www.toraks.org

1 13 Ek 1 Aral k 2012 Volume 13 Supplement 1 December 2012T RK TORAKS DERNE OBSTR KT F UYKU APNE SENDROMU TANI VE TEDAV UZLA I RAPORUT rk Toraks Derne i nin yay n organ d journal of the Turkish Thoracic SocietyT RK TORAKS DERNE OBSTR KT F UYKU APNE SENDROMU TANI VE TEDAV UZLA I RAPORUISSN 1302-7808T rk Toraks Derne iTurkish Thoracic Society T rk Toraks Derne i, bu rehberin 2012 y l nda bas m i in ko ulsuz e itim deste i veren LABS Medikal Elektronik Ltd. ti., Medicraft Medikal Sistemler AR-GE retim Ticaret Ltd. ti., Okuman Medikal Sistemler Ltd. ti., Pro-T p End striyel Sanayi ve Ticaret A.. firmalar na te ekk r eder (Firma isimleri alfabetik s raya g re yaz lm t r). rk Toraks Derne iTurkish Thoracic Society Edit rler / EditorsO uz K l n , Hasan BayramEdit r Yard mc lar / Associate EditorsFeza Bacako lu, Figen Deveci, ner Dikensoy, smail Hanta statistik Dan man / Biostatistical ConsultantAhmet U ur DemirYay n Koordinat r / Publication CoordinatorMetin Akg nUluslararas Yay n Kurulu / International Editorial BoardPiergiuseppe Agostoni, ITALY M.

2 Selim Arcasoy, USA Philippe Astoul, FRANCE Y. zzettin Bar , TURKEY lk Bay nd r, TURKEY Dominique MA Bullens, BELGIUM Richard Casaburi, USA Tu rul avdar, TURKEY Turgay elikel, TURKEY L tfi pl , TURKEY James E. Hansen, USA lhan nci, SWITZERLAND Oya til, TURKEY A. Fuat Kalyoncu, TURKEY Ali Kocaba , TURKEY Emel Kurt, TURKEY Muzaffer Metinta , TURKEY Zeynep M s rl gil, TURKEY Dil ad Mungan, TURKEY G khan M. Mutlu, USA G l ngen, TURKEY Kannan Ramar, USAJ oseph Roca, SPAIN Israel Rubinstein, USA Abdullah Say ner, TURKEY Z. Toros Sel uk, TURKEY Nadja Triller, SLOVENIA Haluk T rkta , TURKEY E. Sabri U an, TURKEY Karlman Wasserman, USA Adnan Y lmaz, TURKEY Arzu Yorganc o lu, TURKEY T rk Toraks Derne i ad na sahibi / Owner on behalf of Turkish Thoracic SocietySedat Alt nSorumlu Yaz leri M d r / Responsible Manager brahim Hikmet F rat leti im / ContactT rk Toraks Derne iTel.

3 : +90 312 490 40 50 Faks: +90 312 490 41 42E-posta: sitesi: nevi / PublisherAdres: K z lelma cad. 5/3 34096 F nd kzade- stanbulTel.: +90 212 589 00 53 Faks: +90 212 589 00 94E-posta: : ADA Ofset Matbaac l k Tic. Ltd. ti. - 0212 567 12 42 Bask Tarihi: Aral k 2012A-IT RK TORAKS DERNE OBSTR KT F UYKU APNE SENDROMU TANI VE TEDAV UZLA I RAPORU2012 HAZIRLAYAN Rapor Edit r Tansu Ulukavak ift i Gazi niversitesi T p Fak ltesi, G s Hastal klar Anabilim Dal rk Toraks Derne iTurkish Thoracic Society Ahmet DemirAhmet Ursava Ay e Tana AslanBanu G lbayB lent ift i a lar uhadaro luFiliz KeyfHikmet F rat Metin Y lmazMustafa GerekO uz K kt rkOya til mer Karako zen Ka maz Ba o luRefika ErsuSad k Ard Sedat ktemSelma F rat G venTansu Ulukavak ift iA-IIYazarlar Ahmet Demir: Hacettepe niversitesi T p Fak ltesi, G s Hastal klar Anabilim Dal Ahmet Ursava : Uluda niversitesi T p Fak ltesi, G s Hastal klar Anabilim Dal Ay e Tana Aslan.

4 Gazi niversitesi T p Fak ltesi, ocuk G s Hastal klar Bilim Dal Banu G lbay: Ankara niversitesi T p Fak ltesi, G s Hastal klar Anabilim Dal B lent ift i: Ankara Atat rk G s Hastal klar ve G s Cerrahisi E itim ve Ara t rma Hastanesi a lar uhadaro lu: Ac badem niversitesi T p Fak ltesi, G s Hastal klar Anabilim Dal Filiz Keyf: Hacettepe niversitesi Di Hekimli i Fak ltesi, Protez B l m Hikmet F rat: D kap Y ld r m Beyaz t E itim ve Ara t rma Hastanesi, G s Hastal klar Klini iMetin Y lmaz: Gazi niversitesi T p Fak ltesi, Kulak Burun Bo az Anabilim Dal Mustafa Gerek: G lhane Askeri T p Akademisi, Kulak Burun Bo az Anabilim Dal O uz K kt rk: Gazi niversitesi T p Fak ltesi, G s Hastal klar Anabilim Dal Oya til: Dokuz Eyl l niversitesi T p Fak ltesi, G s Hastal klar Anabilim Dal mer Karako : G lhane Askeri T p Akademisi, Kulak Burun Bo az Anabilim Dal zen Ka maz Ba o lu: Ege niversitesi T p Fak ltesi, G s Hastal klar Anabilim Dal Refika Ersu: Marmara niversitesi T p Fak ltesi, ocuk Hastal klar Anabilim Dal Sad k Ard : D kap Y ld r m Beyaz t E itim ve Ara t rma Hastanesi G s Hastal klar Klini iSedat ktem: stanbul Medipol niversitesi, ocuk G s Hastal klar Bilim Dal Selma F rat G ven: Ankara Atat rk G s Hastal klar ve G s Cerrahisi E itim ve Ara t rma HastanesiTansu Ulukavak ift i.

5 Gazi niversitesi T p Fak ltesi, G s Hastal klar Anabilim Dal rk Toraks Derne iTurkish Thoracic Society A-III ns zEn son 2005 y l nda American Academy of Sleep Medicine (AASM) taraf ndan olu turulan Uluslararas Uyku Bozukluklar S n flamas (International Classification of Sleep Diserders: ICSD-2) e g re bilinen 85 farkl uyku hastal vard r. Bunlar 8 ana ba l kta toplanm t r ve ikinci s rada Uykuda Solunum Bozukluklar (USB) yer almaktad r. USB aras nda toplumda g r lme s kl en y ksek olan Obstr ktif Uyku Apne Sendromu (OSAS) d r. OSAS, s k g r lmesiyle oldu u kadar yol a t hastal klar nedeniyle de b y k nem ta maktad r. Tedavi edilmedi i taktirde, ba ta kardiyovask ler sistem hastal klar olmak zere t m sistemleri ilgilendiren hastal klara yol a ar.

6 Ki inin kendisi i in ciddi bir morbidite ve mortalite nedeni iken, iddetli horlama nedeniyle ortaya kan evlilik sorunlar ndan, g nd z a r uyku hali ile ortaya kan i ve trafik kazalar na kadar geni bir spektrumda ele al nabilecek sosyal sonu lar da vard a tan konmas zel e itim, ara ve ortam gerektirir. Bug nk anlam yla uyku bozukluklar na tan koyma al malar , 70 li y llarda ba lam t r. lkemizde ise uyku laboratuarlar n n a lmas ve polisomnografi cihazlar n n kullan lmaya ba lanmas 90 l y llara rastlamaktad r. 1998 de olu turulan T rk Toraks Derne i Uykuda Solunum Bozukluklar al ma Grubu, her y l yapt merkezi kurslar, sempozyum ve kongre toplant lar ile lkemizde, OSAS n tan nmas ve bilimsel yakla mla ele al nmas konusunda ok b y k katk sa lam t r.

7 Al ma grubumuzun de i ik d nemlerinde y r tme kurulu yeli i yapm ve uyku konusunda T rkiye de s z sahibi olmu meslekta lar m z n haz rlad OSAS: tan ve tedavi ba l kl bu uzla raporunun t m meslekta lar m z i in yararl ve yol g sterici olmas n diliyor, sayg lar m z raporu haz rlama d nemi, T rk Toraks Derne i Uykuda Solunum Bozukluklar al ma Grubu Ba kanlar Dr. Tansu Ulukavak ift i Dr. B lent ift rk Toraks Derne iTurkish Thoracic Society K saltmalarAASM: American Academy of Sleep MedicineAH : Apne Hipopne ndeksiAPAP: Auto Positive Airway PressureArousal: K sa s reli k k uyan BK : Beden Kitle ndeksiBPAP: Bi level Positive Airway PressureCAP: Siklik alternan paternCPAP: Continuous Positive Airway PressureEEG: ElektroensefalogramEKG: ElektrokardiyogramEMG: ElektromiyogramEOG: Elektrook logramEPAP: Expiratory Positive Airway PressureESS: Epworth Sleepiness ScaleICSD: International Classification of Sleep DisordersIPAP: Inspiratory Positive Airway PressureMSLT: Multiple Sleep Latency TestMWT: Maintenance Wakefulness TestNREM: Non rapid eye movementOHS: Obezite Hipoventilasyon SendromuOSAS.

8 Obstructive Sleep Apnea Syndrome (Obstr ktif Uyku Apne Sendromu)PSG: PolisomnografiPTT: Pulse transit timeRDI: Respiratory Disturbance Index (Solunum S k nt s ndeksi)REM: Rapid eye movementsRERA: Respiratory effort related arousal (Solunum abas nda art la ili kili arousal)SEM: Slow eye movementsUARS: Upper Airway Resistance Syndrome ( st Solunum Yolu Rezistans Sendromu)UPPP: UvulopalatofaringoplastiUSB: Uykuda Solunum Bozukluklar SY: st Solunum rk Toraks Derne iTurkish Thoracic Society NDEK LER13 st Solunum Yolu Muayenesi30 Polisomnografi D Tan Y ntemleri-Anketler 44 PAP Tedavisi17 PSG Endikasyonlar 33 OSAS n Sonu lar 1S n flama, Tan m, Epidemiyoloji27 Solunumsal Olaylar n Skorlanmas 41 Tedavide Genel nlemlerFizyopatoloji5 Uyku Evrelerinin Skorlanmas 21 OSAS n Farkl Tiplerinde Tan Kriterleri ve Tedavi Algoritmas 369 Risk Fakt rleri ve Klinik Bulgular18 Hastan n Haz rlanmas , Kay t Protokolleri ve Kalibrasyon50A z i Ara (A A) Tedavisi59 ocuklarda OSAS Tan s 55 Cerrahi Tedavi64 ocuklarda OSAS rk Toraks Derne iTurkish Thoracic Society A-VIUluslararas uyku bozukluklar s n flamas n n ikinci bas m (ICSD-2)

9 Uykuda solunum bozukluklar n ana grup-lardan biri olarak almakta, obstr ktif uyku apne sendro-mu (OSAS), santral uyku apne sendromu ve uykuyla ili -kili hipoventilasyon hipoksemik sendromlar olarak kategoriye ay rmaktad r [1]. Bu hastal klar i inde en s k g r len OSAS d r. OSAS tan s ve pozitif hava yolu bas n-c tedavisinin se imi, d zenlenmesi i in polisomnografi tetkiki gereklidir [2]. st solunum yolu direnci sendromu (UARS) ayr bir uykuda solunum bozuklu u olarak ileri s r lmesine kar n bu neri kabul g rmemi , patofizyolo-jisi benzer oldu undan OSAS ba l alt na al nm t r. UARS nin ay rt edici zelli i olan RERA, apne ve hipopne ile birlikte uykuda solunum olaylar i inde s n flanm , hastal polisomnografide tan mlamak i in kullan lan apne-hipopne indeksi (AH ) l t yerine solunum s k nt -s indeksi (RDI) olarak kullan lmaya ba lam t r.

10 Polisomnografi kayd nda apne, hipopne, RERA tan mlar a a da zetlenmi tir [3]. Apne (a a daki ko ullar n her n n de kar lanma-s gerekir): 1. Termal sens rle l len hava ak m sinyalinde %90 azalma2. S re 10 saniye3. S renin %90 n n amplit d kriterini sa lamas . Obstr ktif apne: hava ak m yoklu unda s rekli, artan solunum abas varl .Santral apne: hava ak m yoklu unda solunum abas yoklu apne: ilk ba ta hem hava ak m hem solunum abas yokken sonras nda s rekli, artan solunum abas varl . Hipopne i in iki farkl kriter demeti kullan lmaktad r, bunlar birbirine se enek olmaktan ok hipopneyi tan mla-mak i in birlikte kullan labilir. I. Hipopne tan m (a a daki ko ullar n hepsinin kar -lanmas gerekir): 1. Nazal bas n sinyalinde bazale g re %30 d 2.