Uprawnienia zawodowe dla elektryków - sep.krakow.pl

1 1 Uprawnienia zawodowe dla elektryk w Jan Strza ka Oddzia Krakowski SEP 1. Rodzaje uprawnie zawodowych dla elektryk w Elektrycy, jako grupa zawodowa mog ubiega si o uzyskanie nast puj cych uprawnie zawodowych: 1) Uprawnienia w zakresie eksploatacji, 2) Uprawnienia budowlane, 3) Uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego, 4) Uprawnienia rzeczoznawcy, specjalisty, asystenta i weryfikatora SEP, 5) Uprawnienia bieg ego s dowego, 6) Uprawnienia audytora energetycznego, 7) Uprawnienia do sporz dzania wiadectw charakterystyki energetycznej, 8) Uprawnienia specjalisty w zakresie jako ci energii elektrycznej, 9) tytu EUR ING 10) stopie specjalizacji zawodowej in ynier w i technik w. Z podanego zestawienia wynika du a r norodno uprawnie i stosunkowo du a ilo uprawnie o jakie mog , lub o jakie musz ubiega si osoby chc ce wykonywa zaw d elektryka. Wi kszo wymienionych wy ej uprawnie zosta a wprowadzona z mocy obowi zuj cych Ustaw w drodze rozporz dze wykonawczych, kt re ulegaj ci g ym zmianom i modyfikacjom.

2 Niekt re z wymienionych uprawnie funkcjonuj od kilkudziesi ciu lat i do nich nale uprawniania wymienione wy ej w p. 1) i 2), a niekt re, jak Uprawnienia do sporz dzenia certyfikat w energetycznych budynk w ( ), specjalisty w zakresie jako ci energii elektrycznej (p. 8) oraz tytu EUR ING od kilku lat do kilkunastu lat. Je eli chodzi o liczb os b zainteresowanych uzyskaniem poszczeg lnych uprawnie , to najwi ksza grupa elektryk w dotyczy uprawnie w zakresie eksploatacji urz dze , instalacji i sieci energetycznych oraz uprawnie budowlanych w zakresie projektowania i kierowania robotami budowlanymi w zakresie sieci i instalacji elektrycznych i elektroenergetycznych. Natomiast mniejszym zainteresowaniem elektryk w ciesz si uprawniania audytora energetycznego, Uprawnienia specjalisty w zakresie jako ci energii elektrycznej , tytu IN YNIERA EUROPEJSKIEGO oraz stopie specjalizacji zawodowej in ynier w i technik w, przy czym ostatnie trzy rodzaje uprawnie nie maj umocowania ustawowego.

3 2. Zasady uzyskiwania poszczeg lnych rodzaj w uprawnie Uprawnienia w zakresie eksploatacji Uprawnienia kwalifikacyjne w zakresie eksploatacji urz dze , instalacji i sieci energetycznych nale do uprawnie zawodowych obejmuj cych najszersz grup elektryk w. Szacuje si , e liczba os b legitymuj cych si wiadectwami kwalifikacyjnymi wynosi w skali kraju od ok. 2 do 3 mln os b. Rocznie o uzyskanie potwierdzenia posiadania tych kwalifikacji wyst puje oko o 100 ty . os b. 2 Zapewnienie odpowiedniego poziomu us ug zwi zanych z energetyk wymaga, aby pracuj cy przy urz dzeniach, instalacjach i sieciach energetycznych posiadali gruntown wiedz techniczn i niezb dne do wiadczenie. Wymagania w tym zakresie okre la Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne ( Nr. 89 poz. 625 z 2006r. z p n. Zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporz dzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo ecznej z dnia 28 kwietnia 2003r.

4 W sprawie szczeg owych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmuj ce si eksploatacj urz dze , instalacji i sieci (energetycznych dop. Autora) (Dz. U. nr 89, poz. 828). Szczeg owe wymagania odno nie zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji w zakresie eksploatacji podaje podane wy ej Rozporz dzenie MGPiPS z , kt re wprowadza zr nicowanie wymaga w zale no ci od rodzaju prac i stanowisk pracy oraz od rodzaju i grupy urz dze energetycznych. W 5 ust. 1 Rozporz dzenia MGPiPS okre lono, e eksploatacj urz dze , instalacji i sieci mog zajmowa si osoby, kt re spe niaj wymagania kwalifikacyjne dla nast puj cych rodzaj w prac i stanowisk pracy: 1) eksploatacji do kt rych zalicza si stanowiska os b wykonuj cych prace w zakresie obs ugi, konserwacji, remont w, monta u i kontrolno-pomiarowym; 2) dozoru do kt rych zalicza si stanowiska os b kieruj cych czynno ciami os b wykonuj cych prace w zakresie okre lonym w pkt 1) oraz stanowiska pracownik w technicznych sprawuj cych nadz r nad eksploatacj urz dze , instalacji i sieci.

5 W rozporz dzeniu zosta y wyra nie okre lone dwa r wnorz dne i odr bne od siebie rodzaje prac i stanowisk w zakresie eksploatacji i dozoru z jednoczesnym okre leniem wymaga , jakie tych kategorii dotycz . W zale no ci od rodzaju urz dze energetycznych, w Za czniku Nr 1 do w/w rozporz dzenia wyr niono trzy grupy urz dze : grupa 1: elektroenergetyczna, grupa 2: cieplna, grupa 3: gazowa. Dokumenty potwierdzaj ce posiadanie kwalifikacji do pracy przy eksploatacji urz dze , instalacji i sieci energetycznych nosz nazw wiadectw kwalifikacyjnych i upowa niaj do samodzielnego wykonywania pracy na okre lonym stanowisku i na okre lone urz dzenia w danej grupie urz dze . W/w rozporz dzenie nie okre la o adnych wymaga dotycz cych wykszta cenia i przygotowania zawodowego os b poddaj cych si post powaniu kwalifikacyjnemu. Istotn wad rozporz dzenia z 2003r.

6 By o odst pienie od stosowanej wcze niej i bezwzgl dnie koniecznej zasady okresowego (co 5 lat) sprawdzania spe niania wymaga kwalifikacyjnych, co autorzy rozporz dzenia t umaczyli brakiem upowa nienia ustawowego . By o to o tyle dyskusyjne, e poprzednio obowi zuj ce rozporz dzenie z 1998r., wydane z mocy tej samej Ustawy zawiera o zapis odno nie okresowo ci sprawdzania kwalifikacji. Ustawodawca dostrzeg jednak liczne protesty stowarzysze naukowo-technicznych, obawiaj cych si znacznego obni enia poziomu wiedzy technicznej s u b eksploatacyjnych i w dniu 4 marca 2005r. Sejm przyj Ustaw o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz ustawy Prawo ochrony rodowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 352), w kt rej dokona istotnych i po danych zmian w art. 54 ustawy z 1997r. W artykule tym wprowadzono rozszerzaj ce zapisy dotychczas obowi zuj cych przepis w.

7 I tak po dodano ust. 1a i 1b w brzmieniu: 1a. Sprawdzenie spe nienia wymaga kwalifikacyjnych powtarza si co pi lat. 3 1b. W razie stwierdzenia, e eksploatacja urz dze , instalacji i sieci jest prowadzona niezgodnie z obowi zuj cymi przepisami, na wniosek pracodawcy, inspektora pracy, Prezesa URE lub innego organu w a ciwego w sprawach regulacji gospodarki paliwami i energi , o kt rych mowa w art. 21a, sprawdzenie spe nienia wymaga kwalifikacyjnych nale y powt rzy przed up ywem pi ciu lat. W przepisach przej ciowych omawianej ustawy zamieszczono art. 16, w brzmieniu: wiadectwa kwalifikacyjne, o kt rych mowa w art. 54 ustawy wymienionej w art. 1, wydane bezterminowo na podstawie dotychczasowych przepis w, zachowuj moc przez okres 5 lat, od dnia wej cia w ycie niniejszej ustawy . Uzupe nienie art. 54 Ustawy Prawo energetyczne, przywr ci o wi c obowi zek okresowego, co pi lat, sprawdzania posiadanych kwalifikacji przez osoby obs uguj ce urz dzenia, instalacje i sieci energetyczne, zniesiony z dniem 20 czerwca 2003r.

8 , w zwi zku z wydaniem nowego rozporz dzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo ecznej z dnia 28 kwietnia 2003r. Przywr cenie 5-letniego okresu wa no ci wiadectw kwalifikacyjnych zosta o wprowadzone Rozporz dzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 20 lipca 2005r. zmieniaj cym rozporz dzenie w sprawie szczeg owych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmuj ce si eksploatacj urz dze , instalacji i sieci (Dz. U. Nr 141, poz. 1189). Sprawdzenia kwalifikacji posiadanych przez osoby zajmuj ce si eksploatacj urz dze , instalacji i sieci energetycznych dokonuj komisje kwalifikacyjne na podstawie organizowanego przez nie egzaminu. Zgodnie z art. 54 ust. 3 Prawa energetycznego organem w a ciwym do powo ywania komisji jest Prezes Urz du Regulacji Energetyki oraz w ograniczonym zakresie okre leni w ustawie ministrowie i Szefowie Agencji.

9 W latach 2009-2010 podj te zosta y ponownie dzia ania dla zmiany zapis w w Art. 54 dotycz cym uprawnie kwalifikacyjnych. W ich efekcie w sierpniu 2011r. Sejm przyj zmiany zapis w w Ustawie Prawo Energetyczne wprowadzaj ce: Uprawnienia bezterminowe dla pracownik w przedsi biorstw energetycznych, Uprawnienia okresowe dla os b wiadcz cych us ugi dla konsument w, oraz mikroprzedsi biorc w, ma ych i rednich przedsi biorc w. Dotychczas nie zosta o wydane rozporz dzenie wykonawcze w tej sprawie i KK funkcjonuj ce w SEP nadaj Uprawnienia wa ne przez 5 lat. Projekt zmian rozporz dzenia kwalifikacyjnego od kilku miesi cy jest przygotowywany przez zesp powo any przez Ministerstwo Gospodarki, w sk adzie kt rego wyst puj przedstawiciele SEP. Uprawnienia budowlane Istotne znaczenie z punktu widzenia procesu budowlanego posiadaj uprawienia budowlane, czyli Uprawnienia do pe nienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie.

10 Wymagania w tym zakresie okre la aktualnie ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dziennik Ustaw poz. 1118 nr 156 z 2006 roku) oraz wydane na jej podstawie rozporz dzenie Ministra Transportu i Budownictwa dnia 28 kwietnia 2006r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z dnia 16 maja 2006r.). Przepisy te reguluj nadawanie uprawnie do dzia alno ci we wszystkich specjalno ciach procesu budowy, czyli uprawnie budowlanych, w tym dotycz cych elektryk w uprawnie : w specjalno ci instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urz dze elektrycznych i elektroenergetycznych, kt re uprawniaj do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi zwi zanymi z obiektem budowlanym, 4 w specjalno ci telekomunikacyjnej do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi zwi zanymi z obiektem budowlanym w zakresie telekomunikacji przewodowej wraz z infrastruktur telekomunikacyjn oraz telekomunikacji radiowej wraz z infrastruktur towarzysz c.