l e u v e n historisch

1 LeuvenLeuvens historisch Genootschap vzwU kan altijd lid worden van het lHG door storting 25 op BE41 7350 1075 9510en je ontvangt de driemaandelijkse nieuwsbrief en voordelen bij aankoop publicaties, uitstappen & voordrachten. Info: - Verantwoordelijke uitgever: Ramon Kenis, Kaboutermansstraat 66, 3000 LeuvenAfgiftekantoor: 3000 Leuven 1 - Erkenningsnummer: P. 40846703. Van GOKLO tot LHG33. G. Reinbrecht redt Abdij37. Award voor de Hoorn 23. Leuven en de Vikings29. Overzicht Nieuwsbrieven39. Overzicht sitebezoeken driemaandelijksnieuwsbriefjaargang 30 sept 2016historisch5029. Hertogsdochter en opera11. Overzicht acties en salons21. Overzicht archeologiePB- PP BELGIE(N) - BELGIQUE502 Ramon Kenis, Paul Reekmans en Tom VanderstappenMet onze Nieuwsbrief Nummer 50 hebben onze leden let-terlijk weer een gouden mijlpaal in handen.

2 Ook al gaat het verhaal van onze vereniging eigenlijk al meer dan 100 jaar terug, toch moeten we het jubileumgetal 50 even in de verf zetten. De Nieuwsbrieven van het Leuvens historisch Ge-nootschap vormen een belangrijk instrument voor het Leu-vense erfgoed en haar directe voorgangers als vereniging. Verwijzingen naar dit rijk gevulde verhaal brachten we op verschillende momenten, zoals in onze jaarboeken, editori-alen en artikels. We kunnen deze kans echter niet laten lig-gen om vanuit de geschiedenis en bezorgdheden van vijftig LHG-nieuwsbrieven te bekijken hoe drie sterk met mekaar vervlochten verenigingen actief worden, wat hen inspireert en wat ze uiteindelijk bewerkstelligen, hun leden aanbieden en voor de erfgoedzorg betekenen.

3 We bieden een kijk op wat en wie hen aanzwengelden en hoe ze erfgoedkennis en -ijver communiceren met de leden, zoals de Nieuwsbrieven van het LHG dit nog altijd doen. In deze nieuwsbrief vinden we eerst heel de geschiedenis van GOKLO tot LHG. Dan volgt een overzicht van de voor-naamste acties van het LHG rond erfgoedzorg en archeo-logie en een balans, gevolgd door de jaarsalons en van de uitgereikte LHG-oorkondes. In het middenkatern vinden we de gelegenheidsartikels rond geschiedenis en erfgoed. Het artikel van Mose Apelblat Werd Leuven gesticht door de Vikingen? bindt de kat de bel aan: een vaak vergeten, nog sterk te onderzoeken, geschiedenis. Het ruimere verhaal stemt ons tot nadenken. Richard Wagners opera Lohengrin , op het programma van de Koninklijke Muntschouwburg te Brussel, brengt ons bij De theatrale allures van een Hertogsdochter , waarin Yves Vanhellemont ons terug naar Leuven 15 augustus 2016 werd er een herdenkingsplaat ont-huld voor de Duitse officier, Oberleutnant Gustav Rein-brecht, die op 29 augustus 1914 het uitdrukkelijke bevel kreeg om de abdij van Keizersberg in brand te steken, maar dit bevel negeerde.

4 Op Open Monumentendag 2016 werd De Hoorn in de bloe-men gezet tijdens de lokale awardceremonie in aanwezig-heid van partners van de Europese Commissie, van Europa Nostra en van het Leuvense stadsbestuur. Een welverdiende deze gelegenheidartikels gaan we verder met een over-zicht van het LHG rond de voornaamste sitebezoeken, wan-delingen, een lijst van alle archeologische en historische uitstappen GOKLO en LHG. Tenslotte lijsten we de LHG-nieuwsbrieven en publicaties op, gebracht in de 50 trimes-ters. We mogen even fier terugkijken! Editoriaal iNHOUd03 50 LHG-Nieuwsbrieven: continuiteit in evolutie11 LHG-erfgoedzorg19 LHG-archeologie20 LHG-jaarboeksalon22 LHG-oorkonde23 Werd Leuven gesticht door de Vikingen?

5 29 De theatrale allures van een hertogsdochter33 Abdij Keizersberg en Gustav Reinbrecht, 1914-201637 De Hoorn: Uitreiking award Europa Nostra39 LHG-salons 40 LHG-sitebezoeken 41 LHG-wandelingen42 GOKLO-excursies45 LHG-excursies46 LHG-nieuwsbrieven57 LHG-publicaties3 Tom Vanderstappen, Ramon Kenis en Paul ReekmansDeze tekst vormt een inleiding bij de overzichten die we in dit jubileumnummer bieden. Hierin zien we een directe continu teit in een evolutie, over sitebezoeken en archeologische uitstappen, wetenschappelijke bij-dragen, voordrachten en directe inspanningen om het lokale erfgoed als plaatsen van herinnering .. voor de latere generaties te Oud-leuven (1910-1914)Meer dan 100 jaar geleden, in 1910 om precies te zijn, werd in Leuven een comit opgericht met als doel aandacht te vragen voor het plaatselijke bouwkundig erfgoed.

6 De werking van dit Comit du Vieux-Louvain/Comiteit Oud-Leuven vormde later een grote inspira-tiebron voor de Geschied- en Oudheidkundige Kring voor Leuven en omstreken (1960) en haar directe op-volger, het Leuvens historisch Genootschap (2004). E n van de directe aanleidingen voor de oprichting van het Comiteit Oud-Leuven zouden de sanerings-plannen van de Slachthuiswijk, aan de Lange trappen van de Sint-Pieterskerk, geweest zijn. Dit dreigde het uitzicht van het stadscentrum sterk te veranderen. Bij deze ingreep zou in n klap doelmatig een groot deel van het Leuvens middeleeuwse patrimonium verdwij-nen, om plaats te maken voor een ruim plein (vandaag het Mathieu de Layensplein) en de Koning Albertlaan (vandaag de Dirk Boutslaan).

7 Deze laatste zou een nieuwe as vormen, centraal uitlopend op de Sint-Pie-terskerk. Die bezorgdheid, samen met overgewaaide erfgoedtendenzen uit Frankrijk en Engeland, brachten het Comiteit Oud-Leuven tot Een direct verslag van hun werking is ons nagebleven in hun eerste en helaas enige publicatie, het Bulle-tin/Bulletijn uit juni 1914. In de statuten van 12 maart 1910 vinden we het hoofddoel terug en citeren let-terlijk: te Leuven en in het arrondissement oude ge-bouwen en kunstgewrochten te bestuderen en op te zoeken, hunne waarde op kunst-, geschiedkundig en economisch gebied te doen waardeeren en ze tegen verval en vernieuwing te beschermen . Hun 27 wer-kende leden worden vermeld, met van rechtswege als erevoorzitter de burgemeester van Leuven, Leo Colins en senator en Schepen van Schone Kunsten L on Vander Kelen (oudste zoon van Leopold Vander Kelen).

8 Uit hun midden werden de voortrekkers, hoog-Vijftig LHG-Nieuwsbrieven: continu teit in evolutieAfb. 1: Saneringsplan Slacht-huiswijk met het Parvis Saint-Pierre, latere M. de Layensplein (Van Kalvermarkt tot De Layens-plein, Mecenas 1990)Afb. 2: Bulletin/Bulletijn, Comiteit Oud-Leuven 1914 - LHG archief4leraar Maere als voorzitter en architect Vingeroedt, als secretaris aangeduid. Alle 59 stichtende leden wor-den ook vernoemd: 16 hoogleraars van de Leuvense universiteit, de adel uit de omgeving, advocaten, art-sen, industri len, notarissen, ambtenaren, .. Deze Leuvense Kring voor Oudheidkunde, Geschiedenis en Kunst werd duidelijk breed gesteund. Belang-rijk zijn ook de vermelde architecten, zoals Frische, Langerock, Lenertz, Piscador, Stevens en secretaris Vingeroedt, die het historische stadscentrum zouden beschrijven, aangezien delen door saneringswerken gingen worden weggevaagd.

9 Kunstenaars Delaunois, Van Elstraete, Nackaerts planden dan weer volgens hun eigen visueel specialisme het bedreigde stads-deel te en eigen historische artikels in het BulletinBelangrijk is ook dat ze in 1913 drie uitstappen (excur-sies) organiseerden buiten de Leuvense stadsmuren. Zo bezochten ze het kasteel van Horst in Sint-Agatha-Rode, de donjon Ter Heyden in Rotselaar en de Abdij van t Park in Heverlee. Tijdens de bestuursvergade-ringen vonden voordrachten plaats, waarvan we de teksten ervan als artikels terugvinden in hun Bulletin/Bulletijn. Zo onderhield hoogleraar Vander Essen het bestuur over de oorsprong van de stad Leuven, Mar-neffe en Vingeroedt over een programma voor de stu-die van de topografie en toponymie van de stad.

10 Voor-zitter Maere had het in januari 1914 dan weer over de Leuvense Een kon vermoeden dat slechts enkele maanden later, in augustus 1914, grote delen van deze middel-eeuwse Lakenhalle en de binnenstad door de ver-nielingsdrift van de Duitse keizerlijke troepen tot puin en as herleid werden. Ook het Comiteit Oud-Leuven stierf een stille dood in deze oorlogsjaren, mogelijk omdat men deze erfgoedstrijd als verloren aanvoelde en dagdagelijks eerder andere levensnoodzakelijke bekommernissen had. Toch zette men zich nog sterk in voor monumenten die geteisterd waren. Bij de her-opbouw en dringende restauratiewerken waren som-mige leden van het Comiteit zelfs nog betrokken. De namen van kanunnik Lemaire en architect Vingeroedt vond men steeds in de voorlinie van de heropbouw en bij de 3: De Lakenhalle, samen met de waardevolle Universi-teitsbibliotheek, uitgebrand bij de Brand van Leuven in 1914 - SAL5 Geschied- en Oudheidkundige Kring voor leuven en omgeving (1960-2004)In 1960 nam het bestuur van de Geschied- en Oud-heidkundige Kring voor Leuven en omgeving (GO-KLO) de spirituele fakkel over, terwijl er intussen nog een tweede oorlog over de stad gewoed had.