T.C. - ktu.edu.tr

1 KARADEN Z TEKN K N VERS TES * KT SAD ve DAR B L MLER FAK LTES LETME B L M TEZ 400 B T RME ALI MASI EVRE MUHASEBES Haz rlayan: Fatih AKDEN Z Trabzon-2014I KARADEN Z TEKN K N VERS TES * KT SAD ve DAR B L MLER FAK LTES LETME B L M TEZ 400 B T RME ALI MASI EVRE MUHASEBES Haz rlayan: 108854 Fatih AKDEN Z Dan man: Prof. Dr. U ur KAYA Trabzon-2014 II NDEK LER NDEK LER .. II G R ..1 B R NC B L M 1. LETME DO AL EVRE L K S.

2 2 Genel A klama .. 2 evre Kavram ve Tan m .. 2 evre Sorunu Olarak evre Kirlili i ve Etkileri .. evre Kirlili i Tan m ve A klamas .. evre Kirlili i T rleri .. Hava Kirlili i .. K NC B L M 2. EVRE MUHASEBES .. 6 evre Muhasebesi Tan m ve A klamas .. 6 evre Muhasebesinin Ama lar .. 8 Makro Ekonomik A dan evresel Muhasebenin Ama lar .. Mikro Ekonomik A dan evresel Muhasebenin Ama lar.

3 Evresel Muhasebe Yakla mlar .. evresel Muhasebeye Fiziksel Yakla NC B L M 3. EVRESEL RAPORLAMA VE T RK YE DEK UYGULAMARIN DE ERLEND R LMES .. 9 Genel A klama .. 9 evresel Raporlama Tan m ve A klamas .. 9 Finansal Nitelikli evresel Bilgilerin Raporlanmas .. 10 Finansal Nitelikli Olmayan evresel Bilgilerin Raporlanmas .. 10 evresel Raporlama Y ntemleri .. 10 YARARLANILAN KAYNAKLAR .. 141 G R letmeler, e itli ekonomik ve sosyal fakt rleri bir araya getirerek insan ve toplum ihtiya lar i in gerekli olan mal ve hizmetleri reten ve bu faaliyetleri neticesinde kar beklentisi i inde olan kurulu lard r.

4 Bu kurulu lar n faaliyetlerini karl bir ekilde y r tmeleri ve daha da nemlisi faaliyetlerinin s reklili ini sa layabilmeleri i in kulland klar kaynaklara ve m terisi olan topluma gereken de eri atfetmeleri gerekmektedir. letmeler retim faaliyetlerini ger ekle tirdikleri co rafya zerinde baz olumsuzluklara yol a maktad rlar. G n m zde, sanayile menin gittik e h zlanmas ve sanayi i letmelerinin l eklerinin b y mesi bu i letmelerin do al evreye olan etkilerini gittik e art rm t r.

5 20-25 y ll k ge mi te sanayi i letmelerinin do aya vermi olduklar zararlar y resel bazda olu makta iken, g n m zde zarar g ren do a b lgesel hatta k tasal d zeye ula m t r. letme faaliyetleri neticesinde ekonomik de eri olmayan ve hatta evreye zararl olabilecek at klar ortaya kabilmektedir. Ekonomik de eri olmayan art k mallar ve evreye zararl at klar n zararl etkilerinin giderilmesi i letmeler i in maliyet unsuru olmaktad r. At klar n d zeyinin belirlenmesi, bu at klar n ortadan kald r lmas veya asgari d zeye indirilmesi i in gerekli d zeltici faaliyetlerin yap labilmesi i in evresel muhasebeden faydalan lmal d r.

6 Bu al ma i letmenin retim faaliyeti sonucu olu an at k maliyetlerinin raporlanarak ortaya koyulmas amac yla haz rlanm t r. Bu ama la haz rlanan al mada evre muhasebesi kavram n bir b t n olarak anlatabilmek i in birinci b l mde i letme-do al evre ili kisi a klanmaya al lm , ikinci b l mde evre muhasebesinden e itli y nlerden bahsedilecek ve son b l mde evre muhasebesi kapsam nda haz rlanm evresel raporlama rnekleri zerinde bir de erlendirme yap lm t r. 2 B R NC B L M 1.

7 LETME DO AL EVRE L K S Genel A klama letme do al evre ili kisi i letmenin kurulu uyla ba layan ve i letmelerin faaliyetleri durana kadar devam eden ili kidir ve olumsuz anlamda bir ili ki olarak alg lanm t r. rne in, i letmeler retim faaliyetleri sonucu ortaya kan kat ve s v at klar, bacalardan kan zehirli gazlar, g r lt kirlili i vb. hep olumsuz rnek olu tururlar (Akdeniz, 2010: 11). evre Kavram ve Tan m Genel olarak evre kavram , do a ile insan aras ndaki ili kileri ifade etmektedir.

8 Evre kavram n n kapsam a s ndan, bu kavram ile yak ndan ilgili olan ekoloji ve ekosistem kavramlar n da a klamak gerekmektedir. Ekoloji ve ekosistem kavramlar n n tan mlanmas , evre kavram ile ilgili tan mlamalara temel olu turacakt r (Sa l , 2009: 27). Haeckel, ekoloji ile en geni anlamda b t n var olu artlar da dahil olmak zere, organizman n evre ile olan ili kilerini inceleyen bilim alan n anlatt n ileri s rmektedir (Noyan, 1991: 13). Ekoloji, canl larla do a aras ndaki ili kiyi inceleyen bilim dal d r.

9 Ekosistem, belli bir alanda ya ayan ve birbirleriyle s rekli ili ki i inde olan canl larla cans z elerin olu turdu u b t n ifade etmektedir (Karacan, 2007: 5). letme evresi i letmenin d nda kalan, fakat i letmeyle do rudan veya dolayl olarak ilgili olan ve i letmenin yap s n , s re lerini ve y netimini etkileyen unsurlar n b t n bi iminde tan mlanabilir (Ayg n, 2009: 5). Literat rde evreyle ilgili ok de i ik tan mlamalar yap lm t r. evre kavram n n genel kabul g rm , evrensel bir tan m yoktur.

10 Ancak konuyla ilgilenenler evre kavram n e itli bi imlerde tan mlam lard r. A a da bu tan mlamalardan birka tanesine yer verilmi tir. Genel anlam yla evre, insan, tarih ve do a varl klar n n birbirleriyle ili ki ve etkile im i inde bulundu u bir sistem olarak de erlendirilmektedir. Do a ve do ada yer alan insan yap s elerin tamam evre kavram n olu turmaktad r. Yani evre, insan ve onu evreleyen her eyden olu maktad r. evre, insan faaliyetleri ve canl varl klar zerinde hemen veya s re i inde dolayl ya da dolays z 3 bir etkide bulunabilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik ve toplumsal etkenlerin belli bir zamandaki toplam d r.