İLK YARDIM MODÜLLERİ

1 SA LIK BAKANLI ISA LIK E T M GENEL M D RL E itimciler in E itim Rehberi LK YARDIMMOD LLER NEGE LMM T D ERKLI L ASANKARA, 2008E itimciler in E itim Rehberi lk Yard m Mod l k Bakanl Sa l k E itimi Genel M d rl Ankara, 2008Sa l k Bakanl Yay n No.: 722 ISBN: 978-975-590-238-8 Her hakk sakl d r. Kaynak g sterilerek al nt yap labilir. Rehberin bir k sm n n ya da tamam n n o alt lmas i in Sa l k Bakanl Sa l k E itimi Genel M d rl nden izin al nmal d rehber Sa l k Bakanl Sa l k E itimi Genel M d rl taraf ndan Bakanl m z Uzmanlar ve niversite retim yelerinden olu turulan al ma grubu taraf ndan haz rlanm t r. Ankara l Sa l k M d rl nde 05-09 Haziran 2006, 03-07 Temmuz 2006 tarihleri aras nda e itim becerileri e itimi alm e itimciler taraf ndan rehberin uygulamas yap lm t m yeri: LKAY OFSET MATBAACILIKE vliya elebi Mahallesi 4.

2 Cadde ilingir Sok. No:27/A skitler / ANKARATel: 341 72 71 - Fax: 341 82 SA LIK B L NC N N GEL T R LMES PROJES E itimciler in E itim RehberiProje EkibiUzm. dris YA ARSa l k Bakanl Sa l k E itimi Genel M d rl Genel M d r Yard mc s Z beyde OZAN Z Sa l k Bakanl Sa l k E itimi Genel M d rl Daire Ba kan Erdo an HORZUMSa l k Bakanl Sa l k E itimi Genel M d rl ube M d r Ertu rul G KTA Sa l k Bakanl Sa l k E itimi Genel M d rl ube M d r Uzm. G lay KARAODULSa l k Bakanl Sa l k E itimi Genel M d rl T bbi TeknologNevin OBANO LUSa l k Bakanl Sa l k E itimi Genel M d rl T bbi TeknologMOD L HAZIRLAMA EK B Prof. Dr. mer KURT PEKGazi niversitesi T p Fak ltesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dal retim yesiDo.

3 Dr. Se il ZKANGazi niversitesi T p Fak ltesi Halk Sa l Ana Bilim Dal retim yesiDr. Serpil ELMALIPINARSa l k Bakanl Temel Sa l k Hizmetleri Genel M d rl Dr. Ay e KURT PEKA nkara l Sa l k M d rl Dr. Vecihi KUTLAYA nkara l Sa l k M d rl Erdo an HORZUMSa l k Bakanl Sa l k E itimi Genel M d rl ube M d r T bbi Teknolog aziye YILMAZA nkara l Sa l k M d rl Ke i ren Sa l k Grup Ba kanl D LB LG S VE MLA Y N NDEN NCELEYENYa ar YILMAZB akan Dan man T rk Dil Kurumu Uzman ED T RLER Durmu AKALIN Ertu rul G KTA Erdo an HORZUM Daire Ba kan ube M d r ube M d r Uzm. G lay KARAODUL Nevin OBANO LU T bbi Teknolog T bbi Teknolog NDEK LERSunu n S zRehber Hakk nda BilgiKONULAR 1- lk Yard mda Temel Kavramlar, Uygulamalar ve nsan V cudunu Tan 2- Temel Ya am Deste 3- Hasta/Yaral Ta ma 4- Kanama ve okta lk Yard 5- Yaralanmalarda ve G ze, Kula a, Buruna Yabanc Cisim Ka malar nda lk Yard 6- K r k- k k ve Burkulmalarda lk Yard 7- Solunum Yolu T kan kl (Heimlich Manevras )

4 Ve Bo ulmalarda lk Yard 8- Bilin Bozukluklar , Kan ekeri D mesi ve G s A r s nda Hastaya/Yaral ya Yakla 9- Yan k, Donma ve S cak arpmas nda lk Yard Zehirlenmeler, B cek Sokmas ve Hayvan Is rmalar nda lk Yard Sa l s rd rebilmek ve daha iyiye g t rebilmek i in evrenin olumsuz nitelikteki sosyal, ekonomik, biyolojik ve fiziksel etkenlerini ortadan kald rmak; ki inin direncini art rmak ve onun sa l k kontrol ya da hastal i in sa l k personeline ba vurmas n , onlar n s ylediklerini anlay p uygulamas n sa lamak hususunda yararlan lacak en nemli ara lardan biri ku kusuz e ilerin hayat artlar n iyile tirmeye ilgi duymalar yla ba layan sa l k e itimi, onlar n hem birey hem de bir ailenin ve toplumun yesi olarak sa l klar n daha iyiye g t rmeleri i in gerekli olan sorumluluk duygusunu geli tirmeyi ama lar.

5 Etkin bir sa l k e itimi, bireysel ve toplumsal sa l olumlu y nde geli tirmek i in bilinmesi ve yap lmas gerekenleri, benimsenen bilgi, tutum, davran ve al kanl klar h line k olarak, toplumu olu turan bireylerin sa l k bilincini, sa l k tutum ve davran n olumlu y nde etkileyerek sa l klar n koruyabilir, geli tirebilir, sa l k hizmetlerinden yararlanabilir, sa l k hizmetlerine katk ve kat l mda bulunabilir, sa l k sorunlar n zebilir h le getirmek amac yla halk m z n sa l k bilincinin geli tirilmesi al malar na zel bir nem vermekteyiz. Bu kapsamda, lke d zeyinde y r t len halk n sa l k e itimlerinde kullan lmak zere e itimcilerimize y nelik E itimciler in E itim Rehberleri haz rlanm t e itim rehberlerinin halk n sa l k e itimlerinde ortak dil ve e itim y ntemi olu turmas a s ndan sa l n geli tirilmesine ve sa l k g stergelerine olumlu katk sa layaca inanc nday m.

6 Bu vesile ile e itim rehberlerinin haz rlanmas nda eme i ge en herkesi kutluyor, bu al mam z n vatanda lar m za ve sa l k e itimcilerimize faydal olaca inanc yla insan sa l i in aba sarf eden herkese kranlar m sunuyorum. Prof. Dr. Recep AKDA Sa l k Bakan N S ZToplumun sa l n geli tirmek ve korumak lkelerin vazge ilmez politikalar aras ndad r. Bu anlay , 1978 y l nda yay mlanan ve D nya Sa l k rg t (DS ) ne ye lkeler taraf ndan onaylanm bir uluslararas sa l k s zle mesi olan Alma-Ata Bildirgesi nde Temel Sa l k Hizmetleri kavram olarak tan mlanm ; kapsam i erisinde de bir toplumda yayg n olarak g r len sa l k sorunlar , bunlar n nlenmesi ve denetimi ile ilgili konularda halk n e itilmesi hususu vazge ilemez hizmetler aras nda yer alm t r.

7 Sa l k e itimi, ki iye ve topluma y nelik koruyucu hekimlik uygulamalar ndan biri oldu u kadar, bireylerin kendi sa l klar ile ilgili sorumluluk almalar ve b ylece halk n sa l k hizmetlerine do rudan kat l m anlam na da gelmekte ve sa l n geli tirilmesi konular nda nemli uygulamalardan biri olmaktad sa l k hizmetleri yakla m , hizmet sundu umuz toplumu daha ger ek i bir g zle tan mam z , sorunlar do ru olarak belirlememizi ve ak lc politikalar geli tirmemizi sa lam t r. Bu er evede DS taraf ndan 21. y zy l n sa l k hedefleribelirlenmi , ye lkelerden en st d zeyde politik kararl l k sa lamalar ve bu hedeflerle uyumlu eylem planlar n haz rlamalar beklenmi tir. T rkiye de UlusalSa l k 21 Politikas olu turulmas giri imi, Bakanl m z nc l nde ba lat lm ; DS n n er evesini izdi i Herkese Sa l k Hedef ve Stratejileri do rultusunda T rkiye nin 21.

8 Y zy l i in sa l k politikas belirlenmi tir. lkemizde mevcut sa l k mevzuat na g re birinci basamak sa l k kurulu lar nda g rev yapan sa l k personeli halk sa l kla ilgili konularda e itmek ile g revlendirilmi ve bug ne kadar halk n sa l k e itimine y nelik e itim faaliyetleri sa l k kurum ve kurulu lar m zda mevcut imk nlar ile y r t lm t l k e itimi; sa l n geli tirilmesi faaliyetleri i erisinde nemli bir yer tutmakta ve temel olarak sa l toplumsal bir de er h line getirmeyi, halk sa l k sorunlar n zmek i in kullanabilece i bilgi ve becerilerle donatmay , sa l k hizmetlerinin geli mesini sa lamay ama lamaktad r. Sa l n geli tirilmesi faaliyetleri b t n olarak bir a aca benzetildi inde, halk n sa l k e itimi bu a ac n g vdesini olu turmaktad r.

9 Bu anlay ile halk n sa l k e itimlerinde lke genelinde verimlili in art r lmas , e itimlerde ortak dil ve e itim metodolojisi kullan lmas , e itimlerin izlenebilir ve l lebilir bir yap ya kavu turulmas na y nelik halk n sa l k e itimini y r tecek personel i in Bakanl m z n uzmanlar ve niversite retim yelerinden olu an gruplarca Sa l k ve Sa l n Korunmas , reme Sa l , ocuk ve Ergen Sa l , Beslenme, Bula c Hastal klar ve Korunma, lk Yard m ve Ruh Sa l ana konu ba l klar nda uzun, titiz ve zverili bir al ma sonucunda e itim rehberleri haz rlanm ve e itimcilerimizin kullan m na sunulmu rlanan bu E itim Rehberleri nin bundan b yle y r t lecek halk n sa l k e itimi faaliyetlerine nemli katk sa layaca inanc ile eme i ge en herkesi g n lden kutluyor ve te ekk rlerimi sunuyorum.

10 Do . Dr. Sinan YOL Sa l k E itimi Genel M d r REHBER HAKKINDA B LG Bakanl m z n temel g revlerinden biri de bireylere sa l k konusunda do ru bilgiler ileterek do ru davran lar kazanmas s recinde destek olmak, y nlendirmek ve e itmektir. Bu kapsamda, Bakanl m z n politika, hedef ve hizmetlerine y nelik halk n sa l k bilincinin geli tirilmesi amac yla halk n sa l k e itimini y r tecek e itimciler i in interaktif (etkile imli, kat l mc ) e itim y ntem ve tekniklerine uygun olarak Bakanl m z n uzmanlar ve niversite retim yelerinden olu an gruplarca 7 ana konu 57 alt ba l kta E itimciler in E itim Rehberi haz rlanm t r.