SOĞUK ŞEKİLLENDİRME KALIPLARI - ekoendustri.com

1 M LL E T M BAKANLI I megep (MESLEK E T M VE RET M S STEM N N G LEND R LMES PROJES ) METAL TEKNOLOJ S SO UK EK LLENDERME KALIPLARI ANKARA 2006 Milli E itim Bakanl taraf ndan geli tirilen mod ller; Talim ve Terbiye Kurulu Ba kanl n n tarih ve 269 say l Karar ile onaylanan, Mesleki ve Teknik E itim Okul ve Kurumlar nda kademeli olarak yayg nla t r lan 42 alan ve 192 dala ait er eve retim programlar nda ama lanan mesleki yeterlikleri kazand rmaya y nelik geli tirilmi retim materyalleridir (Ders Notlar d r). Mod ller, bireylere mesleki yeterlik kazand rmak ve bireysel renmeye rehberlik etmek amac yla renme materyali olarak haz rlanm , denenmek ve geli tirilmek zere Mesleki ve Teknik E itim Okul ve Kurumlar nda uygulanmaya ba lanm t r.

2 Mod ller teknolojik geli melere paralel olarak, ama lanan yeterli i kazand rmak ko ulu ile e itim retim s ras nda geli tirilebilir ve yap lmas nerilen de i iklikler Bakanl kta ilgili birime bildirilir. rg n ve yayg n e itim kurumlar , i letmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler mod llere internet zerinden ula labilirler. Bas lm mod ller, e itim kurumlar nda rencilere cretsiz olarak da t l r. Mod ller hi bir ekilde ticari ama la kullan lamaz ve cret kar l nda sat lamaz. i A IKLAMALAR ..iii G R .. 1 RENME FAAL YET -1 .. 3 1. MAK NELER .. 3 Makinelerin Tan m ve S n fland r lmas .. 3 Makinelerin S fland r lmas .. 3 Kamalar n Tan m ve e 4 Pimler, Tan m ve e 5 Ya lama.

3 8 Ya laman n Tan m ve zellikleri .. 8 Ya lama e itleri .. 8 Ya laman n Amac ve nemi .. 9 So uk ekillendirme Kal plar .. 9 So uk ekillendirme Kal plar n n Tan m ve e 9 So uk ekillendirme Kal plar n n Prese Ba lanmas .. 11 Kesme ve Delme Kal p Resimleri .. 14 Kesme ve Delme Kal p Resmi izimi .. 16 UYGULAMA FAAL YET .. 21 L ME VE DE ERLEND RME .. 22 RENME FAAL YET -2 .. 24 2. SO UK EK LLEND RME KALIBINDA E ME VE B KME YAPMAK .. 24 Kal plar n Preslere Ba lanmas .. 25 Kal plar n Ba land Pres e itleri .. 26 Kal plar n Preslere Ba lanmas nda Kullan lan Tak mlar .. 26 E me B kme Kal plar nda G Hesaplamalar ve Makine Se iminin nemi .. 26 E ilme Dayan m Hesab .. 26 B kmede Par a Boyunun Hesaplanmas .. 27 UYGULAMA FAAL YET .. 29 L ME VE DE ERLEND RME .. 30 RENME FAAL YET 3.

4 32 3. SO UK EK LLEND RME KALIBINDA SIVAMA YAPMAK .. 32 S vama leminin Yap l .. 32 Kal plar n Preslere Ba lanmas .. 33 S vama ( ekme) Kal p Resimleri .. 33 S vama Kal plar nda G Hesaplamalar ve Makine Se iminin 34 S vama ( ekme) Kal b Resmi 35 Bas n l Makaralar Yard m yla S vama Yapmak .. 37 UYGULAMA FAAL YET .. 38 L ME VE DE ERLEND RME .. 39 RENME FAAL YET -4 .. 41 4. B LE K (ARDI IK) KALIPLAR .. 41 So uk ekillendirme Kal plar n Prese Ba lama .. 41 Bile ik (Ard k) Kal p Resimleri .. 41 UYGULAMA FAAL YET .. 43 L ME VE DE ERLEND RME .. 44 MOD L DE ERLEND RME .. 46 NDEK LER iiCEVAP ANAHTARLARI .. 47 49 iiiA IKLAMALAR KOD 521 MMI225 ALAN Metal Teknolojisi DAL/MESLEK Metal Do ramac l MOD L N ADI So uk ekillendirme Kal plar MOD L N TANIMI Seri retimde kullan lan so uk olarak kesme, delme, b kme, ekme yapan kal plarda al may i eren bir renme metaryalidir.

5 S RE 40/32 N KO UL Seri Montaj Kal plar mod l n alm olmak. YETERL K So uk ekillendirme kal plar nda al mak MOD L N AMACI Genel Ama Gerekli ortam ve ekipman sa land nda tekni e ve olarak seri retime uygun olarak seri retimde kullan lan so uk olarak kesme, delme, b kme, ekme, yapan kal plarda al ma yapabileceksiniz. Ama lar Tekni e uygun olarak par alara tala kald rmadan so uk delme, kesme yap labilen i kal plar nda al abileceksiniz. Tekni e uygun olarak par alara so uk olarak b kme yap labilen i kal plar nda al abileceksiniz. Tekni e uygun olarak par alara so uk olarak ekme yap labilen i kal plar nda al abileceksiniz. Tekni e uygun olarak par alara so uk olarak ikellendirme yapan bile ik (ard k) i kal plar nda al abileceksiniz.

6 E T M RET M ORTAMLARI VE DONANIMLARI Ortam: So uk ekillendirme at lyeleri veya ger ek al ma ortam Donan m: Makine, hidrolik ve eksantrik presler, l me aletleri, i g venli i ile ilgili ekipmanlar, anahtar tak mlar ve ya danl k malzemeleri ile di er el aletleri. L ME VE DE ERLEND RME Her faaliyet sonras nda o faliyetle ilgili de erlendirme sorular ile kendi kendinizi de erlendireceksiniz. retmen, mod l sonunda size l me arac (uygulama, soru-cevap)uygulayarak mod l uygulamalar ile kazand n z bilgi ve becerileri l erek de erlendirecektir. A IKLAMALAR 1 G R Sevgili renci, Ya am n z boyunca mesle iniz ile ilgili teknolojik yenilikleri izlemek, f rsat buldukca uygulama yapmak durumundas n z.

7 Bu mod l ba ar ile tamamlaman z halinde el ile kesme konusunda l almay , tala l ve tala s z kesmeyi ve g venli al may uygulayarak kavram olacaks n z. Bu mod lde yer alan so uk ekillendirme kal plar konusunu uygulama yaparak renmeniz, size baz zellikler kazand racakt r. al malar n z en m kemmel bir ekilde yaparak, lkemizin ve sanayimizin nitelikli insan g c ihtiyac n bir birey olarak kar laman z yan nda, lkenize faydal olma mutlulu unu ve sevincini de ya ayacaks n z. G R 2 3 RENME FAAL YET -1 Bu faaliyet sonunda gerekli ortam ve ekipman sa land nda tekni e uygun olarak seri retimde kullan lan so uk olarak kesme ve delme yapan kal plarda al abileceksiniz. Kesme kal plar n n kulland retim ortamlar n gezerek ara t r n z ve not ediniz.

8 Delme kal plar n n kulland retim ortamlar n gezerek ara t r n z ve not ediniz. Ara t rmalar n z , internet ortam ndan, bu alanla ilgili yaz l veya g rsel kaynaklardan veya bu alanla al an i letme ortam ndan yapabilirsiniz. 1. MAK NELER Makinelerin Tan m ve S n fland r lmas Makineler, nsan g c ile uzun s reler i inde yap labilen veya insan g c n n yeterli olmad i leri daha az zamanda ve daha az masrafla iyi bir ekilde yapmalar n sa layan ayg tlara denir. Makinelerin S fland r lmas Enerji Makineleri: Odun, k m r, do al gaz, benzin ve benzeri yan c maddelerdeki s enerjisini di er enerji t rlerine d n t ren veya hava, su ak m ile su d gibi do al kaynaklardaki enerjiyi, end stride kullan labilir duruma getiren makineler, enerji makineleridir.

9 Bunlar: Su motorlar , su arklar ve su t rbinleridir. Hava motorlar , r zgar n etkisi ile d nerek elektrit reten d zeneklerdir. Elektrik makineleri, elektrik enerjisini mekanik enerjiye eviren elektrik motoru ile al an makinelerdir. Is motorlar , benzin, dizel, LPG ile al an ve atom ekirde inin par alanmas yla elde edilen n kleer enerji ve ayr ca g ne enerjisi ile al an makinelerdir. Makineleri: Enerji makinesinin verdi i enerji ile al arak ihtiya duyulan e itli i lemleri yapan makinelerdir. RENME FAAL YET 1 AMA ARA TIRMA 4 Bunlar: tezg hlar , par alara istenilen ekli vermeye yarar. rnek, ahmerdan, makineli eki ler, eksantrik presler, torna tezgahlar , frezeler, maktap tezgahlar , planyalar, z mpara ta lar , testere tezgahlar , abkant presler, silindir ve boru b kme makineleri gibi.

10 Makineleri; g n m z sanayisinde kullan lan ve ya amam za b y k kolayl k sa layan t m makinelerdir. Pompalar; di er ad tulumba olan bu makineler su, ya , benzin ve mazot gibi s v ak kanlar n bir yerden ba ka bir yere aktar lmas nda kullan lan makinelerdir. Kompres rler; emdi i havay kademeli olarak s k t rarak, bas nca dayan kl elikten yap lm depolara depo eder. Boyama sanayisinde, ta ve kaya k rma makinelerinde, otomobil fren sistemlerinde, hava ile al an otomatik kap larda ve benzeri yerlerde yayg n olarak kullan lmaktad r. Vantilat rler, kapal ve s cak yerlerde hava ak m olu turarak serinlik elde etmek i in kullan lan makinelerdir. Aspirat rler, erideki kirli havay bacalar yard m ile d ar vermede kullan lan makinelerdir.