STRATEGIA - miir.gov.pl

1 STRATEGIAna rzecz Odpowiedzialnego Rozwojudo roku 2020 (z perspektyw do 2030 r.)WARSZAWA 2017 STRATEGIA na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektyw do 2030 r.)Dokument przyj ty uchwa Rady Ministr w w dniu 14 lutego 2017 na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, przyj ta przez Rad Ministr w 14 lutego 2017 roku, jest kluczowym dokumentem pa stwa polskiego w obszarze rednio- i d ugofalowej polityki gospodarczej. Co wi cej, warto sam w sobie stanowi fakt, e czyny wyprzedzi y spisane tre ci. STRATEGIA jest ju bowiem realizowana przez wiele konkretnych dzia a i projekt w, jakie zosta y podj te na przestrzeni ostatniego roku przez Rz d RP oraz podleg e mu instytucje, w ramach zmiany paradygmatu rozwojowego Polski. Zwi kszenie udzia u rodzimego kapita u w sektorze bankowym, nowa jako polityki eksportowej, pakiet u atwie dla firm, efektywne zjednoczenie instytucji rozwoju, czy zdolno pozyskiwania zaawana-sowanych technologicznie inwestycji polskich i zagranicznych typu greenfield to tylko kilka przyk ad w ze zrealizowanych dotychczas przedsi wzi.

2 Dowodz one skuteczno ci Strategii, ale przede wszyst-kim obrazuj , jak pot ny i pozytywny potencja rozwojowy drzemie w polskiej gospodarce oraz polskiej przedsi biorczo ci. Transformacja po upadku komunizmu z natury rzeczy wymaga a redefinicji roli pa stwa w gospodar-ce. Fundamentem, na kt rym mia zosta zbudowany polski kapitalizm i dobrobyt by zestaw regu tzw. konsensusu waszyngto skiego, zak adaj cy deregulacj , prywatyzacj , liberalizacj handlu i swobodny przep yw kapita u. Podobn cie k obra y inne gospodarki naszego regionu. Rozwi za-nia te nie uwzgl dnia y jednak charakterystyki postkomunistycznej rzeczywisto ci s abo ci instytucji pa stwa, niezreformowanego systemu s downictwa, niskiego poziomu oszcz dno ci oraz zachwia-nej struktury w asno ciowej w bran ach kluczowych dla formowania si nowego adu gospodarczego. Zatriumfowa r wnie dogmat, e najlepsz polityk przemys ow jest brak polityki przemys owej.

3 W obszarze polityk spo ecznych panowa swoisty darwinizm, w wyniku kt rego na marginesie ycia pu-blicznego pozostawione zosta y ca e zbiorowo ci i grupy zawodowe. Takie podej cie przynios o wyso-kie koszty spo eczne, kt re uznawano bezkrytycznie za konieczny element reform. Przez ponad wier wieku polska polityka gospodarcza nie by a mniej czy bardziej neoliberalna. By a po prostu dora na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju stanowi kompleksow odpowied zar wno na dotych-czasowe b dy transformacji, jak i na nowe wyzwania stoj ce przed szeroko definiowan polityk spo eczno-gospodarcz wsp czesnego pa stwa. W wyniku prac rz dowych, eksperckich i konsulta-cyjnych wypracowali my mia wizj rozwojow po czon z ekonomicznym pragmatyzmem, kt rej celem jest wzmocnienie i unowocze nienie polskiej gospodarki, wyrwanie jej z peryferii rozwojowych oraz znacz ce podniesienie konkurencyjno ci produkt w i us ug oferowanych przez polskie firmy.

4 S u temu, stworzone w ramach naszej Strategii, nowe instrumenty rozwoju (produkty finansuj -ce i programy wsparcia) dla tak priorytetowych obszar w jak: ekspansja mi dzynarodowa, przemys y przysz o ci, rozw j ma ych i rednich przedsi biorstw, partnerstwo publiczno-prywatne, partnerstwo inwestycyjne z samorz dami, rozw j rynku venture capital w Polsce, czy rozw j zr wnowa ony teryto-rialnie, ze szczeg lnym uwzgl dnieniem specjalnych stref ekonomicznych oraz inwestycji w obsza-rach dotychczas zaniedbanych. Pa stwo ma do odegrania fundamentaln rol w inicjowaniu i realizacji zmiany modelu rozwoju spo- eczno-gospodarczego. U podstaw przyj tej Strategii le y wi c przekonanie, e proaktywna polityka pa stwa mo e dawa pozytywne impulsy i generowa pozytywn presj dla tworzenia nowoczesnej, innowacyjnej i zr wnowa onej gospodarki. Wiele projekt w flagowych zawartych w niniejszym do-kumencie zakotwiczonych jest w najlepszych wiatowych praktykach sektora publicznego.

5 Dba o o modernizacj oraz podmiotowo ekonomiczn jest bowiem miar najlepszych tradycji w adz i spo- ecze stw wolnego wiata. Warto ci te nie stoj w sprzeczno ci z otwarto ci gospodarek w ramach globalnych proces w ekonomicznych. Jest wr cz przeciwnie aktywno nowoczesnych i sprawnych instytucji pa stwa stanowi warto dodan dla wzrostu, ekspansji i konkurencyjno ci rodzimych pod-miot w gospodarczych. Ostatni kryzys finansowy i gospodarczy dowi d ponad wszelk w tpliwo , e tworzenie przewag konkurencyjnych w czasach niepewno ci jest atrybutem pa stw, kt re od lat i konsekwentnie realizuj w asne przekrojowe strategie ekspansji zagranicznej, rozwoju poszczeg l-nych sektor w czy innowacyjno , zorientowana na odpowiedzialny i solidarny rozw j, stawia sobie za cel wyzwolenie przed-si biorczo ci, wynalazczo ci i produktywno ci. Sp jno pomi dzy szeroko zakrojonymi programami spo ecznymi, przeznaczeniem dziesi tk w miliard w z otych rocznie na wyr wnanie szans spo ecz-nych, a rozwojem gospodarczym i zapewnieniem finansowania zar wno projekt w gospodarczych, jak i spo ecznych, jest kluczem do powodzenia Strategii.

6 Cho istnieje naturalne napi cie mi dzy celami polityki spo ecznej i polityki rozwojowej, to jego zredukowanie b dzie mo liwe na skutek wielkiego programu uszczelnienia systemu podatkowego. To warunek sine qua non rozwoju przy utrzymaniu r wnowagi bud etowej i trwa o ci program w solidarno ciowych. Oczywi cie, nie ma jednej recepty na nowoczesny kapitalizm. Nie ma jednej recepty na efektywny i konkurencyjny system gospodarczy, kt ry b dzie jednocze nie realizowa idea y Solidarno ci. Nie-mniej w obliczu dzisiejszych wyzwa cywilizacyjnych, niepokoj w rynkowych i wyzwa spo ecznych, a tak e przy obecnym post pie technologicznym, zaprojektowanie najlepszych metod rozwoju nale y do fundamentalnych obowi zk w wsp czesnego pa wsp czesnej ery globalizacji nios szereg szans i zagro e . wiat wszed w okres czwartej re-wolucji przemys owej. Automatyzacja produkcji, rewolucja cyfrowa, robotyzacja, samouczenie si maszyn (machine learning) i dalszy post p technologiczny b d tworzy y nowe napi cia na rynku pracy i tarcia spo- eczne.

7 Proponowana przez nas STRATEGIA na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju tworzy jednak przestrze do wykorzystania tych wielkich, nowych szans w procesach gospodarczych. A r wnocze nie daje na-dziej na owoce wzrostu dla wszystkich warstw spo ecznych. Tworzy mechanizmy efektywnej wsp -pracy wewn trz bran i pomi dzy r nymi sektorami gospodarki narodowej. R wnowa y d enie do poprawy konkurencyjno ci przedsi biorstw z polityk solidarno ciow . Konkurowanie i wsp pra-cowanie to pozorna sprzeczno . Jednoczesna konkurencja i wsp praca w r nych obszarach sekto-rowych tworzy nowe perspektywy rozwoju. Po czenie wiata nauki, bada i wdro e ze rodowiskami biznesu, pozwoli na now jako i wy sz rentowno ca ej gospodarki. Uwzgl dniaj c aktywno ludzi na r nych szczeblach, STRATEGIA w pe ni respektuje zasad subsy-diarno ci. Nikt jednak nie wyr czy w adzy publicznej w definiowaniu i realizacji rozwoju spo ecznie zr wnowa onego.

8 Je li zale y nam na wzro cie gospodarczym lepszej jako ci, to musimy zacz budowa bardziej solidarne spo ecze stwo. Zar wno Komisja Europejska, jak i Bank wiatowy oraz Mi dzynarodowy Fundusz Walutowy podkre laj , e redukcja nier wno ci w dochodach oraz sp jno spo eczna jest dzi warunkiem zr wnowa onego i d ugotrwa ego rozwoju gospodarek poszczeg lnych pa stw. Skuteczna realizacja szeroko poj tej polityki spo eczno-gospodarczej to zdolno w czania w procesy rozwojowe jak najszerszych grup spo ecznych. Polityka w wykonaniu w adzy publicznej musi wi c w wymierny spos b s u y obywatelom: pracow-nikom, przedsi biorcom, rodzinom, m odym ludziom, daj c dobre perspektywy rozwoju, a starszemu pokoleniu zapewniaj c godne ycie po latach aktywno ci zawodowej. Pa stwa o dojrza ych syste-mach gospodarczych doskonale rozumiej , e bardzo trudno uchwyci rozw j gospodarczy jednym wska nikiem: PKB.

9 Dzi ju powszechnie akceptowalne jest przekonanie, e wprawdzie wzrost go-spodarczy jest bardzo wa ny, ale poprawa jako ci ycia obywateli jest r wnie istotna. To znalezienie STRATEGIA na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektyw do 2030 r.)odpowiedniej r wnowagi pomi dzy demokracj , a kapitalizmem, pomi dzy rynkiem, a spo ecze -stwem jest dzi tym wyzwaniem z kt rym mierzy si wiele spo ecze stw Europy Zachodniej, czy sze-rzej zachodniego na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju jest odpowiedzi na stoj ce przed Polsk wyzwania XXI w. Wierz , e jej realizacja przyczyni si do uzyskania trwa ego, spo ecznie i terytorialnie zr wno-wa onego rozwoju gospodarczego, kt ry doprowadzi do wzrostu dobrobytu polskich rodzin. Wyrwanie Polski z dryfu rozwojowego wymaga nie tylko m drego i skutecznego dzia ania administracji publicz-nej, lecz przede wszystkim dalszego rozwoju przedsi biorczo ci i kreatywno ci polskich obywateli.

10 Jestem przekonany, e wsp lnie osi gniemy te ambitne na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektyw do 2030 r.) STRATEGIA na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektyw do 2030 r.)4 Wprowadzenie ..5 Synteza ..7I. Wyzwania rozwojowe kraju ..17II. Nowy model rozwoju ..33 III. Zasady realizacji Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju ..38IV. Powi zania Strategii z mi dzynarodowymi i krajowymi dokumentami strategicznymi ..43V. Cel g wny, cele szczeg owe i oczekiwane rezultaty ..48 Cel g wny: Tworzenie warunk w dla wzrostu dochod w mieszka c w Polski przy jednoczesnym wzro cie sp jno ci w wymiarze spo ecznym, ekonomicznym, rodowiskowym i terytorialnymCel szczeg owy I Trwa y wzrost gospodarczy oparty coraz silniej o wiedz , dane i doskona o organizacyjn Cel szczeg owy II Rozw j spo ecznie wra liwy i terytorialnie zr wnowa onyCel szczeg owy III Skuteczne pa stwo i instytucje s u ce wzrostowi oraz w czeniu spo ecznemu i gospodarczemuVI.