wet-Bv. artt. 222, 1033, 1887, 2002 BW en 50 een bepaling in de wet: betekent ook wnnr de hoofdelijkheid is bepaald bij een besluit of reglement genomen krachtens een wet + verwijst ook naar gewoonteregels en algemene rechtsbeginselenC. Gevolgen tussen schuldenaars en schuldeiser (verplichting) 1 Hoofdgevolgen-Het hoofdgevolg is dat iedere hoofdelijke SA tot de gehele schuld gehouden 1203 BW: de SE kan ieder van zijn SA's aanspreken, dus naar keuze onder hen kiezen-De aangesproken SA kan gn voorrecht v schuldsplitsing inroepen, hij is maw voor de gehele schuld gehouden (art. 2026 BW)-De SE kan 1 SA vervolgen en tegelijkertijd of ook nog daarna de overige SA's 1208 BW: iedere SA kan de excepties aan de SE tegenwerpen tav het geldig bestaan zelf vd verbintenis -Art.