TOPRAKTA MAKRO BESİN ELEMENTİ ... - …

1 LL E T M BAKANLI IORTA RET M PROJES laboratuvar H ZMETLER TOPRAKTAMAKRO BES N ELEMENT ANAL ZLER 1524LT0108 Ankara,2011 Bu mod l, mesleki ve teknik e itim okul/kurumlar nda uygulanan er eve retim Programlar nda yer alan yeterlikleri kazand rmayay nelik olarak rencilererehberliketmekamac ylahaz rlanm bireysel renmemateryalidir. Mill E itim Bakanl nca cretsiz olarak verilmi tir. PARA LE R ..1 RENME FAAL YET TOPRAKTA AZOT TAY N .. Bitki Besin MAKRO Besin Mikro Besin Besin Elementlerinin Topraktaki Konumlar .. Azotun Bitki Beslemedeki TOPRAKTA Azot Tayin Metotlar .. TOPRAKTA Kjeldahl Metoduyla Toplam Azot Kullan lan Ara Gere Kullan lan Kimyasallar ve Analizin Yap l.

2 7 UYGULAMA FAAL YET ..10 L ME VE DE ERLEND RENME FAAL YET TOPRAKTA FOSFOR TAY N .. Fosforun Bitki Beslemedeki TOPRAKTA Fosfor Tayin Metotlar .. TOPRAKTA Sodyum Bikarbonatta z nebilen Fosfor Kullan lan Ara Gere Kullan lan Kimyasallar ve Analizin Yap l ..18 UYGULAMA FAAL YET ..23 L ME VE DE ERLEND RENME FAAL YET TOPRAKTA POTASYUM TAY N .. Potasyumun Bitki Beslemedeki TOPRAKTA De i ebilir Potasyum Kullan lan Ara Gere Kullan lan Kimyasallar ve Analizin Yap l .. Alev Alev Fotometresinin K s mlar .. Alev Fotometresinin Kullan m ..33 UYGULAMA FAAL YET ..35 L ME VE DE ERLEND L DE ERLEND NDEK LERiiA IKLAMALARKOD524LT0108 ALANL aboratuvar HizmetleriDAL/MESLEKTar m laboratuvar /Tar m laboratuvar TeknisyeniMOD L N ADIT opraktaMakroBesinElementiAnalizleri-1 MOD L N TANIMIT oprakta bulunanmakro bitkibesin elementlerindenazot,fosfor ve potasyumtayinlerininyap lmas ile ilgilibilgilerinverildi i renme RE40/32 N KO ULToprakNumunesini Analize Haz rlama,Vol metrikAnaliz lemleri,KalibrasyonE risiOlu turmamod lleriniba arm olmakYETERL KTopraktamakrobesin elementianalizleriyapmakMOD L N AMACIG enel Ama Gerekli ortam sa land nda tekni ine uygun olaraktopraklardaazot.

3 Potasyum tayini T M RET MORTAMLARI VEDONANIMLARIO rtam: laboratuvar ortam , k t phane, internet, bireysel renme ortamlar m:Hassas terazi, spat l, tart m kab , pipet, puar,yanmaz eldiven,Kjeldahlcihaz , eker ocak, mez r, erlen,b ret, hesap makinesi, yatay alkalay c , filtre k d ,huni,milimetrik k t, spektrofotometre, ekstraksiyon i esi, alevfotometresi,Kjeldahlkataliz rtableti,s lf rik asit, sodyumhidroksit, borik asit, tashiri indikat r , hidroklorik asit,sodyum bikarbonat, amonyum molibdat, kalay klor r,potasyum dihidrojen fosfat, amonyum asetat, potasyumklor r L ME VEDE ERLEND RMEMod l i inde yer alan her renme faaliyetinden sonraverilen l me ara lar ile kendinizi de erlendireceksiniz.

4 Retmen mod l sonunda l me arac ( oktan se meli test,do ru-yanl testi,bo lukdoldurma,e le tirmevb.)kullanarak mod l uygulamalar ile kazand n z bilgi vebecerileri l erek sizi de IKLAMALAR1G R Sevgili renci,Bitkilerin b y y pgeli ebilmesii in e itli besin maddelerine ihtiyac vard r. Bubesin maddelerinden baz lar n n al namamas durumunda geli me problemleri ya an r,istenilen verim al namaz. Bitkilerdenbol ve kaliteli r nalabilmeki in eksiklik problemiya anan bu besin maddelerinin g brelemeile direktbitkiye veya topra a verilmesi brelemerastgele olmamal ;ihtiya duyulang breler,yeterlimiktarlardave birprogram d hilindeverilmelidir.

5 Unutulmamal d r ki TOPRAKTA herhangi bir besin maddesininfazlacabulunmas ndan ok, o besin maddesinden bitkinin ne oranda yararland ya dayararlan p yararlanamayaca nemlidir. Bu nedenle yap lacak bilin siz g brelemeler,hemekonomik y nden hem de topraklar n giderek verimsizle mesi y n nden sak ncal d r. Yanl g bre kullan m n engellemek amac yla toprak analizleri yap lmal ve bunlar n sonu lar do rultusunda topraklara uygun g breler mod l tamamlad n zdatopraklarda bulunanmakrobesinelementlerinden azot,fosfor ve potasyum elementlerinin analizleriniyapabilecek bilgi ve beceriye sahipolacaks n R 23 RENME FAAL YET 1 Gerekli ortam sa land nda tekni ine uygunolaraktopraktaazottayiniyapabilecek siniz.

6 Azotun bitkibeslemedeki neminiara t r n z. Topraktaazottayinindekullan lanmetotlar ara t r n TOPRAKTA AZOT TAY N Bitki Besin ElementleriBitkiler,b y y p geli ebilmekve r n verebilmeki in baz besin elementlerinemutlak suretteihtiya geli imi i in mutlakagerekliolan bu elementlereesasbitki besin elementleriad ;karbon, hidrojen, oksijen, azot, fosfor, potasyum,kalsiyum, magnezyum,k k rt,demir, manganez, bak r, inko, molibden, bor ve lan ara t rmalar,bitki b nyesinde bu 16 elementin haricinde farkl elementlerindebulunabilece ini g stermi bitki besin elementlerininharicindeki di erelementler,bitki geli imi i in mutlakagerekli,olmazsa olmaz olanelementler de bulunmad zaman da bitkilernormal geli imlerini s rd r besin elementleriMikro besin elementleriDaha ok su ve havadanal nanlarKarbon (C)Hidrojen (H)Oksijen (O)___Topraktan al nanlarAzot (N)Fosfor (P)Potasyum (K)Kalsiyum (Ca)Magnezyum (Mg)K k rt (S)Demir (Fe)Manganez (Mn)Bak r (Cu)

7 Inko (Zn)Molibden (Mo)Bor (B)Klor (Cl)Tablo : Esas bitki besin elementleri ve kaynaklar RENME FAAL YET 1 AMA ARA TIRMA4 Esas bitki besinelementlerinden karbon ve oksijenin b y k bir k sm ,fotosentezledo rudan havadan al n r. Hidrojen ise do rudan veya dolayl olarak sudan al n er besinelementleri isegenel olarak topraktan al n bitki dokular n n %94-99,5 i karbon, hidrojen ve oksijenden olu maktad havadan vesudan al nan besin elementleridir. Topraktan al nan bitki besinelementleriisebitkinin yap s nda ancak %0,5-6 oranlar nda bulunmaktad beraberhavadan ve sudan al nan besin elementlerininyetersizli i pekg zlenmemekleberabertopraktanal nanbesinelementlerininyetersizli indendolay ciddiproblemlerya anmaktad r.

8 Bu nedenle bitki besin elementleri konusunda daha ok topraktan al nan 13esas bitki besin elementi zerinde durulmaktad MAKRO Besin ElementleriEsas bitki besin elementlerindenkarbon, hidrojen, oksijen, azot, fosfor, potasyum,kalsiyum, magnezyum ve k k rtdi erlerine g redaha fazlamiktarlardakullan l rve bunlarmakro besin elementleri olarakadland r l besin elementleri,di erlerineoranla daha fazlakullan ld ndan topraklardabunlar n eksiklik problemi de daha fazla ya an r. zellikle azot, fosfor ve potasyum en fazlaeksiklik problemi ya anan n ihtiya lar do rultusundag brelerletopra a verilmesi Mikro BesinElementleriEsas bitki besin elementlerindendemir, manganez, bak r, inko, molibden, bor ve klordi erlerine oranladaha azmiktarlardakullan l rveiz elementya damikro besin elementiolarak adland r l elementlerinin tamam topraktanal n elementlerin mikro besinelementi olarak adland r lmas , bitki geli mesinde MAKRO elementlerden daha az neme sahipolduklar anlam na gelmemelidir.

9 Bunlar n eksikli i veya yoklu uh linde de bitkigeli iminde nemli problemler ya an Elementlerinin Topraktaki Konumlar Besin elementlerinin b y k bir k sm TOPRAKTA kompleks yap da bulundu undanbitkiler bu besinelementlerinden faydalanamaz. Bitkilerin bu besin elementlerindenfaydalanabilmesi i inbunlar nayr mas ve al nabilir forma d n mesi gerekir. rne in;azotun kayna ,topraktaki organik maddeler ve havan n serbest mikroorganizma faaliyeti ile baz kimyasal olaylar (amonifikasyon, nitrifikasyon vs.)sonucunda bitkilerin faydalanabilece i amonyum (NH4+) ve nitrat (NO3-) iyonlar formunad n t kten sonra bitkiler taraf ndan al ; TOPRAKTA kalsiyum, demir veal minyum fosfatlarh linde ve z nebilir organik bile ikler eklinde bulunur.

10 Bitkilerin bufosfattan yararlanabilmesi i in bunlar nfosfor iyonlar na (HPO4=ve H2PO4-) unutulmamas gereken nokta,bitkigeli imii in mutlaka gerekli olanelementler,bitkilerin faydalanabilece i formlarda ve bitkigeli imi i in yeterlimiktarlardabulunmal d z nebilir durumda olan besin elementleri aras ndabirdenge bulunmal d r. nk besinelementlerindenbaz lar n ntopraktafazlamiktarda bulunmas di erlerininal m besin elementlerinintoprakta normalden ok fazlabulunmas e itlibesin elementlerininbitki taraf ndan al nmas naengel olabilir. Bu durumaelementler aras ge imsizlik(antagonizm)denir. Baz besin elementleri aras ndakiantagonizm Tablo de ElementAl m naEngelOlunan ElementlerA r azotPotasyum, bak r, borA r fosforPotasyum, kalsiyum, inko, demir, bak rA r potasyumMagnezyum, borA r inkoMangan, demir, bak rA r mangan inko, demirA r demirFosfor, manganA r bak r inko, mangan, demirTablo.