FELSEFE DERS PROGRAMI 11 - …

1 713 FELSEFEDERS PROGRAMI (11. SINIF)A IKLAMA:Ders Ge me ve Kredi Sistemine g re d nemler esas al narakhaz rlanan ve halen S n f Ge me Sisteminde uygulanmakta olan buprogram, 2455 ve 2470 say l Tebli ler Dergisindeki a klamalardo rultusunda s n flar esas al narak d zenlenmi olup, uygulama budo rultuda yap lmaktad , Anadolu, A t m alanlar ile Fen veAnadolu G zel Sanatlar Liselerinin 11. S n flar nda: Ortak Genel K lt rDersi714715TD: 07/06 LL E T M BAKANLI ITAL M VE TERB YE KURULU BA KANLI IKarar Say s : 184 Karar Tarihi: 26/06/1992 KONU: Orta retim Kurumlar FELSEFE dersi program Kurulumuzda g r lerek uygun bulunan Orta retim Kurumlar Felsefedersi program n n 1993-1994 retim y l ndan itibaren denenip geli tirilmek zereba l rne ine g re kabul ; Kurulumuzun tarih ve 101 say l karar ilekabul edilerek uygulamaya konulan FELSEFE dersi porgram n n ise y r rl ktenkald r lmas hususlar n n Bakan'a arz kararla t r ld.

2 716 GENEL A IKLAMALARBu programda;1. Belli bir problemin de i ik FELSEFE alanlar (bilgi, bilim, varl k, etik, estetik,siyaset ve din gibi)'nda ele al n bi imleri g z n nde bulundurulmu tur. B ylece, renciye felsefi d nme tarz n n kazand r lmas ama lanm t Felsefenin yeri ve neminin yan s ra felsefenin; din, sanat ve k lt r gibidi er etkinlik alanlar yla benzeyen veya ayr lan zelliklerinin verilmesi sa lanm t Bir yandan bilgi, bilim, bilimsel bilgi, bilimsel y ntem, bilimsel ara t rma, e itli bilimler hakk nda genel ve sistemli bilgiler verirken, te yandan insan nvarl n n ve onun ifadesi olan k lt r n yaln zca bilim ve bilimsel bilgi zerindeolu mad , insan n ayn zamanda pratik, ahlaki, politik, estetik ve dinsel bir varl koldu unu belirtmek, bu alanlara ili kin felsefi tutum ve yakla mlar tan tmak,b ylece, gerek insan, gerekse k lt r hakk nda daha geni , daha zengin bir anlay nolu turulmas na al lm t "Siyaset Felsefesi" ve "Din Felsefesi" nitelerinde ge en "MilliEgemenlik", "Laiklik" kavramlar n n, Atat rk' n g r leri ve uygulamalar do rultusunda renciye kazand r lmas ng r lm t Felsefenin kendisinden.

3 Tarihinden, filozoflar ndan s z ederken Farabi,Gazali gibi T rk- slam d n rlerini ve bunlar n konuya ili kin g r lerini uygunyerlerde, uygun l lerde dile getirme, b ylece T rk insan n n ait oldu u k lt rd nyas n n felsefi ba ar lar n n evrensel FELSEFE hareketi i indeki yerini ve de erinibelirtme imkan getirilmi L K N A IKLAMALARBu program, s n f sisteminin uyguland orta retim kurumlar ile DersGe me ve Kredi Sistemi'nin uyguland Orta retim kurumlar nda a a daki ekildeuygulanacakt S n f sisteminin uyguland Orta retim kurumlar nda, Lise III. s n flardaokutulan FELSEFE Grubu dersleri;a. Sosyal Bilimler ve Edebiyat kollar nda2 saat Felsefe2 saat Sosyoloji2 saat Mant k olmak zere ayr dersler olarak Fen ve Matematik kollar nda FELSEFE , Sosyoloji, Mant k derslerinden birizorunlu olarak se Ders Ge me ve Kredi sisteminin uyguland Orta retim Kurumlar ndaOkutulan ortak derslerden toplam 4 kredi saatlik FELSEFE (1,2) dersi 4 d nemdenitibaren 2 ayr d nemde okunabilir.

4 Renciler, FELSEFE (1) derslerinde I., II., III., IV., nitelerden, FELSEFE (2) derslerinde V., VI., VII., VIII., nitelerden DERS N N AMA LARI1. Felsefenin konusunu Felsefenin di er alanlarla ili kisini Felsefenin gere ini Bilgi felsefesinin konusunu Bilgi kuram n n temel problemini Do ru-evrensel-zorunlu bilginin imkan n kabul eden g r leri Bilim ve FELSEFE aras ndaki ili kiyi Farkl bilim yakla mlar n Bilim felsefesinde klasik g r ve ele tirisini Bilimin de erini Varl k felsefesinin konusunu Varl k problemleri ile ilgili temel yakla mlar Ahlak felsefesinin konusunu Evrensel bir ahlak yasas n n olup olmad n Siyaset felsefesinin konusunu ve temel kavramlar n Siyaset felsefesinin iki ana proleminden birisi olan kama a-d zen- topyaprobleminin zelliklerini Siyaset felsefesinin ikinci ana problemi olan birey ve devlet ili Estetik'in konusu Estetik'in temel kavramlar n Estetik'in temel sorunlar na ili kin yakla mlar Din felsefesinin konusunu Tarn 'n n varl na ili kin farkl yakla mlar N TE I.

5 FELSEFEYE G R KONULAR :A. FELSEFEN N ANLAMI1. Bilginin Tan m 2. Bilgi T rleria. G ndelik Bilgib. Dinsel Bilgic. Teknik Bilgid. Sanat Bilgisie. Bilimsel Bilgi(1) Formel Bilimler(2) Do a Bilimleri(3) nsan Bilimlerif. FELSEFE Bilgisi3. FELSEFE Bilgisinin zellikleri4. Felsefenin Konular B. FELSEFEN N E TL ALANLARLA L K S 1. Felsefenin, Bilimle, dinle ve Sanatla li kisia. FELSEFE -Bilimb. FELSEFE -Dinc. FELSEFE -Sanat2. Felsefenin Gere ia. Ge mi ten Gelece e Felsefenin Fonksiyonub. FELSEFE ve MetafizikAMA LAR-DAVRANI LARAMA 1: Felsefenin konusunu LAR :1. S je-obje ili kisinden hareketle bilgiyi tan Bilginin elemanlar n s Bilgi t rlerini s n G ndelik ya am bilgisi (Bir anlamda empirik bilgi)'nin zelliklerinia Dinsel bilgi, sanat bilgisi ve teknik bilginin zelliklerini ve farkl y nlerinikar la t rmal olarak Bilimsel bilgiyi a Bilimsel bilginin t rlerini s Formel bilimlerin zelliklerini a Do a bilimlerinin zelliklerini ve y ntemini a nsan bilimlerinin zelliklerini ve y ntemini a FELSEFE bilgisinin zelliklerini a Felsefenin konular n s 2: Felsefenin di er alanlarla ili kisini LAR :1.

6 Felsefenin bilimle ili kisini a Felsefenin dinle ili kisini a Felsefenin sanatla ili kisini a 3: Felsefenin gere ini LAR :1. Ge mi te, g n m zde ve gelecekte felsefenin fonksiyonunu a Felsefenin bilim, sanat ve etik alanlar nda y klendi i yeni g Metafizi in de i ik anlamlar n ve tan mlar n vererek, bunun felsefenini inde yer al p almayaca n yorumlayarak a klama. LEN :Bu nitede;- Felsefede cevaplardan ok sorular n nem ta d ve temellendirmenin esasolud u,- FELSEFE bilgisinin y ntemli, sistemli ve tutarl bir bilgi oldu u, akla, mant auygunlu u a s ndan bilimsel bilgiye benzedi i, ama felsefenin bilimi a an bir bilgi zelli i ta d ,- Filozof (olabilmek) i in bilimlerin sonu lar ndan haberdan olman n yeterliolmad , "yarat c zeka"n n gerekli oldu u,- Bilimlerin geli imine s n r konulamayaca ve felsefenin bu geli meye ktuttu u,- Felsefenin, bilimlerin ula t sonu lar sorgulayarak yeni bilim alanlar n ndo mas na yard mc oldu u,- Felsefenin d n oldu u gibi bug n de bilimlerin konusu olan varl k alanlar n bir b t n olarak ku at p sistemli bir a klamaya y neldi i,- FELSEFE ve bilim aras ndaki ili kilerin her iki alanda yeni de i melere vegeli melere kaynakl k etti i,vurgulanmal d MLERS je FELSEFE Tutarl d nme BilimObje Filozof Ele tiri Kuram (Teori)Bilgi Ak lc d nce B t nc yakla m AnalizK lt r Refleksif d nce Felsefi sistem Sentez Metafizik d nce YorumlamaDE ERLEND RME:1.

7 Kant' n " FELSEFE de il, inisefe yapmak renilir" s z n a klay n Bilge ile filozof kavramlar n kar la t r n Felsefede soru sorman n ni in cevap vermeden daha nemli oldu unua klay n Bilim felsefenin yerine ge ebilir mi? Ni in?5. Sanatlar ile filozofun ortak yanlar var m d r? A klay n N TE: II B LG FELSEFES KONULAR:A. B LG FELSEFES N N KONUSU1. Bilgi Kuram a. Bilgi Kuram n n Temel Kavramlar b. Bilgi Kuram n n Temel Sorular 2. Mant kB. Bilgi Kuram n n Temel Problemi (Do ru Bilginin imkan Problemi)1. Do ru Bilginin mkans zl 2. Do ru Bilginin imkan a. Rasyonalizmb. Empirizmc. Kritisizmd. Analitik felsefee. Pozitivizmf. Ent isyonizmg. Pragmatizmh. FenomenolojiAMA LAR - DAVRANI LARAMA 4: Bilgi felsefesinin konusunu LAR :1. Bilgi kuram (Episemoloji)'n n konusunu a ilgi kuram n n temel kavramlar (ger ek-hakikat, temellendirme-do ru bilgivb.('n s G nl k ya amda "ger ek" ile bilgi kuram a s ndan "ger ek" ayr m n "Temellendirme"nin bilgi kuram a s ndan nemini a "Do ru bilgi"yi bilgi kuram a s ndan a Do ru bilginin ay r c zelliklerini s Do ru bilginin l tleri (ak l, deney, fayda, olgu, sezgi, fenomen)'nia Bilgi kuram ile ilgili temel sorular (Bilginin de eri nedir?)))

8 , Do ru bilgim mk n m d r?, Do ru bilginin l t nedir? vb.) s Bilim olarak "Mant k" n temel zelliklerini a 5: Bilgi kuram n n temel problemi (Do ru bilginin imkan problemi)'ni LAR :1. Naiv empirizm rne iyle bilgiye kay ts z kalma tavr n a "Do ru bilginin imkan problemi"nin, "Do ru bilginin imkans zl "(Septisizm) ve "Do ru bilginin m mk n oldu u" (Dogmatizm) problemlerinii erdi ini a Sokrates ncesinde Eleal lar ve Demokritosta septisizmi nceleyeng r leri a Sofistlerin "Bilginin De eri" hakk ndaki g r lerini a Do ru-evrensel-zorunlu bilginin imkans zl n ne s ren felsefi ak m(septisizm) temsilcilerinin g r leriyle a Descartesden "metodik phe"yi a 6: Do ru-evrensel-zorunlu bilginin imkan n kabul eder g r LAR :1. Do matizm (do ru bilginin nesnesine uygun ve mutlak anlamlda do ruoldu unu kabul eden yakla m)'i a Rasyonalist filozoflar n (Platon, Aristo, Farabi, Descartes, Hegel) bukonudaki g r lerini a Emprizm'in temsilcileri ( , )'nin bu konudaki g r lerinia Kritisizm'in kurucusu Kant' n bu konudaki g r leri a Gazali'nin sezgicili i nceleyen g r lerini a Ent isyonimz'in kurucusu Bergson'un bu konudaki g r lerini a Pozitivizm'i sistem haline getiren 'un konuya ili kin g r lerinia Analitik felsefenin temsilcisi Wittegensein'in bu konudaki g r lerinia Pragmatizm'in temsilcilerinin ( , ) bu konudaki g r lerinia Fenomenolojinin kurucusu Husserl'in bu konudaki g r lerini a klama.

9 LEN :Bu nitede;- "Bilgi Kuram n n Problemleri" b l m nde "Genel-ge er do ru bilgi varm d r? sorusu zellikle vurgulanmal d r. Sonra, bilgi konusunda naiv emprizminkay ts zl k, septisizmin l ts zl k problemini i erdi ini belirtilmelidir. S z konususoruya, olumlu cevap verenlerin "Do ru bilginin imkan n kabul edenler" oldu uifade edilerek a kl k kazand r lmal d r. Benzer sorular, di er nitelerde ( rne iEtik'te; "Ki i vicdan kar s nda evrensel ahlak yasas varm d r?", Estetik'te; "Ortakestetik yarg lar var m d r?" vb.) de ele al naca i in burada problemin do rukonulmas sa lanmal , di er konularla paralellik kurulmal d Konular i lenirken,ba lang taki soru (Genel-gere do ru bilgi var m d r?) ile verilen cevaplar aras ndas rekli olarak ili ki kurulmaya al lmal d l t n ne oldu u problemi;- "Akla dayanan bilgi do ru bilgidir."- "Deneye dayanan bilgi do ru bilgidir"- "Fayda sa layan bilgi do ru bilgidir"- "Olguya dayanan bilgi do ru bilgidir"- "Sezgiye dayanan bilgi do ru bilgidir"722- "Fenomeni dile getiren bilgi do ru bilgidir.

10 " eklinde form le edilen temel nermeler do rultusunda a klanmal d r. Bu nermelerin, ayn zamanda bilginin kayna konusundaki temel yakla mlar ifadeetti i de MLERB ilgi Ger ek Ele tiri felsefesi Bilgi kuram nana Dogmatizm Olguculuk TransandantelTemellendirme Fenomen Ak l ParadoksDo rulama Sezgi DeneyDo ru Duyumculuk Apriori AposterioriDE ERLEND RME:1. Bilgi felsefesinin konusunu Bilgi teorisi nedir? Temel problemleri nelerdir?3. Septisizmin temel zelliklerini Dogmatizmin temel zelliklerini Rasyonalistlere g re bilgi nas l olu ur? A klay n Kritisizmin bilgi anlay n a klay n Bilginin de eri problemini a klay n Gazali, ni in sezgicili i nceleyen bir d n r olarak kabul edilebilir?9. Pozitivizmin temsilcisini ve bilgi anlay n a klay n Husserl'e g re bilginin de eri nedir?11. Do ru bilginin l tleri nelerdir?