MEGEP - ismek.ist

1 LL E T M BAKANLI IMEGEP(MESLEK E T M VE RET M S STEM N NG LEND R LMES PROJES )B RO Y NET M VE SEKRETERL KPROBLEM ZMEANKARA2008 Milli E itim Bakanl taraf ndan geli tirilen mod ller; Talim ve Terbiye Kurulu Ba kanl n n tarih ve 269 say l Karar ile onaylanan, Mesleki ve Teknik E itim Okul ve Kurumlar ndakademeli olarak yayg nla t r lan 42 alan ve 192 dala ait er eve retimprogramlar nda ama lanan mesleki yeterlikleri kazand rmaya y nelikgeli tirilmi retim materyalleridir(Ders Notlar d r). Mod ller, bireylere mesleki yeterlik kazand rmak ve bireysel renmeyerehberlik etmek amac yla renme materyali olarakhaz rlanm ,denenmek ve geli tirilmek zere Mesleki ve Teknik E itim Okul veKurumlar nda uygulanmaya ba lanm t r. Mod ller teknolojik geli melere paralel olarak, ama lanan yeterli ikazand rmak ko ulu ile e itim retim s ras nda geli tirilebilir veyap lmas nerilende i iklikler Bakanl kta ilgili birime bildirilir.

2 Rg n ve yayg n e itim kurumlar , i letmeler ve kendi kendine meslekiyeterlik kazanmak isteyenbireylermod llereinternet zerindenula labilir. Bas lm mod ller, e itim kurumlar nda rencilere cretsiz olarakda t l r. Mod ller hi bir ekilde ticari ama la kullan lamaz ve cret kar l ndasat NDEK LERA R ..1 RENME FAAL YET Problemin Tan mlanmas .. Betimleme(Tasvir Etme).. Karar Belirtilerin Planlama Kararlar .. Problem z m nde Problem z m ne li kin nemli Soru Sorma Beyin F rt nas .. Problem A ac ..10 UYGULAMA FAAL YET ..11 L ME VE DE ERLEND RENME FAAL YET PROBLEM ZME TEKN KLER .. Beyin F rt nas .. Beyin F rt nas nda Temel Beyin F rt nas Uygulamalar nda Yap lan Problem A ac (A a diyagram ).. Bal k K l (Sebep Sonu Diyagram ).. Nominal Grup Tekni Kuvvet Alan li ki Diyagram .. Pareto FAAL YET ..25 ME VE DE ERLEND L DE ERLEND NER LEN NDEK LERiiA IKLAMALARKOD90 KGO009 ALANB ro Y netimi ve SekreterlikDAL/MESLEKAlanOrtakMOD L N ADIP roblem zmeMOD L N TANIMIAma lar zedeleyen, bozan istenilen artlarda r n/hizmetsunumunu engelleyenolaylar n ortadankald r lmas nay nelik al malar i eren renme RE40/24 N KO ULYETERL KProblem L N AMACIG enel Ama Problem kmas n engelleyebileceksiniz veya kansorunlar i inde olu an problemi belirleyiptan do ru ve k sa s rede zebilece iniztekni i tespit T M RET MORTAMLARI VEDONANIMLARIS n fTahta,kalem, ka t, grup al mas yapanlar n oturaca masavb, rnek olaylar.

3 L ME VEDE ERLEND RMEMod l n i inde yer alan her faaliyetten sonra, verilen l me ara lar yla kazand n z bilgi ve becerileri l erekkendikendinizi de IKLAMALAR1G R Sevgili renci,Gittik e karma kla an toplum yap s , teknolojik geli meler, siyasi, sosyal veekonomikkrizler bireyleri ve organizyonlar problemli durumlarla kar la t rmaktad nluk ya am m zda ve profesyonel i hayat m zda s rekliolarak kar m za kan buproblemlerih zl ve etkili zebilmek i in aba g stermemiz gerekmektedir. Bireyselmutlulu umuz, profesyonel kariyerimiz, evremizle uyum ve b t nl k i inde olmam z buproblemleri z p zememizle yak ndanilgilidir. Problem zme insan n bilgi, deneyimsezgi ve yeteneklerini uyum i inde kullanmas gereken bir s re ar ,ki ilerin g nl khayatta ve i hayat nda kar kar ya kald klar problemlerinesiri olmadan, problemi ak lc bir yakla mla analiz etmelerine ve problemi yaratannedenleri, ger ek i olarak belirleyip zmelerine ba l d la t problemleri etkili veh zl zebilen kurumlar en dinamik ve rekabet i zelliklere sahip olanlard nedenlekurumlar n ya ad sorunlar n z m nde, her kademeden al an n katk s ndanyararlanmakgerekir.

4 Yani, bir kurumdaki en st d zey y netici de, en alt d zeydeki al anda rg t i indekibir okproblemin z m ne katk da bulunmak zorundad ,bu mod l tamamlad n zda kar la t n z problemi tan mlayabilecek,problemin birey ve organizasyon zerindeki etkilerini de erlendirebilecek, z m i in do ruyakla m ve tutumlar geli n z ki, k k problemler zaman nda z lmezse boyut ve y n de i tirerek kontrolden kacakt r. Ba n zdan ge enler hep ho eyler olursa, cesur bir insan olamazs n z. Mary Tyler MooreG R 23 RENMEFAAL YET 1 AMA AMA Organizasyon( rg t) i inde olu an problemi tan TIRMA Problem zme y ntemlerini ara t r n z. B rolarda en okkar la lan problemlerinneler oldu unu ara t r n z. 3 4ki ilik gruplarolu turarak (ayn i letmede al t n z varsayarak) i yerindekar la abilece iniz bir problembelirleyiniz. Problemin kayna n ve z myollar n tart n z.( rne in; Sat rakamlar h zla d yor.)

5 Lar zedeleyen, bozan, istenilen artlarda r n/hizmet sunumunu engelleyen, r n/hizmetin birbiriyle uyumlu olmas n nleyen olaylaraproblem Problemler,ger ek durumunko ullar istenendurumun ko ullar ndan farkl oldu unda ortaya ,hakk ndaara t rmayap lacak, zerinded n lecek,tart lacak z mlenmemi bir sorundur. Problem temel eyi i erir. Bunlar,"birey, engel ve ama (hedef)d er bu geden biriyoksaya da hedefe ula mak i in alternatif yolyoksaproblemyoktur. letmeler b y k ya da k k problemlerle olduk a s kkar la rlar. Gereky neticilergereki g renler buproblemlere z m aramak zorundad zmenin nko ulu iseproblemi z lebilir olarak g rmektir. Ula lmaz olarak g rd m z problemi zemeyiz. a da problem zme s reci olan"bilimsel problem zmey ntemi sorgulamayadayanmaktad r. Probleme"5N+1K" kural uygulan r.( ne, neden, nas l, nerede, ne zaman,kim sorular yan tlanarak problem analiz edilir) RENME FAAL YET 1 AMA ARA TIRMA4 Bilimsel problem zme basamaklar unlard r.

6 Problemin belirlenmesi ve tan mlanmas z m alternatifleri retilmesi Alternatifleraras ndan eniyisinin se ilerekprobleme uygulanmas Elde edilen sonu lar n de erlendirilmesiBir problemi zebilmek i in ncelikle problemintan mlanmas Tan mlanmas Problemin z m yollar na ge meden nce problemi a k ve net ekilde ortayakoymak i in a a daki sorular sormak ve yan tlar n not almak (Tasvir Etme) Ortada bir sorun(problem) oldu unu g steren belirtiler nelerdir? Bir eylerin yanl gitti ini size d nd renne? Olmas gereken durum neydi? rnek:Brown irketi, ge mi te d r st ve abuk hizmet vermesi ve uygulad programlar sayesinde turizm sekt r nde sa lam bir yer edinmi ti. Sad k bir m teri kitlesivard . K k ve orta b y kl kteki gruplara(100 250) ki ilik geziler d zenliyordu. 3 y l nce st y netim kademesi gruplar b y tmeye ve en az 300 ki ilik gruplara hizmet vermeyekarar verdi. irketin br t geliri aniden y kseldi ama m teri getiren arac lara denenkomisyon cretleri,%15 den %38 lere f rlad.

7 Mutlu g nler k sa s rece e benziyordu. inmaliyeti y kseldi. Talepleri zaman nda kar lanamayan gruplar rezervasyonlar n iptaletmeye ba lad . Firma eski m terilerini terilerin s zle melerizaman nda haz rlanam yor, sat elemanlar zor durumda kal yordu. Durum iki y l bu ekildedevam ettikten sonra emekliye ayr lan y neticinin yerine gelen Henry duruma el ciddi bir problem vard .Problemin z m i in al malar ba latt . Betimleme A amas n n rne e uygulanmas : Ortada bir sorun(problem) oldu unu g steren belirtiler nelerdir? Haz rlanan 18 s zle me,imza tarihinin zerinden 2 hafta ge mesinera men sat elemanlar na ula mad . Yap lan de i iklikler, karar al nd ktan 28 g n sonra sat elemanlar Programlar n gecikmesi rezervasyon iptallerine neden oldu. Arac komisyonlar 2 ayd r denmedi. Olmas gereken durum neydi? B t n s zle meler 15 g n i inde sat elemanlar na ula t r lmal yd Yap lan de i iklikler 25 g n i inde sat elemanlar na ula t r lmal yd Her ay en fazla birka m teri ik yetigelmeliydi Eski s zle melerin %80 i yenilenmeliydi.

8 Arac lar komisyonlar n zaman nda almal yd . Karar VermeA a daki sorular yan tlayarak bir karar verin. Ortada birsorunvar m ? Bu durumda bir ey yapmal m s n z, ya da yapabilirmisiniz? Hi bir ey yapmazsan z ne olur? rnek: irketteki(Brown)darbo az oldu u gibi devam eder. M teri kitlemizi veelemanlar m z n bir o unu yitiririz. Gelirde b y k bir d olur. Hi bir ey yap lmazsa bundan kim ya da kimler etkilenir? rnek: T m al anlar, y netim, irkette hissesi olanlar, m teriler Planlanan durum ile u an i inde bulunulan durum aras ndaki farklar ciddisorun yarat yor mu? Kimlerin/hangi birimlerin nlem almas gerekiyor?Sorular n yan tlay Belirtilerin AnaliziA a daki sorulara yan t vererek, elinizdeki verilerden m mk n oldu unuca kapsaml bir tablo olu turun. Ne zaman?Sorunla(problemle)ilgili belirtiler ilk ne zaman ortaya kt ? Hangi ko ullarda? Nezaman doru u ula t ? Ortaya k s kl nedir?M mk n oldu unca uzun ge mi e dayananverileri kullan rnek(Brown irketi)Belirtiler ilk kez y l nce, b y k gruplardan al nan rezervasyonlardaki art n%9,5 ia mas n n ard ndan ortaya kt.

9 Art %38 i a t nda doruk noktas na kt . Y zde 15 s n r n n a ld her durumdabelirtilerde h zl bir art g r ld Yaln zca %9 un alt na d ld ndebelirtilerdeazalma g r ld . Kim sorular Belirtilerden nce kimler/hangi birim yak nd ? Belirtilerden kimler/hangi birim etkilendi? rnek:(Brown irketi)Sat elemanlar Arac lar ve m teriler Nerede sorular Belirtiler en s k nerede(hangi birimde)ortaya kt ? En az nerede ortaya kt . rnek: (Brown irketi)En s k: Pazarlama ve maliyetb l m ndeEn az: Muhasebeb l m Kararlar Kar kar ya kald n zproblemin z m ne kimlerin/hangi birimlerin kat lmas gerekti ine karar a da Brown irketinin verdi i kararlar inceleyelim. rnek: Sorunun z m i in al acak bir g rev ekibiolu turulacak. Organizasyonundurumu analiz edilecek, uzun vadeli z m plan haz rlanacak. K sa vadeli bir acil durum plan yap labilmesi i in i g ren ve y neticilerdenolu acak bir al ma grubu kurulacak. al ma grubu hemen toplant ya a r lacak, belirtiler anlat lacak, grubasorumluluk ve yetki verilecek.

10 Acil durum plan i in bir zaman s n r Kurulan g rev ekibi toplant ya a r lacak mevcut durum ayr nt lar yla grup yelerine aktar lacak ve uzun vadeli plan haz rlamalar i in bir s Problem z m nde EngellerProblemleri zmek karma k bir s re tir G remedi imiz bir ok etken, problemleri zmekte bizlere g l k karabilir. Bu g l klerin baz lar psikolojik, baz lar ise evreselortamlardan kaynaklan r. Buengelleri do ru saptayamad m z s rece iyi bir problem z c olmam z zordur. Bu engeller; Problem z c lerinden kaynaklanan z m engelleri Alg lamaeksikli i: Problemintek ya da ok az boyutunu g rmek. fadeedememe:Problemin z m neayk r d k ve net ifade edememe. Duygular: Ba ar , takdir edilme, ait olma, ekinme ve korkmak gibiki iden ki iye de i iklik g steren birtak m gereksinimler, i inde bulunulanproblem ile ak rsa, uygun ekilde davranmay g le tirir. Zek :Zekan n do ru kullan lmamas ndan kaynaklanan engellerdir.