Transcription of WYROK - sn.pl
1 Sygn. akt IV KK 382/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 marca 2015 r. S d Najwy szy w sk adzie: SSN Przemys aw Kalinowski (przewodnicz cy) SSN Jaros aw Matras SSA del. do SN Jacek B aszczyk (sprawozdawca) Protokolant Dorota Szczerbiak przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Barbary Nowi skiej, w sprawie P. P. obwinionego z art. 51 ust. 2 pkt. 7 w zw. z art. 51 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 2 marca 2015 r., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzy ukaranego od wyroku nakazowego S du Rejonowego w T. z dnia 29 pa dziernika 2013 r., uchyla zaskar ony WYROK i przekazuje spraw do ponownego rozpoznania S dowi Rejonowemu. UZASADNIENIE 2 P. P. zosta obwiniony o to, e: w P. na terenie Portu Lotniczego w dniu 29 kwietnia 2013 r. oko o godziny 17:30 przechowywa i nosi amunicj w postaci dw ch sztuk amunicji my liwskiej typu Breneka kaliber 16 nie maj c przy sobie legitymacji osoby dopuszczonej do posiadania broni w spos b umo liwiaj cy dost p do niej os b nieuprawnionych, tj.
2 O czyn z art. 51 ust. 2 pkt 7 i art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ( ze zm.). Wyrokiem nakazowym z dnia 29 pa dziernika 2013 r. S d Rejonowy w T.: 1. uzna obwinionego za winnego pope nienia zarzuconego mu czynu, wyczerpuj cego znamiona wykroczenia z art. 51 ust. 2 pkt 7 i art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w zwi zku z art. 9 1 i za to na mocy art. 51 ust. 2 w zwi zku z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w zw. z art. 24 1 orzek wobec niego kar grzywny w kwocie 200 z otych; 2. na mocy art. 119 w zwi zku z art. 624 1 zwolni obwinionego od ponoszenia wydatk w post powania, kt rymi w ca o ci obci y Skarb Pa stwa oraz na mocy art. 119 w zwi zku z art. 617 i art. 21 ust. 2 w zwi zku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o op atach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz.)
3 223 ze zm.) zwolni obwinionego od op aty. Orzeczenie to uprawomocni o si w dniu 23 listopada 2013 r. W dniu 17 marca 2014 r., nie zosta uwzgl dniony przez wskazany S d Rejonowy wniosek obro cy ukaranego o przywr cenie terminu do wniesienia sprzeciwu od wydanego wyroku nakazowego. Po rozpoznaniu za alenia obro cy na wydane w tym zakresie orzeczenie s d odwo awczy, tj. S d Okr gowy w G. postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r., utrzyma w mocy zaskar one postanowienie. Na podstawie art. 110 1 oraz art. 111 kasacj od wydanego wyroku nakazowego wni s na korzy P. P. Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucaj c rozstrzygni ciu ra ce naruszenie prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 2 pkt 7 i art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji polegaj ce na uznaniu go za winnego pope nienia zarzuconego czynu, pomimo braku w dzia aniu ukaranego znamion wykrocze okre lonych w tych przepisach, co mia o istotny wp yw na tre zaskar onego orzeczenia i Rzecznik wni s o 3 uchylenie zaskar onego wyroku nakazowego i uniewinnienie obwinionego od pope nienia zarzucanego mu wykroczenia.
4 W toku rozprawy kasacyjnej przedstawiciel Rzecznika Praw Obywatelskich oraz prokurator Prokuratury Generalnej podtrzymali danie zawarte w nadzwyczajnym rodku zaskar enia. S d Najwy szy zwa y , co nast puje. Kasacja jest zasadna, co skutkowa o wydaniem orzeczenia kasatoryjnego, jednak e nie w ca o ci mo na podzieli argumentacj zaprezentowan w jej uzasadnieniu, jak i wniosek ko cowy co do uniewinnienia obwinionego. S d Rejonowy wydaj c WYROK nakazowy istotnie dopu ci si ra cego naruszenia prawa, kt re mia o istotny wp yw na tre wydanego orzeczenia. Zgodnie z art. 10 ust. 9 ustawy o broni i amunicji (dalej: ustawy), noszenie broni w rozumieniu ustawy oznacza ka dy spos b przemieszczania za adowanej broni przez osob posiadaj c bro . Wynika z tego, e przemieszczanie broni niena adowanej, tym bardziej samej amunicji, czyli naboj w przeznaczonych do strzelania z broni palnej (art.)
5 4 ust. 3 ustawy), jest dopuszczalne, ale obwarowane wymogami prawid owego zabezpieczenia, okre lonymi w aktach wykonawczych, tj. w rozporz dzeniu Ministra Spraw Wewn trznych z dnia 26 sierpnia 2014 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji ( ). W dacie pope nienia zarzucanego obwinionemu czynu obowi zywa o rozporz dzenie Ministra Spraw Wewn trznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji ( ) oraz rozporz dzenie Ministr w Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Spraw Wewn trznych i Administracji z dnia 10 kwietnia 2000 r. w sprawie przewo enia broni i amunicji rodkami transportu publicznego ( ze zm.). Przewo enie broni lub amunicji rodkami transportu publicznego bez spe nienia wymog w jej prawid owego zabezpieczenia skutkuje odpowiedzialno ci za wykroczenie z art.
6 51 ust. 2 pkt 8 ustawy o broni i amunicji. Zachowanie ukaranego, na co zasadnie zwr cono uwag w nadzwyczajnym rodku zaskar enia, nie zawiera o znamion zarzuconego czynu zabronionego z art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy. P. P. posiada przy sobie wy cznie amunicj w postaci dw ch sztuk naboi do broni my liwskiej. Zgodnie za z tre ci art. 51 ust. 3 pkt. 2 ustawy, 4 za wykroczenie przewidziane w tym przepisie odpowiada ten, kto posiada bro , nie maj c przy sobie: 1) legitymacji posiadacza broni lub Europejskiej karty broni palnej albo innego dokumentu upowa niaj cego do posiadania broni; 2) legitymacji osoby dopuszczonej do posiadania broni i wiadectwa broni, Jedynie takie zachowania rodz odpowiedzialno karn i nie by o adnych podstaw faktycznych do uznania wype nienia znamion tego wykroczenia przez obwinionego. Wynika z powy szego, e przepisy karne ustawy (Rozdzia 5) wyra nie rozr niaj konsekwencje prawne zwi zane z zakazami dotycz cymi tylko broni, od tych, kt re odnosz si r wnie i do amunicji.
7 Wtedy w przepisach Rozdzia u 5 ustawy zawarte s zwroty: broni i amunicji , b d broni lub amunicji . Nale a o tak e rozwa y , czy stanowisko zawarte w uzasadnieniu kasacji, a dotycz ce jurydycznej istoty wykroczenia stypizowanego w art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy jest trafne. Z tre ci wskazanego przepisu wynika, e penalizowane jest przechowywanie oraz noszenie broni i amunicji w spos b umo liwiaj cy dost p do nich os b nieuprawnionych. W judykaturze zaprezentowano pogl d, i skoro w wi kszo ci przepis w wspomnianej ustawy wyrazy bro , amunicja , czy sp jnik i to mamy do czynienia z koniunkcj , a zatem oba cz ony zdania (przepisu) musz by spe nione kumulatywnie przez sprawc , aby m g ponie odpowiedzialno karn za to wykroczenie (B. Kurz pa: Ustawa o broni i amunicji. Komentarz, Warszawa 2010, s. 136 oraz glosa do wyroku S du Najwy szego z dnia 21 lipca 2011 r.)
8 , III KK 184/11, Prokuratura i Prawo 2012, Nr 5, s. 167). Takie stanowisko oparte jest na pogl dzie, e w tre ci przepis w karnych ustawy o broni i amunicji ustawodawca, przy konstruowaniu znamion strony przedmiotowej, celowo pos u y si b d dyspozycj koniunkcyjn , b d zastosowa dyspozycj alternatywn , co w konsekwencji ma znaczenie przy wyznaczaniu zakresu stosowania tych przepis w. Taka interpretacja oparta zosta a na wyk adni literalnej przepis w. Zwr ci jednak nale y uwag , e tre przepis w art. 51 52 ustawy o broni i amunicji nie mo e by odczytywana jedynie z punktu widzenia dyrektyw wyk adni j zykowej, gdy w ich zakresie znaczeniowym uwzgl dni trzeba r wnie aspekt funkcjonalny (teleologiczny), kontekst genezy, zwi zany z celem prawa (ratio iuris) oraz celem przepisu prawnego (ratio legis) zawartego w przedmiotowym akcie 5 prawnym. Je eli w procesie wyk adni uwzgl dnia si cele prawa, to pos uguj c si celem przepisu nale y go ustali w ten spos b, by by zgodny z celami instytucji, do jakiej analizowany przepis nale y.
9 Trzeba eliminowa takie ustalenia interpretacyjne tekst w prawnych, przy kt rych przyj ciu skutki stosowania odpowiedniego przepisu by yby wadliwe, a w szczeg lno ci prowadzi yby do skutk w niezamierzonych (por. uchwa y S du Najwy szego z dnia: 21 grudnia 1999 r., I KZP 45/99, OSNKW 2000, Nr 1-2, poz. 7 oraz 17 marca 2000 r., I KZP 2/00, OSNKW 2000, Nr 3-4, poz. 22). Nie budzi w tpliwo ci, e ustaw o broni i amunicji nale y lokowa w grupie tych akt w prawnych, kt re zwi zane s z zagwarantowaniem bezpiecze stwa os b i mienia, co implikuje dokonanie w a ciwego zdekodowania zakresu znaczeniowego zawartych w niej przepis w karnych, tym samym poprawnego odczytania wyznaczonego przez ustawodawc zakresu kryminalizacji danej kategorii zachowa . Przepis art. 1 ustawy stanowi, e okre la ona zasady wydawania i cofania pozwole na bro , nabywania, rejestracji, przechowywania, zbywania i deponowania broni i amunicji, przewozu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz przywozu z zagranicy i wywozu za granic broni i amunicji, jak r wnie zasady posiadania broni i amunicji przez cudzoziemc w oraz zasady funkcjonowania strzelnic.
10 W tym akcie normatywnym zawartych jest szereg obostrze i wymog w dotycz cych broni i amunicji, kt re z uwagi na potencja niebezpiecze stwa tych przedmiot w musz pozostawa pod cis kontrol i ochron w zakresie ich dysponowania i to nie tylko w aspekcie formalnym (m. in. konieczno ci wydania stosownych pozwole i rejestracji), ale i faktycznym (m. in. co do nabywania, przechowywania, noszenia, u ywania, deponowania, przewozu). Takie uj cie, jak wskazano, determinuje prawid owe ustalenie znaczenia przepis w zamieszczonych w Rozdziale 5 ustawy, w tym w zakresie tych typ w wykrocze , kt re w ich dyspozycji zawieraj zwrot broni i amunicji , b d broni lub amunicji . Jest oczywistym, e w ustawie przede wszystkim ochronie prawnej podlega bro , ale niew tpliwie zosta a t ochron obj ta r wnie i amunicja, czego dowodzi tre nie tylko wskazanego przepisu art. 1 ustawy, ale i szereg innych postanowie w niej zawartych, w tym w szczeg lno ci: art.