Zatrzymanie kr w sytuacjach szczególnych ążenia – …

1 Zatrzymanie kr enia post powanie 4. pl w sytuacjach szczeg lnych Anatolij Truhl a,b,*, Charles D. Deakinc, Jasmeet Soard, Gamal Eldin Abbas Khalifae, Annette Alfonzof, Joost Bierensg, Guttorm Bratteb h, Hermann Bruggeri, Joel Dunningj, Silvija Hunyadi-Anti evi k, w. Rudolph W. Koster, David J. Lockeym,w, Carsten Lottn, Peter Paalo,p, Gavin D. Perkinsq,r, Claudio Sandronis, Karl-Christian Thiest, David A. Zidemanu, Jerry P. Nolanv,w a Emergency Medical Services of the Hradec Kr lov Region, Hradec Kr lov , Czech Republic b Department of Anaesthesiology and Intensive Care Medicine, University Hospital Hradec Kr lov , Hradec Kr lov , Czech Republic c Cardiac Anaesthesia and Cardiac Intensive Care, NIHR Southampton Respiratory Biomedical Research Unit, Southampton University Hospital NHS Trust, Southampton, UK. d Anaesthesia and Intensive Care Medicine, Southmead Hospital, North Bristol NHS Trust, Bristol, UK. e Emergency and Disaster Medicine, Six October University Hospital, Cairo, Egypt ko f Departments of Renal and Internal Medicine, Victoria Hospital, Kirkcaldy, Fife, UK.

2 G Society to Rescue People from Drowning, Amsterdam, The Netherlands h Bergen Emergency Medical Services, Department of Anaesthesia and Intensive Care, Haukeland University Hospital, Bergen, Norway i EURAC Institute of Mountain Emergency Medicine, Bozen, Italy j k l Department of Cardiothoracic Surgery, James Cook University Hospital, Middlesbrough, UK. Center for Emergency Medicine, Clinical Hospital Center Zagreb, Zagreb, Croatia Department of Cardiology, Academic Medical Center, Amsterdam, The Netherlands 4. m Intensive Care Medicine and Anaesthesia, Southmead Hospital, North Bristol NHS Trust, Bristol, UK. n Department of Anesthesiology, University Medical Center, Johannes Gutenberg-Universitaet, Mainz, Germany o Barts Heart Centre, St Bartholomew's Hospital, Barts Health NHS Trust, Queen Mary University of London, London, UK. p q r s t Warwick Medical School, University of Warwick, Coventry, UK. ra Department of Anaesthesiology and Critical Care Medicine, University Hospital Innsbruck, Austria Critical Care Unit, Heart of England NHS Foundation Trust, Birmingham, UK.

3 Department of Anaesthesiology and Intensive Care, Catholic University School of Medicine, Rome, Italy Birmingham Children's Hospital, Birmingham, UK. u Department of Anaesthetics, Imperial College Healthcare NHS Trust, London, UK. v Anaesthesia and Intensive Care Medicine, Royal United Hospital, Bath, UK. w School of Clinical Sciences, University of Bristol, UK. Wprowadzenie pmeumothorax); Tamponada (worka osierdziowego); Zato- rowo (wie cowa lub p ucna) (Thrombosis); Toksyny (za- Niezale nie od przyczyny zatrzymania kr enia, wczesne trucia). Druga cz omawia Zatrzymanie kr enia w szcze- rozpoznanie i wezwanie pomocy, w czaj c w to odpowied- g lnych warunkach otoczenia, gdzie uniwersalne wytycz- nie post powanie z pacjentem, kt rego stan si pogarsza, ne musz zosta zmodyfikowane ze wzgl du na specyficzn . pr wczesna defibrylacja, wysokiej jako ci resuscytacja kr enio- lokalizacj lub zwi zan z lokalizacj przyczyn zatrzyma- wo-oddechowa (RKO) z minimalizacj przerw w uci ni - nia kr enia.

4 Trzecia cz z kolei skupia si na pacjentach ciach klatki piersiowej oraz leczenie odwracalnych przyczyn w szczeg lnym stanie fizjologicznym lub cierpi cych na spe- s najwa niejszymi interwencjami. cyficzne przewlek e schorzenia, u kt rych konieczne mo e Jednak w okre lonych okoliczno ciach wytyczne za- by odpowiednio zmodyfikowane podej cie i odpowiednie awansowanych zabieg w resuscytacyjnych wymagaj mody- do stanu fizykalnego decyzje lecznicze. w. fikacji. Poni sze wytyczne resuscytacji w sytuacjach szcze- g lnych zosta y podzielone na trzy cz ci: szczeg lne przy- Podsumowanie zmian w por wnaniu czyny zatrzymania kr enia, szczeg lne okoliczno ci oraz szczeg lni pacjenci. Pierwsza cz odnosi si do leczenia z Wytycznymi 2010. potencjalnie odwracalnych przyczyn zatrzymania kr enia, G wne zmiany w Wytycznych 2015 w por wnaniu z Wy- dla kt rych istnieje specyficzne leczenie i kt re musz zosta tycznymi 2010 s wymienione poni ej: zidentyfikowane lub wykluczone podczas ka dej resuscyta- ww cji.

5 Dla u atwienia zapami tania zosta y one podzielone na Szczeg lne przyczyny zatrzymania kr enia dwie grupy po cztery na podstawie ich pierwszej litery H Prze ycie po zatrzymaniu kr enia o etiologii asfiksji lub T i nazwane czterema H i czterema T : Hipoksja, nale y do rzadko ci, a pacjenci, kt rzy prze yli, cz sto Hipo-/hiperkaliemia i inne zaburzenia elektrolitowe; cierpi na ci kie uszkodzenie neurologiczne. Podczas Hipo-/hipertermia; Hipowolemia; Odma pr na (Tension RKO konieczne jest wczesne rozpocz cie wentylacji p uc z suplementacj tlenu. Zachowanie du ej czujno ci klinicznej oraz stosowanie * Koresponduj cy autor. agresywnego leczenia mo e zapobiec zatrzymaniu kr - Adres e-mail: (A. Truhl ). enia spowodowanemu zaburzeniami elektrolitowymi. Wytyczne resuscytacji 2015 A. Truhl , Deakin, J. Soar, Khalifa, A. Alfonzo, Joost Bierens, G. Bratteb , H. Brugger, J. Dunning, S. Hunyadi-Anti evi , Koster, Lockey, C. Lott, 188 P. Paal, Perkins, C. Sandroni, Thies, Zideman, Jerry P.)

6 Nolan Nowy algorytm przedstawia wytyczne ratunkowego do kt rego dosz o w specyficznych lokalizacjach. Zali- post powania w zagra aj cej yciu hiperkaliemii. cza si do nich specjalistyczne plac wki ochrony zdro- pl Pacjenci w hipotermii, kt rzy nie wykazuj objaw w wia (np. sala operacyjna, oddzia kardiochirurgii, labo- niestabilno ci kr enia (skurczowe ci nienie t tnicze ratorium hemodynamiki, oddzia dializoterapii, oddzia . 90 mmHg, brak komorowych zaburze rytmu lub chirurgii szcz kowej), samoloty komercyjne lub lotni- temperatura g boka 28 C), mog by ogrzewani przy czego pogotowia ratunkowego, boiska sportowe, rodo- u yciu minimalnie inwazyjnych technik zewn trznych wisko zewn trzne (np. toni cie, trudny teren, du e wy- (np. ciep ego powietrza i do ylnej poda y ogrzanych soko ci, zasypanie przez lawin , uderzenia pioruna oraz w. p yn w). Pacjenci z objawami niestabilno ci kr e- pora enie pr dem) oraz miejsca zdarze masowych. nia powinni zosta bezpo rednio przekazani do o rod- Pacjenci poddawani procedurom chirurgicznym w znie- k w posiadaj cych zaplecze do prowadzenia pozaustro- czuleniu og lnym, szczeg lnie w trybie ratunkowym, s.

7 Jowych zabieg w podtrzymuj cych funkcje narz d w obarczeni ryzykiem oko ooperacyjnego zatrzymania (Extracorporeal Life Support ECLS). kr enia. Nowy rozdzia omawia najcz stsze przyczyny Wczesne rozpoznanie i natychmiastowe leczenie adre- zatrzymania kr enia i odpowiednie modyfikacje pro- nalin podan domi niowo pozostaje podstawowym cedur resuscytacyjnych w tej grupie pacjent w. ko post powaniem ratunkowym w anafilaksji. Zatrzymanie kr enia po rozleg ych operacjach kardio- miertelno w zatrzymaniach kr enia spowodowa- chirurgicznych jest stosunkowo cz stym zdarzeniem nych urazem jest bardzo wysoka. Najcz stsz przyczyn w bezpo rednim okresie pooperacyjnym. Kluczem do 4 mierci jest krwotok. Zauwa ono, e u wi kszo ci pacjen- t w, kt rzy prze yli, nie wyst powa a hipowolemia, ale skutecznej resuscytacji jest rozpoznanie konieczno- ci przeprowadzenia ratunkowej resternotomii, szcze- za to stwierdzano u nich inne przyczyny odwracalne (hi- g lnie je li dojdzie do tamponady lub krwotoku, gdzie poksja, odma pr na, tamponada worka osierdziowego), zewn trzne uci ni cia klatki piersiowej mog by nie- kt re musia y by natychmiast leczone.

8 Nowy algorytm post powania w zatrzymaniu kr enia spowodowanego urazem zosta wprowadzony w celu uszeregowania prio- ra rytetowych zabieg w ratuj cych ycie. Uci ni cia klatki skuteczne. Przy nieskuteczno ci prowadzonych inter- wencji, resternotomia powinna zosta przeprowadzona w ci gu 5 minut. Post powanie w zatrzymaniu kr enia w rytmach do piersiowej nie powinny op nia leczenia odwracalnych defibrylacji (migotanie kom r VF oraz cz stoskurcz przyczyn. Zatrzymanie kr enia o etiologii nieurazowej komorowy bez t tna pVT) podczas cewnikowania ser- prowadz ce do wt rnych uraz w powinno by rozpozna- ca powinno polega na natychmiastowym wykonaniu do ne i leczone wed ug standardowych algorytm w. trzech defibrylacji (jedna po drugiej), zanim rozpocznie Istniej ograniczone dowody, na podstawie kt rych si uci ni cia klatki piersiowej. W celu zapewnienia wy- mo na by zaleca rutynowy transport pacjent w, u kt - sokiej jako ci uci ni klatki piersiowej oraz zmniejsze- rych wykonywana jest resuscytacja (tzw.)

9 RKO w toku) nia nara enia personelu na promieniowanie podczas an- w pozaszpitalnym zatrzymaniu kr enia o podejrzewa- giografii w trakcie RKO, zaleca si stosowanie mecha- nej przyczynie kardiologicznej. Transport mo e by ko- nicznych urz dze do uciskania klatki piersiowej. rzystny w wyselekcjonowanej grupie pacjent w, w sytu- W gabinecie stomatologicznym nie nale y zdejmo- acji, gdy dost p do szpitala wyposa onego w pracowni wa pacjenta z fotela dentystycznego w celu rozpocz - pr angiografii jest natychmiastowy, a infrastruktura zapew- cia RKO. Szybko roz fotel do pozycji horyzontalnej, nia zar wno przed-, jak i wewn trzszpitalne zaplecze a pod wezg owie pod krzes o, aby zapewni stabili- oraz obecno personelu do wiadczonego w prowadze- zacj podczas prowadzenia RKO. niu mechanicznego i hemodynamicznego wspomaga- Zastosowanie AED podczas lotu na pok adach samo- nia kr enia oraz przezsk rnej interwencji wie cowej lot w komercyjnych mo e przyczyni si a do 50%.

10 (PCI) w trakcie RKO. prze ywalno ci do czasu wypisu ze szpitala pacjent w w. Zalecenia odno nie do poda y lek w fibrynolitycznych, po NZK. AED i odpowiedni sprz t do RKO powinien gdy podejrzewane jest Zatrzymanie kr enia z powodu stanowi obowi zkowe wyposa enie wszystkich komer- zatoru p ucnego, nie uleg y zmianie. Nie zaleca si ru- cyjnych samolot w w Europie, jak i samolot w tanich tynowej embolektomii chirurgicznej lub mechanicznej linii lotniczych oraz po cze regionalnych. Nale y roz- trombektomii, gdy zator p uc jest podejrzewan przy- wa y prowadzenie RKO zza g owy poszkodowanego, czyn zatrzymania kr enia. Takie metody nale y roz- je li ograniczenia przestrzeni uniemo liwiaj prowa- wa a tylko wtedy, gdy diagnoza zatorowo ci p ucnej dzenie uci ni klatki piersiowej metod konwencjonal- ww zosta a potwierdzona. n (np. w przej ciu mi dzy fotelami). Nie zaleca si ju rutynowego p ukania o dka w celu Cz sto wyst powania zatrzymania kr enia na pok a- oczyszczenia przewodu pokarmowego w przypadku za- dach helikopter w lotniczego pogotowia ratunkowego tru.