YAPI MALZEMESİ - dicle.edu.tr

1 1. %100 = %? %? %? BETON = MENTO + SU + AGREGA. 1 m3 yerine yerle mi betonun i ine girecek su, imento, agrega miktarlar n n hesaplanmas i in iki t r veri grubuna ihtiya vard r. TS802 Beton Kar m Hesap Esaslar . 1995. A- retim ara lar n n kapasitesi ve retilecek betonun nitelikleri : B- retimde kullan lacak imento ve agregalar n baz . zellikleri : Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 2. A- retim ara lar n n kapasitesi ve retilecek betonun nitelikleri : Bu gruptaki veriler beton k vam , su/ imento oran , dozaj, beton zelliklerini se memize, kararla t rmam za olanak sa lar. Bu verilerde t m betonlarda aranan ana nitelik nem ta r. 1- Beton retiminde kullan lacak ara lar betonun k vam hakk nda saptama yapmam za imkan verir.

2 Beton : i lenerek yerle tirilecek ise plastik, ak c , pompalanarak yerle tirilecekse ak c , vibrat rle yerle tirilecekse nemli toprak veya plastik k vamda olmal d r. K vam belirlenince saptayaca m z kar m parametresi W (su miktar ) d r. W miktar n n en iyi saptama ekli deneylerdir. Yani bir miktar numune beton retilir, ve onun k vam n n istenilen k vam olup olmad na bak l r. Ancak W i in nceden teorik bir de er hesaplamak, deneysel yakla m . kolayla t r r. Bu teorik hesaplama agregan n incelik mod l ne dayan larak yap l r. Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 3. retim ara lar n n kapasitesi ve retilecek betonun nitelikleri : 2- Betonun proje mukavemeti : Bu veri retilecek yap n n statik projesinde verilmi tir. rne in C20 gibi, yani betonun 28 g nl k silindir mukavemeti 20.

3 N/mm2 alt na d memelidir. lk hesaplarda beton bir miktar daha y ksek mukavemetli retilmeye al l r., rne in 20 + 5 = 25 N/mm2 gibi. 25 N/mm2. de erine ama mukavemet denilir ve proje mukavemetinden D kadar fazla olur. D istatistiksel bir b y kl kt r. Beton mukavemetinin sa lanmas i in saptayaca m z kar m parametresi W/C oran d r. 3- Betonun nerde kullan laca , d rabilite y n nden bilinmelidir. Bu veri minimum imento dozaj n tespit etmemize yarar. rne in bir betonarme yap da Cmin, 300 kg/m3 den a a olamaz. End stri b lgelerinde ve deniz yap lar nda Cmin, 350 kg/m3 mertebesindedir. Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 4. B- retimde kullan lacak imento ve agregalar n baz zellikleri : Bu veriler, hesap yapmam za olanak veren verilerdir.

4 Bunlar : imento i in norm mukavemeti, ve zg l a rl k, agregalar i in birim hacim a rl , zg l a rl k ve gran lometri de erleridir. Beton kar m hesaplar nda iki a ama vard r. Birinci a ama, rnek beton kar m n n teorik yolla hesab d r. kinci a ama ise rnek betonu retmek ve bu betonun taze halde i lenebilmeyi, sertle mi halde mukavemeti sa lay p sa lamad n kontrol etmektir. E er istenilen sonu elde edilememi se gerekli d zeltmeler yap l r ve retim i in kesin de erler bulunur. Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 5. ZET B LG -1: Beton Kar m Hesab ndaki Veriler;. 1- Dayan m, 2- lenebilme, 3- Minumum dozaj, 4- imento zg l a rl , 5- Agregan n gran lometrisi, 6- Agregan n zg l ve birim hacim a rl klar . Teorik Birle imin Hesab.

5 1- Agrega kar m y zdeleri referans e risi veya b lgelerine g re tayin edilir. Hesaplanan y zdeler 1 m3 agregadaki hacim cinsinden agrega y n d r. 2- Beton k vam na g re su miktar tayin edilir (S= (10-k)), 3- Beton mukavemet form llerinden (Bolomey veya Graff) /S oran tayin edilir, 4- Hesaplanan imento miktar minimum dozaj ile kar la t r l r ve b y k olan de er al n r. 5- Toplam agrega hacmi ve agrega miktarlar birim hacim denklemlerinden hesaplan r. Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 6. ZET B LG -2: Deneysel Yolla Beton Kar m Hesab ;. 1- 1 m3 betonun birle imi teorik olarak hesaplan r, 2- Bu birle im ile beton retilerek numune al n r ve i lenebilirli i saptan r, 3- Ger ek su ve hava miktarlar belirlenir ve buna g re teorik birle im d zeltilir, 4- D zeltilmi de erler ile beton retilerek 7.

6 Ve 28. g nlerdeki bas n . dayan mlar belirlenir. Dayan m yetersiz ise kar mdaki birle im miktarlar . d zeltilerek ger ek birle enler hesap edilir. Karakteristik dayan m : retilen beton biriminde dayan mlar n belli bir y zdenin st nde olmas gereken minimum dayan md r. TS500 yeni beton dayan mlar n n %10'nun bu de erin alt na d mesine izin vermi tir. Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 7. Kar m hesab i in say sal rnek-1: A grubu verileri Betonyer ve vibrat r kullan larak Proje mukavemeti 20 N/mm2 olan betonarme bir yap da End striyel bir b lgede beton retilecektir. B grubu verileri imento K dir ve zg l a rl kg/dm3 t r. Agregalar birim ve zg l a rl klar tabloda verilmi tir. Agregalar gran lometrileri a a da verilen kum, ak l ve II no m c rd r.

7 Agregalar retim s ras nda hacimle l lecektir. Elek g z Elekten ge en malzeme (%) leri Birim zg l boyutlar (mm) 16 8 4 2 1 a rl k a rl k (kg/dm3) (kg/dm3). Kum 100 100 100 98 80 40 15 ak l 100 97 55 10 0 0 0 II No. M c r 100 5 0 0 0 0 0 Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 8. Kar m hesab i in say sal rnek-1: stenen : ki torba imento ba na kat lacak su ve agrega miktar n n belirlenmesi gerekmektedir. z m : antiye ve proje verileri dikkate al n rsa A grubu verileri Beton k vam plastik olmal d r (vibrat r kullan lacak). Ama dayan m 20 + 5 = 25 N/mm2. Minimum dozaj ise 350 kg/m3 t r (End striyel bir b lge). Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 9. Kar m hesab i in say sal rnek-1: Teorik hesaplar : 1. ad m : nce gran lometri e rileri dikkate al narak agregalar n kar m oranlar ve kar m n incelik mod l hesaplan r.

8 Daha nce hesaplanan kar m 1 en uygun kar m olarak se ilmi tir. Buna g re Kum : m3 (mutlak hacim olarak). ak l : m3 ( ). II No. M c r : m3 ( ). Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 10. Kar m hesab i in say sal rnek-1: Elek g z Elekten ge en malzeme (%) leri boyutlar (mm) 16 8 4 2 1 Kum'un pay ak l II No. M c r Kar m agrega Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 11. Kar m hesab i in say sal rnek-1: AGREGA KARI IM ORANLARI REFERANS DE ERLER. Elek a kl klar X Ekseni Kum ak l No II M c r Kar m % A16 (A16+B16)/2 B16 C16. 0,25 2 15 0 0 4,5 3 5,5 8 18. 0,5 3 40 0 0 12,0 6 11,0 16 28. 1 4 80 0 0 24,0 12 22,0 32 49. 2 5 98 10 0 33,4 21 31,5 42 62. 4 6 100 55 0 52,0 36 46,0 56 74. 8 7 100 97 5 70,3 60 68,0 76 88. 16 8 100 100 100 100,0 100 100,0 100 100.

9 ZG L A IRLIK 2,6 2,65 2,72. KARI IM ORANLARI % 30 40 30. ncelik Mod l = 1,67 4,38 5,95 4,038 4,62 4,16 3,7 2,81. Kar m agregas n n incelik mod l ise : Kk =. (100 ) + (100 52 ) + (100 ) + (100 24 ) + (100 12 ) + (100 ) = 100. Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 12. Kar m hesab i in say sal rnek-1: 100. 90. Elekten ge en malzeme (%). 80. 70. 60. 50. 40. 30. 20. 10. 0. 1 2 3 14 25 46 87 168. Elek g z aral (mm). Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 13. Kar m hesab i in say sal rnek-1: Teorik hesaplar : II. ad m : stenilen i lenebilme zelli i i in gerekli su miktar n n tahmini : Bunun i in incelik mod l -su form l nden yararlan labilir. Bu form l dozaj 250-400 kg/dm3 aras nda de i en betonlarda kullan labilir. Bu form l ince malzemenin ve k eli malzemenin ok suya ihtiyac oldu unu kan tlar.

10 Ayr ca bu form l imento dahil, betonun toplam su gereksinimini verir. W = (10 - K k ). Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 14. Kar m hesab i in say sal rnek-1: katsay s n n de erleri a a da verilmi tir;. Beton k vam Dere kumu ve ak l Dere kumu ve m c r deniz kumu ve m c r Kuru 28-30 33 37. Plastik 31-33 37 40. Ak c 36-40 43 47. Problemimizde a = 37 dir. W = (10 - K k ) = 37(10 ) = 220 dm 3 lt Yrd. Do . Dr. dris Bedirhano lu 15. Kar m hesab i in say sal rnek-1: III. ad m imento dozaj n n saptanmas d r. Burada dayan lacak nitelik betonun mukavemetidir. Betonun mukavemeti bize W/C (su/ imento) oran hakk nda fikir verecektir. Y ntem olarak beton mukavemet form llerinden yararlan l r. Bu rnekte Graf form l . kullan lacakt r.