Technische leergang - Ankan

1 TechnischeleergangBOSCHS tartmotorenStartmotorenWehebbenerveelove rnagedacht,omvanhet`aanzetten'van de motor invroegeretijden,toennogmet deslinger,tokomentothetgemakkelijkeen be-trouwbare`starten' ,vanhetaanzettenvan destartmotor,decontrolevanhetinsporenvan hetstartmotorrondselin de start-kransaanhetvliegwielvan de motor toten met debeveiligingsschakeling,opdatdestartmot ornietop de kmrijwegaltijdnogon-geveerhet2000maalper jaarstartenvande motor. Wilt Udusnogmeerwetenvandestartinstallatieenz ijncomponenten, ' 's 'smetottomotor 'smetdieselmotor (12 of 24 V)metdubbelstartrelaisvoorparallelbedrij f (50 tot enmet 110 V) metschakel-relaisvoorparallelbedrijf 113 Elektrischemotor van destartmotor enseriemotoren(compound-motoren) Startmotortypen Overzicht TypeDWmet motor TypeTB/TFmetcompoundmotor 285 Inbouwenvan de van enstartscha-kelaarvoorvoertuigenmetottom otor (batterij-hoofdschakelaar)

2 De start-motorbatterij start-motorbatterij 356 Bediening Onderhoud,service 3621 VerbrandingsmotorenVerbrandingsmotoren zijnwarmte-krachtmachines,die door verbrandingvan brandstoffen bruikbare energieafleveren. Daartoe worden gerekendslagzuiger-,wentelzuiger-en brandstof wordt gasvormig toege-voerd en moet eerst verstoven en dangoed metluchtvermengd daarna een zoveel mogelijkvolledige verbranding kan plaatsvin-den. In de verbrandingskamer wordtdan het brandbarelucht-brandstof-mengselgecompri meerd, ontstokenen verbrand.

3 De hoge druk, die bij deverbranding ontstaat. levert via dedelen van hetdrijfwerkmechanischearbeid. Bij zuigermotoren worden deverbrande gassen na elke arbeidsslagvervangen door een verslucht-brand-stofmengsel,terwijlbij gasturbines ditproces continu de algemeen toegepaste slagzui-germotoren wordt in principe onder-scheid gemaakt tussen otto- en een verbandingsmo-tor,waarbij de brandstofhoeveelheld,ofwel door een carburateur (carbura-teurmotor) of door een inspuitinstal-Fig. 1 Schematischevoorstelling van hetmotorvoertuignet,waarin de functionele verloop gebeurt in de richting van ----I I-*IrelalsIIIL-T-JI$startinstallatieIglo elstart-ImstallatlestartmotorElektrische verbruikersb,vkoplampen.

4 Radio,ventilator,ruitewisseretCStartinst allatieslatie bepaaldwordt,of waaraan voordevormingvan hetmengseldirect eengasvormige brandstof wordt toege-voerd (gasmotor). De verbranding vanhetgecomprimeerdelucht-brand-stofmeng sel wordt door periodiek ge-stuurde ontstekingsvonken van debougie (indirecte ontsteking) opge-wekt. Het vanzelf blijven lopen en hetleveren van vermogen is pas na hetbereiken van een minimaal deze eigenschap kan men nietbuiteneen aparte dieselmotor is een verbrandings-motor, waarbij alleen lucht in dever-brandingskamerwordtaangezogenendat sterk gecomprimeerd wordt.

5 Dezelucht wordt bij decompressiezo sterkverhit,datde daarna ingespotenvloeibare brandstof vanzelf zodoende metzelfontsteking. Vanzelf lopen en afle-veren van vermogen is - zoals bij deottomotor - pas na het bereiken vanhet starttoerental mogelijk, wat voorhet aanzuigen en comprimeren van delucht en daarbij voor het bereiken vandenodigeontstekingstemperatuurvereist dooreenbijzondere inrichtinggestartworden,omdatze niet zoalselektro-motorenof stoommachines opeigenkrachtkunnen de aanzienlijke weerstandenvan compressie.

6 Zuigerwrijving en la-gerwrijving (plakwrijving) overwonnenworden, die sterk afhankelijk zijn vande bouwsoort en het aantal cilindersvan de motor en bovendien van desmeermiddeleigenschappenendemotortempe ratuur. De wrijvingsweer-standenzijnbijlagetemperat uren ook bij ongunstigeomstandighedenhet bij de ottomotorvoor het vanzelf lopen noodzakelijkelucht-brandstofmengselgevor mdwordt ofwel bij de dieselmotor dezelfontstekingstemperatuur kan wor-den bereikt. moet de startmotor deverbrandingsmotor met een minimaaltoerental (starttoerental) ronddraaienen na de eerste ontstekingen bij hetaanlopen tot bij het minimum toerentalvoor vanzelf lopen ondersteunen.

7 Voorhet starten van verbrandingsmotorenworden elektromotoren (gelijk-,wis-sel-endraaistroommotoren)ma arookhydraulische- of pneumatische moto-ren elektrische gelijkstroom-seriemo-toris vooral als startmotor geschikt,omdat hij het vereiste hoge begin-koppel voor het overwinnen van deaandraaiweerstanden en voor de ver-snelling van de drijfwerkmassa's ont-wikkelt. Het koppel wordt hoofdzake-Iijk via een rondsel en een startkransop het vliegwiel aan de krukas van deverbrandingsmotor overgedragen, ge-deeltelijk echter ook door v-snaren,tandsnaren.

8 Kettingen of direct op dekrukas. Vanwege de grote overbren-ging tussen startmotorrondsel entandkrans van het motorvliegwiel kanhet 'rondsel-startmotor' voorlaagkoppel bij hoge toerentallen ontwik-keld worden. Daardoor is het en gewicht van de start-motorkleinto verder voordeel is, dat de voor hetstartverloopbenodigde energie uitdezelfde batterij kan worden betrok-ken, die gewoonlijk ook voor de an-dere verbruikers van hetvoertuignetter beschikking moet startmotor moet derhalve nietaf-zonderlijkop zichzelf worden be-schouwd, maar als deel van de 2 Principiele opbouw van een 2 battery.

9 3startschakelaar,4 een of meerdere relais (in deregelalleen bijgrotestartinstallaties)en(bildieselmo toren) het vanzelflopenvan een verbrandingsmotor kan beginnen, moet aan verschillendestartvoorwaarden de ver-brandingsmotorottomotormengselvormin glontsteekbaarlucht-brandstotmengselcomp ressreslagTindirecteontstekingdieselmoto rcompressie-slagverstuivingzelfontstekin gstemperatuuran hetluchtbrandstofmengsel1zelfontstekingS tartinstallaties 3vanzelflopenvan deverbrandingsmotorStartvoorwaarden bij destartmotorDe omvang van startmotor en batterijzijn zodanig bepaald.

10 Dat ook onderongunstigebedrijfsomstandighedenhet voor het starten vereiste vermogenvoldoende lang ter beschikking de startmotor de grootsteelektrische verbruiker van een motor-voertuig is, bepaalt hij vaak het ont-werp van de batterij. Aan de startmotorzelfworden de volgende eisen gesteld: Voortdurendbeschikbaarvoorstarten; voldoende startvermogen bij ver-schillende temperaturen: lange levensduur, die een grootaantalstartprocessenmogelijkmaakt (met korte ritten is destartfrequentie uitzonderlijkgroot): robuuste constructie, die opgewas-sen is tegen belasting bij het in-sporen,aandraaien,trillingen, cor-rosie-inwerkingendoor vochtig-heid en strooizout.