6102 sayılı yeni TTK’da - sakaryasmmmo.org.tr

1 6102 say l yeni TTK da B RLE ME-DEV R, B L NME, T R DE T RME ve TASF YE LEMLER Yeminli Mali M avir mer Necdet AYDEM R Sorumlu Ortak Ba denet i 29 May s 2014 Sakarya SMMM Odas B RLE ME TTK nun 146. maddesine g re Birle me, iki veya daha fazla ticaret irketinin birbiriyle birle erek yeni bir ticaret irketi kurmalar ndan veya bir yahut daha fazla ticaret irketinin mevcut di er bir ticaret irketine iltihak etmesinden ibarettir. Sermaye irketleri; - Sermaye irketleriyle, - Kooperatiflerle, - Devir alan olmalar art yla, kollektif ve komandit irketlerle, birle ebilirler. ah s irketleri; - ah s irketleriyle, - Devir olan olmalar art yla, sermaye irketleriyle, Ve kooperatiflerle, birle ebilirler Kooperatifler; - Kooperatiflerle, - Sermaye irketleriyle, - Devir alan olmalar art yla, ah s firmalar ile birle ebilirler.

2 Birle meye kat lan irketlerin normal artlarda tasfiye s recine girmemi olmas gerekir. Ancak tasfiye halindeki bir irketin birle me i lemine kat labilmesi i in iki art n bulunmas gerekmektedir. Bu artlar, birle meye devir olan irket olarak kat lmas ve mal varl n n da t m na ba lan lmam olmas d r. Yeni TTK, tasfiye s recine girmi irketlerin yan s ra, sermayesiyle kanuni yedek ak eleri toplam n n yar s zararla kaybolan ya da borca bat k durumda olan irketin de birle mesini kabul etmektedir (TTK 139/1). Tasfiye s recine girmi irketten farkl olarak, bu t r irketler a s ndan ilave bir art aranmamaktad r. Birle meye devir alan veya devir olan irket olarak kat lmalar m mk nd r. Ortakl k Paylar ve Haklar Ortakl n devam ilkesinin gere i olarak, devir olan irketin her bir orta , mevcut ortakl k paylar ve haklar n kar layacak de erde, devir alan irketin paylar ve haklar zerinde istemde bulunabilir.

3 Yeni TTK , birle meye kat lan irketlerin, birle me s zle mesinde, ortaklara, devir alan irkette, pay ve ortakl k haklar n n iktisab ile iktisap olunacak irket paylar n n ger ek de erine denk gelen bir ayr lma ak esi aras nda se im yapma hakk tan yabilecekleri gibi, sadece ayr lma ak esinin verilmesini de ng rebilirler. Birle mede se imlik veya zorunlu olan bu ayr lma hakk , esas olarak birle meye muhalif olan devir olan irketin ortaklar na ait olup devir edilen ortakl ktan ayr lma hakk sa lamaktad r. Birle me i lemleri Birle meye kat lan irketlerin y netim organlar taraf ndan yaz l bir birle me s zle mesi haz rlanmas , Birle me s zle mesinin yan s ra, birle meye kat lan irketlerin y netim organlar taraf ndan ayr ayr veya birlikte, Kanun da ng r len bilgileri i eren bir birle me raporu haz rlanmas , Haz rlanan birle me s zle mesi ve raporu ile irketleri birle meye esas olu turan bilan olar n n denetlenmesi ve bu do rultuda rapor haz rlanmas , Ortaklar n yan s ra, birle me nedeni ile menfaatleri etkilenen t m ilgililere, yap lacak genel kurul toplant s ndan 30 g n nce birle me ile ilgili belgeleri inceleme imkan verilmesi, Birle meye kat lan irketlerin mal varl klar nda birle me s zle mesinin imzalanmas ndan sonra fakat genel kuruldan nce nemli de i iklik meydana gelmesi halinde.

4 Durum irketin genel kuruluna gerek di er irketin y netim kuruluna bildirilmesi, Haz rlanan birle me s zle mesinin, birle meye kat lan irketlerin genel kurullar nda kanunda n g r len nisaplara uygun olarak onaylanmas ve birle me karar n n al nmas , Birle meye kat lan irketlerin genel kurullar nda birle meye karar verilmesinin ard ndan bu karar n, devralan irket b nyesinde sermaye artt r m yap lm sa bu konudaki esas s zle me de i ikli i ile birlikte ticaret siciline tescil edilmesi, Birle me karar n n ilan edilmesi, te yandan bir nemli revizyon da birle me karar n n al nmas nda uygulanacak toplant ve karar nisaplar nda yap lm t r. Birle me karar n n al nmas i in yeni TTK da kollektif ve komandit ortaklarda sermayenin te ikisini olu turan ortaklar n oylar ; anonim ve payl komandit ortakl klarda ise ortaklar n o unlu unun oylar yeterli olmaktad r.

5 Alacakl lar n Korunmas Ve Ortaklar n Ki isel Sorumlulu u YTTK 157 md. alacakl lara sadece teminat talep etme hakk tan nm t r. S z konusu d zenlemede, birle meye itiraz hakk verilmemi tir. Birle meye kat lan irketler alacakl lar na, T rkiye Ticaret Sicil gazetesinde, tiraj elli binin zerinde olan yurt d zeyinde da t m yap lan gazetede yedi er g n aral klarla defa yapacaklar ilanla ve ayr ca internet sitelerine konulacak ilanla haklar n bildirirler. Ancak denet i raporu ile birle meye kat lan irketleri mal varl klar n n denmesine yetmeyece i bilinen bir alacaklar bulunmad n veya b yle bir alacak istemi beklenmedi ini do rulad taktirde ilan y k ml l ortadan kalkar . Yeni TTK da ortaklar n ki isel sorumluluklar 158. md. uyar nca; devir olan irketin bor lar ndan, birle meden nce sorumlu olan ortaklar n sorumluluklar birle meden sonra devam eder.

6 Ortaklar n ki isel sorumluluklar na ili kin TTK 158/2 uyar nca devir olan irketin ortaklar na ili kin bu ki isel sorumluluk birle me karar n ilan tarihinden itibaren y ll k zaman a m na tabidir. ili kilerinin durumu hakk nda b l nmeyle ilgili 178/1 m. at f yap lm t r. Buna g re, tam veya k smi b l nmede i ilerle yap lan hizmet s zle meleri, i i itiraz etmedi i taktirde, devir g n ne kadar s zle meden do an b t n hak ve bor larla devir alana ge er. DEV R TTK da devir ayr ca anlat lmam olup, birle me ile birlikte anlat lm t r. artlar yerine getirildi inde, Vergi kanunlar a s ndan, Birle menin VERG S Z yerine getirilmesi i lemine DEV R denir. KDV a s ndan, Birle me, Devir, D n m ve B l nme lemleri: (Md:17/4-c) GVK 81. Md. belirtilen i lemler ile KVK g re yap lan devir ve b l nme i lemleri KDV den istisnad r Buna g re, devrolunan kurumun devir tarihinde sonraki d neme devreden KDV si var ise, s z konusu vergiyi devralan kurum m kerrer indirime yol a mayacak ekilde indirim konusu yapabilecek ve devrolan kuruma ait KDV iadesi, mahsup, tecil ve terkin i lemleri devralan kurum taraf ndan takip edilmesi gerekir.

7 Damga Vergisi Kanunu 2 say l liste IV/17 bendi gere ince birle me, devir, b l nme nedeniyle d zenlenen ka tlar DV den istisnad r. Har lar Kanunun 123. maddesine g re de, anonim, eshaml komandit ve limited irketlerin birle me, devir ve b l nmeleri nedeniyle yap lacak i lemler harc dan istisnad r. DEV R ARTLARI Devir, tam m kellef kurumlar aras nda kay tl de erler zerinden ve k l halinde devralma suretiyle ger ekle tirilen i lemdir. Birle menin vergisiz ger ekle tirilebilmesi i in (devir say lma) gerekli artlar, Birle me sonucunda infisah eden kurum ile birle ilen kurumun kanuni veya i merkezlerinin T rkiye de bulunmas . M nfesih kurumun devir tarihindeki bilan o de erlerinin, birle ilen kurum taraf ndan bir b t n halinde devral nmas ve aynen bilan osuna ge irilmesi, gerekir. Birle mede olu an kar n vergisinin devir an nda de il, devralan irketin ilk vergi beyan nda denir.

8 Devir tarihi, devre ili kin karar n ticaret sicilinde yay nland g nd r. Devralan ve devrolan irketlerin genel kurullar ayn tarihte yap l rsa tarih konusu sorun olmaz. Ancak irketlerin genel kurullar farkl tarihlerde yap ld nda devir tarihinin hangi tarih olaca konusunda farkl g r ler bulunmaktad r. Birle menin devir h km nde olabilmesi i in ikinci bir art da m nfesih irketin bilan o de erlerinin birle ilen kurum taraf ndan b t n halinde devral nmas ve aynen bilan osuna ge irilmesidir. Ayr ca, devir yoluyla iktisap edilen iktisadi k ymetler yeni iktisap gibi de erlendirilmez. Devrolan irket kay tlar ndaki amortisman tutarlar aynen devralan irketin hesaplar na ge irilir ve kalan amortisman s releri dikkate al n r. VERG LEND R LMEME ARTLARI Birle me i lemi devir olarak say lmaktad r.

9 KVK 20. g re bu devir i leminin vergisiz ger ekle tirilebilmesi i in; Devir tarihi itibar yla haz rlanacak m nfesih kuruma ait kurumlar vergisi beyannamesi verilmeli ve devralan kurum devrolan kurumun tahakkuk etmi ve edecek vergi bor lar n deyece ini ve di er devlerini yerine getirece ini, beyan etmelidir. irket birle mesi belirli artlar n yerine getirmesi durumunda devir h km nden yararlan r. M nfesih kurum devir ncesi devam eden faaliyet kazanc n beyan eder. K st kurumlar vergisi beyannamesi birle menin TSG nde yay mlanmas ndan itibaren m nfesih kurumun ba l oldu u vergi dairesine 30 g n i inde verilir. Devir i leminin hesap d neminin kapand aydan kurumlar vergisi beyannamesinin verildi i ay n sonuna kadar ge en s rede yap lmas halinde, m nfesih kurumun nceki hesap d nemine ili kin olarak haz rlanan, kurumlar vergisi beyannamesini de ayn s re i erisinde ayn vergi dairesine verilir.

10 Rnek; k st d nem kurumlar vergisi beyannamesi tarihine kadar verilmesi gerekmektedir. 2013 hesap d nemine ili kin KVB si normalde tarihine kadar verilmesi gerekirken en ge tarihine kadar verilmesi gerekmektedir. Devir i leminin hesap d neminin kapand aydan KVB nin verildi i ay n sonuna kadar ge en s re i erisinde yap lmas halinde, ge mi d nem beyannamesi ile k st d nem beyannamesi birlikte verilmektedir. KVB beyannamelerinden herhangi birinin zaman nda verilmemesi durumunda devir i lemi ge ersiz say l r. VERG LEND RME ARTLARINA UYULMAMASI Yukar da say lan artlar ekil art olup uyulmamas halinde devir vergisiz birle me h k mlerinden faydalanamaz. ZELL KL HUSUSLAR Devir nedeniyle birle en irketlerin katland giderler KVK 8. Maddesi uyar nca gider yaz labilir. Ayn zamanda devir alan irketin katland giderler i lerin devaml bir surette geni letilmesi i in yap lan ve kar l nda maddi bir k ymet iktisap olunmayan ilk tesis ve taazzuv giderleri niteli inde oldu undan, kurum taraf ndan aktifle tirilmesi ihtiyaridir Devir tarihine kadar olan k st d nem i in devir olan kurum k st d nem amortisman hesaplayacakt r.