GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ - megep.meb.gov.tr

1 LL E T M BAKANLI IG Y M RET M TEKNOLOJ S TEKST L L FLER 542 TGD019 Ankara,2011 Bu mod l, mesleki ve teknik e itim okul/kurumlar nda uygulanan er eve retim Programlar nda yer alan yeterlikleri kazand rmaya y nelik olarak rencilererehberliketmekamac ylahaz rlanm bireysel renmemateryalidir. Mill E itim Bakanl nca cretsiz olarak verilmi tir. PARA LE R ..1 RENME FAAL YET TEKST L L FLER .. Tekstilin Tan m , lkemizdeki Yeri ve Tekstilin Tan m .. Tekstilin lkemizdeki Yeri ve Tekstil Liflerinin Tan m ve S n fland r lmas .. Do al Kimyasal Tekstil Liflerinin Bak m Lif Kar mlar .. Tekstil Y zey Olu umunda Kullan lan En Uygun Lif Kar mlar .. Lif Kar mlar n n Tekstil Y zeylerine Lif e itlerini FAAL YET.

2 31 L ME VE DE ERLEND RENME FAAL YET PL pliklerle lgili Tan mlar ve E B k B k m e itleri ve Yap lar .. plik Numaraland rma una G re plik Numaraland rma A rl na G re plik Numaraland rma Alfabe Harfleri ve S f rdan Yararlan larak Uygulanan Diki Diki pli inin Tan m ve Se Diki pli inin Sahip Olmas Gereken Kuma a Uygun Diki pli i e Diki pliklerinin Piyasaya Sunulu FAAL YET ..47 L ME VE DE ERLEND L DE ERLEND NDEK LERiiA IKLAMALARKOD542 TGD019 ALANG iyim retim TeknolojisiDAL / MESLEKAlan Ortak Mod l MOD L N ADIT ekstil LifleriMOD L N TANIMIT ekstil lifleri ve iplikler ile ilgili bilgi ve becerilerinanlat ld bir renme RE40/32 N KO ULBu mod l n n ko ulu KTekstilliflerinive ipliklerianaliz etmekMOD L N AMACIG enel Ama :Bu mod l ile gerekli ortam sa land ndatekstil liflerinianaliz liflerini tan yarak hammaddesini do ruolarak ipliklerini tan yarak kuma a uygun diki ipli inise T M RET MORTAMLARI VEDONANIMLARO rtam.

3 S n f, laboratuar, i letme, k t phane, internet ortam ve bunun gibi rencinin kendi kendine veya grupla al abilece i t m ortamlar. Ortam rencilerin grup veyabireysel olarak al aca ekilde d m:S n f:Televizyon,VCD,DVD,tepeg z,projeksiyon, bilgisayar ve donan mlar , retim materyali,ders kitab , alan ile ilgili lye:Laboratuardonan mlar ,lif rnekleri,iplik rnekleri,lup L ME VEDE ERLEND RMEMod l n i inde yer alan her faaliyetten sonraverilen l meara lar ile kendi kendinizi de l sonunda ise kazand n z bilgi ve becerileribelirlemek amac yla retmeniniz taraf ndan haz rlanacak l me arac yla de IKLAMALAR1G R Sevgili renciler,Tekstilalan nda; vas fl ,uyumlu,kaliteli,motivasyonu y ksek bireylerolarakgeli enve de i en teknolojiyeuyman z r n bekledi i niteliklerde yeti menizi ama lad m z sizlerin, retece iniz yar mamul ve mamullerde s rekli ihtiya duyaca n z hammadde kavram n tan man z nemta maktad bilgilerin temelini olu turan eleri tan ma ve kullanma f rsat rakiplerinizeoranla sizlerin i hayat n zdaki fark n z bu mod l ile tekstil liflerini tan ma hammaddesini do ru olarak belirleyebilmesa layarak diki ipliklerini tan ma ve kuma a uygun diki ipliklerini se ar R 23 RENME FAAL YET -1Bu faaliyettekazand r lacakbilgi ve beceriler do rultusunda tekstilliflerini tan yarakhammaddesini do ru e itleri ile ilgili bilgi toplay n z.

4 Ara t rma konusu hakk nda kaynak taramas (ilgili alanda faaliyet g stereni letmeler, fabrikalar, at lyeler, tekstil laboratuarlar , k t phaneler, internet,s reli yay nlar [dergi, gazetevb.]) yap n z. Toplad n z bilgileri arkada lar n zla tart n z ve raporla t rarak dosyalarolu L L FLER Tan m , lkemizdeki Yeri ve Tekstilin Tan m Tekstil, Latincebir kavram olan texere kelimesinden t retilmi tir. rme yadadokuma anlam na liflerini, r nlerini yar mamullerini ve bunlardanelde edilen r nlerini i ermektedir. nsanlar n k lt rel d zeylerinin farkl la mas ve evre artlar ile giyime olan ihtiya artm , yeni tekstil teknikleri ortaya km t k lt rel i levi, boyar maddelerindokuma ve rme i lemi ncesi ve sonras nda kullan lmas ile daha da ileri gitmi Tekstilin lkemizdeki Yeri ve nemi lkemizdetekstil sanayi, Defterdar ve Hereke Y nl Fabrikalar ile Bak rk yPamukluFabrikas n n kurulu u ile Osmanl mparatorlu u nun sond nemlerindeend stria amas na ula m t sonra S merbank n kurulu unuizleyen y llarda tekstil sanayi lkemizde h zla geli mi , bu geli me son y llardaki zel sekt r yat r mlar ile b y k nemkazanm t r.

5 Lkemiz i in zellikle ok i i kullan lan, b y k parasal yat r mlar gerektirenbu end stri,yaln z insanlar n ihtiya lar n kar lamak i in de il, ayn zamanda ihracatolanaklar bak m ndan da nemlidir. lkemizdeki retim maliyetlerinin d k, kalitesininy ksek olmas uluslararas pazarda T rk tekstil r nlerinin rekabet ans n artt rm t r. RENME FAAL YET -1 AMA ARA TIRMA4L FLERDO AL L FLERK MYASAL L FLERB itkisel LiflerHayvansal LiflerMadensel LiflerHammaddesiDo al OlanlarHammaddesiSentetik OlanlarHal , kilim ve ke e yap m bi imindeki tekstil, el sanatlar n n lkemizde k kl birgelene i vard y llardaT rkiye de faaliyet g steren zel sekt r suni ve sentetik lif sanayigenelde Bursa, Adana ve stanbul da yo unla m t y l ndan sonra ekonomik alandameydana gelen de i meler yurt d na a lmaya y nelik bir seyir i ine girerken konfeksiyonsekt r nde bir ihracat patlamas ger ekle mi tir.

6 Lkemizde meydana gelen ihracat patlamas n u nedenlerle a klamak m mk nd r: Pamuk retimi ok iyi de erlendirilmi tir, lkemizde yetmi li y llarda kurulmu pamuk ipli i reten fabrikalar nemli bir st nl k sa lam t r, Konfeksiyon sekt r eme e dayal d r, Konfeksiyon sekt r n n sermayeye fazla gereksinimi yoktur, lkemiz, al c piyasalara co rafi bak mdan yak nd r, Avrupa Birli i (AB) ile olan ticari ili kiler ok nemli bir yere Tekstil Liflerinin Tan m ve S n fland r lmas Belirli uzunluk ve incelikte e ilip-b k lebilen tekstilin en k k hammaddesine lif'' end strisinde kullan lan liflerin en az 5mm. uzunlu unda olmas LifleriDO AL L FLERK MYASAL L FLERB TK SEL L FLERHAMMADDES DO ALOLANK MYASAL L FLER Tohum Lifleri(Pamuk) G vde Lifleri Keten Kenevir J t RamiSakLifler(Yaprak, Meyve Lifleri) Sel loz Esasl Kimyasal Lifler Viskoz Asetat lifi Protein Esasl Kimyasal Lifler Kazein Zein Soya fasulyesi Yer f st lifleriHAYVANSAL L FLER rt Lifleri Moher Ka mir Ke ik l Deve t y Lama Alpaka Vicuna, Angora Salg Lifleri pekHAMMADDES SENTET K OLANK MYASAL L FLER Poliamid Poliakrilonitril Poliester Poli retanMADENSEL L FLER Kaya Lifleri(Asbest)

7 Metalik Lifleri Cam Do al LiflerD nyada e itli ama lar i in kullan lan liflerin %61 i bitkisel, %5 i hayvansal, %34 kimyasal k lifler i inde yer alan pamuk, lif retiminin %54 n kapsad i in end stride nemli bir yere al liflerin insan sa l y n nden olumlu zelliklere sahip olmas , yapay liflereoranla,bu liflere olan ihtiyac artt rmaktad LiflerBitkisel lifler,sa l k ve bak m artlar n n kolay olmas nedeniyle kullan m alanlar engeni do al LifleriPamu un Elde Edilmesi ve zellikleriPamuk;bir y ll k mr olan 1-2m. boyunda bir bitkidir. S cak iklimde vefazla ya l olmayan yerlerde yeti bitkisinin a k sar veya pembe i ekleri vard r. Bu i eklerolgunla ma zaman nda patlayan ceviz b y kl nde kozalar haline gelirler.

8 -be odac asahip kozan n her bir odac kahve tanesi b y kl nde oncivar nda tohum taneci i i bir taneci in y zeyi ok ince tohum lifleri ile donat lm t r. Hasat zaman tohum lifleripatlam kozalardan elle veya makinelerle toplan ile pamuk lifi r rmakinelerinde yap lan r rlama i lemi s ras ndabirbirinden ayr l r. Bu lifler s k t r larakbalyalar halinde e irme tesislerine g t r l r. ekil PamukLif uzunlu u;k sa (26mm.), orta (27-29mm.), uzun(30-38mm.) ve ok uzun(38mmve daha fazla) eklinde inceli i; lifin uzunlu uile do ru orant l d r. Uzunlu u artt k a inceli i de vr m; mikroskop alt nda bak ld nda lifin kendi evresinde helezonik ekildek vr lm oldu u g r l ; yeti ti i b lgeye g re de i ir.

9 Kar beyaz, beyaz, krem, gri, sar , kahverengi eklinde k; do al bir matl a sahiptir. Merserizasyon (gergin bir ekilde sudkostik zelti i erisinden ge irme) i lemi ile parlak hale ekme zelli i;kendi a rl n n %85 i kadar, a r nemli ortamda %32 si kadarnem ma zelli i; ok buru dayan kl l ;uzun lifler ok dayan kl d rt nme ve a nma sa laml ; s rt nme sa laml fazlad cak tutma zelli i; ok azd lara kar dayan kl l ;k f mantarlar ndan abuk n etkisi; g ne nlar belli bir s re sonra pamu un dayan kl l n d r r. ekil Pamu unG r nt s PamukLifinden Elde Edilen Kuma lar ve Kullan m Alanlar Amerikan bezi Margizet Patiska Pamuk jorjet Basma Etamin Opal Pike Gazl bez Divitin T lbent Pazen Mermer ahi Pamuk diagonal Organti Poplin M slin Ekose8 Pamuk lifi;g mlekler, bluzlar, elbiseler, etekler, i giysileri, bebek ama rlar ,havlular, i giyim, telalar, perdeler, hal lar, d emelik kuma lar, yatak tak mlar ,eldiven,e arp, apka, orap ve ipliklerde kullan l r.

10 Ekil Alt nda ncelenmesi i in Haz rlanm Pamuk Lifinin G r nt s Pamuk Lifinin Bak m zellikleri ve Kalite aretleriY kama95 C ye kadar y y kama maddesi veya alkalik y kamamaddeleri kullan l artmaKlorlu a artma yap oksidasyon ve indirgeme maddeleri ile m mk nd s cakl kta kurutma yap l r. ekme olabilir. t lemeS cak t leme (220 C ye kadar)yap kar mlarda daha d k s uygulan r. ekil :Kalite aretG vde LifleriBitkilerin saplar ndan elde edilen sel lozik liflere g vde lifleri denir. En nemli g vdelifleri keten,kenevir, j t ve vde lifleri, lif demetlerinin dayan kl l k d kesneklik ve farkl uzunluklarda olmas ile belirgin bir zelli e Lifinin Elde Edilmesi ve zellikleriKeten lifi, bir y ll k mr olan keten bitkisinin saplar ndan elde edilir.